Αγώνας δρόμου της ΕΕ για την Ουκρανία

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πετάξουν στις Βρυξέλλες στις 18 Δεκεμβρίου για την τελική σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εντός του έτους. Το διακύβευμα δεν θα μπορούσε να είναι υψηλότερο: Πρέπει να βρουν έναν τρόπο να προχωρήσουν σε ακανθώδεις προτάσεις για να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία δεν θα ξεμείνει από χρήματα στα μέσα του 2026 — θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλειά της και την ίδια της την ύπαρξή της.

Οι σύμμαχοι του Κιέβου ελπίζουν να αποφύγουν μια επανάληψη της Συνόδου Κορυφής του Οκτώβρη, όταν το Βέλγιο έφερε αντίρρηση στα σχέδια να χρησιμοποιηθεί ένα κολοσσιαίο ποσό 140 δισεκατομμυρίων ευρώ παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την κάλυψη ενός δανείου αποζημιώσεων, επικαλούμενοι νομικούς φόβους.

Οι διπλωμάτες έχουν έκτοτε εξοργιστεί με την Επιτροπή επειδή δεν απάντησε στις ανησυχίες εκ των προτέρων. Τη Δευτέρα, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε τα μέλη ότι η εναλλακτική λύση στην κίνηση είναι ο δαπανηρός εθνικός ή ενωσιακός δανεισμός και τα προέτρεψε να συμφωνήσουν από κοινού ώστε να προχωρήσουν.

«Θα είναι πλέον το κλειδί να επιτευχθεί γρήγορα μια σαφής δέσμευση σχετικά με το πώς θα διασφαλιστεί ότι η απαραίτητη χρηματοδότηση για την Ουκρανία θα συμφωνηθεί στην επόμενη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο», έγραψε Φον ντερ Λάιεν.

«Η προώθηση αυτού του ζητήματος θα μας επιτρέψει να διατηρήσουμε την πίεση στη Ρωσία, να της αρνηθούμε την ελπίδα νίκης και να θέσουμε τα θεμέλια για την αναστολή των εχθροπραξιών και να θέσουμε τα θεμέλια για τις πολυαναμενόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις». Η δανική προεδρία του Συμβουλίου και άλλοι εταίροι θα πρέπει να προσπαθήσουν να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία πριν από τη σύνοδο κορυφής.

 «Αν θέλετε να ληφθεί απόφαση στο EUCO, τότε εμείς [η ΕΕ] πρέπει να έχουμε κάνει την εργασία μας τώρα», δήλωσε ένας ανώτερος Βέλγος αξιωματούχος. Η χώρα φιλοξενεί τη συντριπτική πλειοψηφία των ακινητοποιημένων κεφαλαίων της Ρωσίας και ανησυχεί τόσο για τις δικαστικές διαμάχες όσο και για τα αντίποινα από τη Μόσχα. Η ΕΕ θέλει να μοιραστεί τους κινδύνους εξίσου. Ωστόσο, η πρόεδρος είπε ότι ενώ «όλοι θέλουν μια λύση» και για να «αποφύγουν μια επανάληψη» του αδιεξόδου του Οκτωβρίου, «δεν πρόκειται να δώσουμε το οκ όσο δεν γνωρίζουμε λεπτομερώς για τι μιλάμε».

Άλλες χώρες επικρίνουν ολοένα και περισσότερο την αποτυχία του Berlaymont να υποβάλει μια συγκεκριμένη πρόταση, αντίθετα έχουν επικεντρωθεί στην προσπάθεια να πείσουν ότι το σχέδιο για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία είναι το καλύτερο από μια σειρά κακών επιλογών. «Δεν υπάρχει ρεαλιστική επιλογή εδώ εκτός από τη χρήση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων», δήλωσε ένας διπλωμάτης από μια χώρα της Κεντρικής Ευρώπης. «Η Επιτροπή θα πρέπει να σταματήσει να σπαταλά χρόνο και να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις προτάσεις στα κράτη μέλη, ώστε να γνωρίζουν τι υποστηρίζουν».

Μιλώντας στο Playbook, ο πρέσβης της Ουκρανίας στην ΕΕ δήλωσε ότι «μια γρήγορη συμφωνία για το δάνειο επανορθώσεων είναι απαραίτητη» και θα παρέχει προβλέψιμη χρηματοδότηση από τις αρχές του 2026 χωρίς να κοστίζει στους φορολογούμενους. «Η συμμετοχή της ΕΕ είναι κρίσιμη, επειδή μόνο η Ένωση μπορεί να προσφέρει την κλίμακα, την προβλεψιμότητα και τον συντονισμό που απαιτούνται για να διατηρηθεί η Ουκρανία σταθερή — και μια σταθερή Ουκρανία ενισχύει την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια ολόκληρης της ΕΕ».

Εν τω μεταξύ, οι υποστηρικτές του Κιέβου θα πρέπει να βρουν πώς να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτωπο και να εξασφαλίσουν πλειοψηφία για την πολιτική, ιδίως δεδομένου ότι οποιαδήποτε εξάρτηση από τον εθνικό δανεισμό πιθανότατα θα απαιτούσε από τις χώρες να επιλέξουν να συμμετάσχουν.

Η Βουδαπέστη «δεν είναι διατεθειμένη να εγκρίνει καμία απόφαση που επιβάλλει πρόσθετη νομική ευθύνη ή οικονομική υποχρέωση στην ουγγρική κυβέρνηση να εγγυηθεί πληρωμές προς την Ουκρανία», δήλωσε ο υπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Ουγγαρίας, Γιάνος Μπόκα.

Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα μπορούσε τελικά να συμβιβαστεί με έναν «συνδυασμό» των τριών επιλογών που εξετάζονται: τη χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, σε συνδυασμό με εθνικό και ενωσιακό δανεισμό. «Αλλά αυτό εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αποφασίσει. Και φυσικά στο ίδιο το Βέλγιο», πρόσθεσε.

Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέδειξε για άλλη μια φορά ότι θα συμφωνούσε με την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, εφόσον διατηρεί την τελική εξουσία λήψης αποφάσεων.