Είναι γεγονός! Με την αρχή της χρονιάς, το «Με το βλέμμα μας στην Ευρώπη» μεγαλώνει και αποκτά πλέον αυτοτελές δικό του ενημερωτικό δελτίο και λογαριασμούς στα social media. Όπως πάντα, θα βρείτε ενημέρωση και σύντομες αναλύσεις για τις τελευταίες εξελίξεις στην ΕΕ, με έμφαση σε ζητήματα νεολαίας, δικαιωμάτων, ένταξης, εκπαίδευσης και κοινωνικής πολιτικής.
Ποιο είναι το νέο; Αναζητούμε νέα άτομα, πρωτοβουλίες και ιδέες για να κάνουμε την Ευρώπη πιο ανοιχτή, πιο κατανοητή, πιο οικεία. Εκπροσωπείτε ένα μέσο ενημέρωσης ή οργανισμό, ένα δημιουργικό πρότζεκτ, είστε δημοσιογράφος, φοιτητής ή φοιτήτρια που γράφει σε μια εφημερίδα ή περιοδικό, είστε πολίτες που ενδιαφέρεστε για μια κριτική κατανόηση των ευρωπαϊκών εξελίξεων; Θέλουμε να συνεργαστούμε! Ας έρθουμε σε επαφή. Στο μεταξύ, ρίξτε μια ματιά σε μερικά από το πιο ενδιαφέροντα που συνέβησαν τον Ιανουάριο.
Εγγραφείτε στο newsletter εδώ.
Ακολουθήστε μας στο Instagram εδώ.
Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τη Martina Tresca ([email protected]) ή το Νίκο Παπακώστα ([email protected])
Οι προτεραιότητες της Πολωνίας για τη νεολαία τους επόμενους έξι μήνες
Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο η Πολωνία αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Το εξάμηνο πρόγραμμα εργασιών της, με γενικό σύνθημα «Ασφάλεια, Ευρώπη!», επικεντρώνεται στην άμυνα, την ασφάλεια και την ταυτότητα. Το σύνθημα βέβαια, είναι εύγλωττο για την οπτική και τις προτεραιότητές: λέξη-κλειδί είναι η ασφάλεια, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το μεταναστευτικό, τις πολιτικές ένταξης και τις κοινωνικές πολιτικές.
Πολιτική για τη Νεολαία: Στόχος είναι να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την αναθεώρηση και ενίσχυση των κατευθυντήριων γραμμών για τον Ευρωπαϊκό Διαλόγου για τη Νεολαία. Πρόκειται για τον συμμετοχικό μηχανισμό της ΕΕ που εξασφαλίζει απευθείας διάλογο και διαβούλευση μεταξύ νέων και θεσμών σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ για τη νεολαία (δείτε περισσότερα εδώ). Τι μπορούμε λοιπόν να περιμένουμε από αυτή την αναθεώρηση;
Το 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή της Στρατηγικής της ΕΕ για τη Νεολαία, η οποία περιλαμβάνει και τον Διάλογο για τη Νεολαία. Αναμένονται βήματα για την καλύτερη επικοινωνία που αφορά αυτό τον μηχανισμό συμμετοχής, τις εκπαιδευτικές του δραστηριότητες και τη συμμετοχή της νεολαίας στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Πολωνία έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα εργαστεί συστηματικά πάνω σε μια στρατηγική επικοινωνίας για τον Διάλογο για τη Νεολαία.
Επιπλέον, θα πρέπει να αυξηθεί η συμμετοχή των υποεκπροσωπούμενων ομάδων, όπως των νέων που βρίσκονται εκτός των πεδίων της εκπαίδευσης, της εργασίας ή την κατάρτισης (NEETs), καθώς και των νέων της υπαίθρου. Αναμένεται επίσης να υποβληθούν προτάσεις για τη βελτίωση της διαδικασίας μεταφοράς των συστάσεων του Διαλόγου στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Τέλος, αξιοποιώντας τις παρακαταθήκες του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 2022, η Πολωνική Προεδρία θα δώσει χώρο για συζητήσεις υψηλού επιπέδου σχετικά με την ενσωμάτωση της προοπτικής των νέων στις βασικές πολιτικές της ΕΕ.
