Η συνέντευξη του Ντόναλντ Τραμπ στο Politico κατά την οποία άσκησε σκληρή κριτική προς την Ευρώπη, κυριαρχεί στις συζητήσεις στις Βρυξέλλες, καθώς αυτή τη φορά, όλη η πολιτική τάξη της ΕΕ βρέθηκε στο στόχαστρο.
Η εικόνα του Τραμπ για την Ευρώπη δεν θα μπορούσε να είναι πιο βάναυση: Μια «παρακμάζουσα» ομάδα εθνών με επικεφαλής «αδύναμους» ανθρώπους. Επίσης: «Η Ευρώπη δεν ξέρει τι να κάνει». Και: «Μιλούν, αλλά δεν παράγουν, και ο πόλεμος απλώς συνεχίζεται και συνεχίζεται».
Η συνέντευξη δόθηκε παράλληλα με την ανακοίνωση του Politico ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποτελεί την επιλογή του για το πιο ισχυρό πρόσωπο που διαμορφώνει την ευρωπαϊκή πολιτική για το επόμενο έτος. Στους προηγούμενους «νικητές» περιλαμβάνονται οι Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Τζόρτζια Μελόνι και Βίκτορ Όρμπαν. Η επιλογή αυτή του Politico πάντως δεν αποτελεί έγκριση, αλλά αξιολόγηση για το ποιος διαμορφώνει την κατάσταση στην Ευρώπη το επόμενο έτος.
Γιατί λοιπόν ο Τραμπ; Οι αποφάσεις του έχουν επιβάλει αλλαγές στις αμυντικές δαπάνες, στις προσεγγίσεις στο εμπόριο, στον τρόπο σκέψης για τη ρύθμιση της τεχνολογίας – και σε πολλά άλλα σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ.
Οι δημοσιογράφοι έχουν συνηθίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τους δίνει ένα σωρό «όχι» όταν οι ξένοι ηγέτες ασκούν σκληρή κριτική στην ΕΕ. «Δεν κάνουμε σχόλια», είναι το συνηθισμένο ρεφρέν. Αυτή τη φορά, όμως, υπήρξε μια αλλαγή. Η εκπρόσωπος Πάουλα Πίνιο έδωσε μια ασυνήθιστα δυναμική απάντηση.
«Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι και ευγνώμονες που έχουμε εξαιρετικούς ηγέτες, ξεκινώντας από την ηγέτιδα σε αυτό το κοινοβούλιο, την Πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την οποία είμαστε πολύ περήφανοι», δήλωσε η Πίνιο στην καθημερινή μεσημεριανή ενημέρωση της Επιτροπής.
Τότε άρχισαν να εμφανίζονται οι αντιδράσεις. «Είμαστε σύμμαχοι και οι σύμμαχοι πρέπει να ενεργούν ως σύμμαχοι», δήλωσε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ «πρέπει να σέβεται» τους ηγέτες της ΕΕ. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, κατηγορούμενος από τον πρόεδρο των ΗΠΑ ότι αποφεύγει τη δημοκρατία αποτυγχάνοντας να διεξάγει εκλογές, δήλωσε ότι ήταν «έτοιμος από πάντα» να πάει στις κάλπες.
Υπήρξε κάτι περισσότερο από απλή αγανάκτηση. Κάποιοι προέτρεψαν για μια εποικοδομητική αντίδραση, με έναν αξιωματούχο της Επιτροπής να συνδέει ακόμη και τα σχόλια με την εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Νότιας Αμερικής. «Η υπογραφή της συμφωνίας Mercosur τον Δεκέμβριο θα ήταν η ισχυρότερη δυνατή απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις του Προέδρου Τραμπ στην ΕΕ», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η επιστολή πρόσκλησης του Κόστα προς τους ηγέτες ενόψει της συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα προειδοποιεί ότι «οι οικονομικές σχέσεις που βασίζονται σε κανόνες και οι παραδοσιακές συνεργασίες δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες». Ρωτάει πώς μπορεί η ΕΕ να προστατευτεί καλύτερα από την εξωτερική οικονομική και πολιτική πίεση.
