Η επόμενη ημέρα της Συμφωνίας Ειρήνης για τη Γάζα

Οι ευρωπαίοι ηγέτες πλαισίωσαν τον Ντόναλντ Τραμπ (εκτός από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος καθόταν απέναντί του) καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος γιόρταζε την κατάπαυση του πυρός και την απελευθέρωση ομήρων, στην Αίγυπτο, τη Δευτέρα.

Οι συζητήσεις με διπλωμάτες, υποστηρικτές και άλλους με εμπειρία στην περιοχή αποκάλυψαν μικρή αισιοδοξία ότι η συμφωνία του Τραμπ θα αποφέρει διαρκή αποτελέσματα – και ακόμη λιγότερη ότι η Ευρώπη θα αναλάμβανε σημαντικό ρόλο σε μια ειρήνη- για την οποία δεν έκανε πολλά για να εξασφαλίσει.

Σε σύγκριση με τις προηγούμενες φάσεις της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης, «η μόνη θεμελιώδης αλλαγή είναι η θέση των περιφερειακών παικτών», δήλωσε ο Τιμ Έστερμανς, λομπίστας και πρώην διπλωμάτης με εκτεταμένη εμπειρία στην περιοχή. «Η Αίγυπτος είναι αδύναμη. Η Συρία έχει φύγει. Το Ιράν είναι αδύναμο. Το Ιράκ έχει φύγει». Η Τουρκία, εν τω μεταξύ, «φαίνεται να έχει ακόμη χαράξει έναν ρόλο για τον εαυτό της παρά την αδυναμία της». «Τα κράτη του Κόλπου είναι ισχυρά, όχι ευθυγραμμισμένα, αλλά είναι πιθανό να αντικαταστήσουν την Ε.Ε. ως ταμίες. Η Ευρώπη είναι αδύναμη και κανείς δεν νοιάζεται γι’ αυτήν. Η Ρωσία απουσιάζει. Η Κίνα καραδοκεί στις σκιές, αλλά δεν παίζει ρόλο».

«Η Ε.Ε. έλειπε από όλα αυτά», δήλωσε ένας διπλωμάτης κράτους του Κόλπου στο POLITICO, σημειώνοντας ότι οι Βρυξέλλες δεν είχαν ασκήσει πίεση στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια της κλιμάκωσης. Ωστόσο, ο διπλωμάτης είπε ότι ενώ τα κράτη του Κόλπου ήταν έτοιμα και πρόθυμα να εντείνουν την ανθρωπιστική τους βοήθεια, αυτή παραμένει η βασική οδός για να ασκήσει πίεση η Ευρώπη. «Κανείς δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτό που παρέχουν οι Βρυξέλλες στους Παλαιστίνιους».

«Σε δύο χρόνια γενοκτονίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπόρεσε να ασκήσει καμία πίεση, να επιβάλει κυρώσεις στο Ισραήλ», δήλωσε ο Bertrand Heilbronn, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συντονισμού Επιτροπών και Ενώσεων για την Παλαιστίνη. Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε την αναστολή τμημάτων της εμπορικής πτυχής της συμφωνίας σύνδεσης Ε.Ε.-Ισραήλ μόνο τον Σεπτέμβριο, και τώρα που υπάρχει εκεχειρία, είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι το Συμβούλιο δεν θα την υποστηρίξει ποτέ, δήλωσε ο Heilbronn. Αντίθετα, κάλεσε τις πρωτεύουσες να ορίσουν ένα χρονοδιάγραμμα για τους όρους της ειρηνευτικής συμφωνίας, με κυρώσεις που θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση που δεν τηρηθούν οι προθεσμίες.

Η Ε.Ε. θα πρέπει «πραγματικά να διακόψει τις συζητήσεις» για τις κυρώσεις κατά του Ισραήλ, δήλωσε ο Matthijs Schussler, εκτελεστικός διευθυντής του ELNET EU, ενός φιλοϊσραηλινού λόμπι. Η καθυστερημένη πίεση της von der Leyen να αναστείλει τμήματα της συμφωνίας, είπε, «έκανε πολύ πιο δύσκολο για το Ισραήλ να εισέλθει σε αυτές τις διαπραγματεύσεις».

Οι διαιρέσεις που εμπόδισαν την Ε.Ε. να αναλάβει συλλογική δράση κατά του Ισραήλ συνεχίζονται, ακόμη και οι κυρώσεις που βρίσκονται επί του παρόντος στο τραπέζι θα μπορούσαν να εξαλειφθούν γρήγορα «αν η υποστήριξη που χρειάζεται η Γάζα φτάσει τελικά στους ανθρώπους εκεί», έστειλε μήνυμα ένας αξιωματούχος χώρας-μέλους στο Playbook. «Εάν ναι, [η] Επιτροπή θα αποσύρει την πρότασή της και αυτό είναι όλο». 

Οι προτάσεις της Επιτροπής για αναστολές εμπορίου και κυρώσεις έχουν προγραμματιστεί να συζητηθούν στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 20 Οκτωβρίου.

Πολλά θα μπορούσαν ακόμα να πάνε στραβά. Η Χαμάς δεν έχει ακόμη επιστρέψει περίπου 20 σορούς νεκρών ομήρων. Χιλιάδες Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισραηλινές φυλακές, συμπεριλαμβανομένου του Marwan Barghouti, ενός δημοφιλούς ηγέτη που είχε υποστηρίξει μια λύση δύο κρατών. Και η δράση των εποίκων στη Δυτική Όχθη είναι μια άλλη πυριτιδαποθήκη.

Από την άλλη πλευρά, οι πρώιμες παραβιάσεις μπορούν να ξεπεραστούν, δήλωσε ο διπλωμάτης του Κόλπου: «Υπάρχει τεράστιο πολιτικό βάρος γύρω από αυτό από μουσουλμανικές χώρες, από αραβικές χώρες, τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε ο διπλωμάτης. «Η αξιοπιστία πολλών χωρών θα διακυβευτεί». Η αξιοπιστία της Ευρώπης, προφανώς, δεν διακυβεύεται.