Εκπαιδευτική Πολιτική: Η Προεδρία θα ξεκινήσει τις συζητήσεις για τον τρόπο που μπορούν διαμορφωθούν τα προγράμματα Erasmus+ και European Solidarity Corps μετά το 2027. Θα συνεχιστεί επίσης η εργασία για ένα κοινό ευρωπαϊκό πτυχίο και θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες σχετικά με την αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης.
Ένας από τους βασικούς στόχους της Προεδρίας, όσον αφορά την εκπαίδευση, είναι η υιοθέτηση συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την εξασφάλιση μιας περιεκτικής εκπαίδευσης στην προσχολική ηλικία και το σχολείο.
Δείτε τα κύρια γεγονότα και τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου για τη Νεολαία και την Εκπαίδευση για τους επόμενους έξι μήνες εδώ.
Νέα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ιδρύθηκε η πρώτη Διακομματική Ομάδα για το Μέλλον της Εκπαίδευσης και των Δεξιοτήτων για μια Ανταγωνιστική Ευρώπη. Οι διακομματικές ομάδες είναι άτυπες ομάδες εργασίας όπου τα μέλη του Κοινοβουλίου συνεργάζονται και ανταλλάσσουν απόψεις για συγκεκριμένα θέματα, χωρίς ωστόσο να λαμβάνουν δεσμευτικές αποφάσεις. Αυτοί οι χώροι είναι κρίσιμοι για την αλληλεπίδραση της κοινωνίας των πολιτών με τους ευρωβουλευτές, την προώθηση διεκδικητικών αιτημάτων και την παροχή εξειδικευμένων γνώσεων. Η συγκεκριμένη Ομάδα στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας, της ισότητας και της συμμετοχικότητας των εκπαιδευτικών συστημάτων σε όλη την Ευρώπη.
Ακούστε το τελευταίο μας podcast σχετικά με τις Ευρωπαϊκές πολιτικές νεολαίας (στα αγγλικά)
Οι συμπρόεδροι της Διακομματικής Ομάδας είναι ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Victor Negrescu (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες) και οι ευρωβουλεύτριες Ελεονόρα Μελέτη (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα), Nela Rieh (Πράσινοι/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία) και Brigitte van den Berg (Renew Europe). Ο πλήρης κατάλογος των μελών θα είναι σύντομα διαθέσιμη εδώ.
Το δικαίωμα στην άμβλωση, θεμελιώδες δικαίωμα της ΕΕ: μια μεγάλη καμπάνια
Υπάρχει πιθανότητα να καταστεί η άμβλωση θεμελιώδες δικαίωμα για όλη την ΕΕ; Τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα στην ΕΕ διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Οι χώρες της ΕΕ επιτρέπουν σήμερα την άμβλωση κατόπιν αιτήματος ή για κοινωνικούς λόγους, με εξαίρεση την Πολωνία και την Μάλτα, η εξαιρετικά περιοριστική νομοθεσία των οποίων απαγορεύει την άμβλωση με ελάχιστες εξαιρέσεις.
Πηγή: Center for European and Reproductive Rights – European Abortion Laws: A Comparative Overview (2020)
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Παρότι η γενική τάση κινούνταν προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης των αμβλώσεων, ορισμένες χώρες της ΕΕ, τα τελευταία χρόνια, έχουν επιχειρήσει να ανατρέψουν το υπάρχον μοντέλο και τα κριτήρια για τη δυνατότητα των γυναικών να προχωρήσουν σε άμβλωση. Ορισμένες από αυτές τις προσπάθειες περιλαμβάνουν την αντίρρηση συνείδησης του ιατρικού προσωπικού, την υποχρεωτική συμβουλευτική με στόχο την αλλαγή της απόφασης της εγκύου για άμβλωση την περίοδο της αναμονής, ακόμη και απόπειρες για την πλήρη απαγόρευση ή την κατάργηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου. Τέτοιες κινήσεις όχι μόνο παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η αρχή της μη οπισθοδρόμησης (δηλαδή ο περιορισμός της νομιμότητας του δικαιώματος της άμβλωσης), αλλά και δημιουργούν περαιτέρω εμπόδια που δεν περιορίζουν ουσιαστικά τις αμβλώσεις, τις καθιστούν όμως πιο επικίνδυνες. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι γυναίκες δεν αλλάζουν κατά κανόνα την απόφασή τους, αλλά αναγκάζονται να ταξιδέψουν σε κάποια άλλη χώρα όπου οι αμβλώσεις είναι νόμιμες ή να κάνουν την άμβλωση παράνομα στη δική τους χώρα, με όλους τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτό. Πρόκειται για μια κατάσταση ανισότητας, καθώς οι φραγμοί και οι κίνδυνοι αφορούν πολύ περισσότερο εκείνες που αντιμετωπίζουν κοινωνικοοικονομικά εμπόδια (γυναίκες από μειονεκτικό οικονομικό περιβάλλον ή που ζουν σε αγροτικές ή απομακρυσμένες περιοχές, για παράδειγμα).
Για όλους αυτούς τους λόγους, πολίτες, οργανώσεις και συλλογικότητες οργανώνονται σε όλη την ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ECI) «My Voice, My Choice» συγκέντρωσε πρόσφατα πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές, στοχεύοντας να ενσωματώσει το δικαίωμα στην άμβλωση στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Αυτό θα εξασφάλιζε σε όλες τις γυναίκες στην ΕΕ τα ίδια δικαιώματα και το ίδιο καθεστώς. Η εκστρατεία ήταν κατάφερε να φτάσει ταχύτερα, σε σχέση με όλες τις άλλες ανάλογες, το ένα εκατομμύριο υπογραφές, γεγονός που υποδηλώνει ότι το θέμα τυγχάνει μεγάλης υποστήριξης από τους πολίτες σε όλη Ευρώπη. Καθώς έχει συγκεντρώσει αυτό τον αριθμό υπογραφών, βρισκόμαστε στο πλέον στο σημείο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να απαντήσει. Αν το ζήτημα καταφέρει να φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα λήψης αποφάσεων, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη-μέλη θα πρέπει να καταλήξουν ομόφωνα, προκειμένου να αλλάξει η ενωσιακή νομοθεσία.
Πόσο πιθανό είναι κάτι τέτοιο; Οι πολιτικές για την αναπαραγωγική και σεξουαλική υγεία αποτελούν εθνική αρμοδιότητα, πράγμα που σημαίνει ότι η ΕΕ έχει περιορισμένη εξουσία να επιβάλει ομοιόμορφα το δικαίωμα της άμβλωσης στα κράτη-μέλη της (ας μην ξεχνάμε την Πολωνία και τη Μάλτας). Πάντως, τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία να καταστεί η άμβλωση θεμελιώδες δικαίωμα (με 336 ψήφους υπέρ, 163 κατά και 39 αποχές). Είναι σίγουρο ότι κάτι κινείται, πρέπει όμως να γίνουν και άλλα βήματα. Ας κάνουμε ό,τι μπορούμε για ενισχύσουμε την καμπάνια.
Υποστηρίζουμε την ECI «Η φωνή μου, η επιλογή μου». Χρειάζονται και άλλες υπογραφές. Αν δεν το έχετε κάνει ακόμα, υπογράψτε εδώ.
Τι κάνουμε για τη στεγαστική κρίση;
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: η δημιουργία μιας ειδικής Επιτροπής
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο μια ειδική Επιτροπή για την Στεγαστική Κρίση, με στόχο την εξασφάλιση των προϋποθέσεων ώστε οι πολίτες να απολαμβάνουν στην πράξη το δικαίωμα σε αξιοπρεπή, βιώσιμη και προσιτή κατοικία. Η Επιτροπή αποτελείται από 33 ευρωβουλευτές και θα λειτουργήσει για 12 μήνες. Όταν ολοκληρώσει τις εργασίες της, θα παραδώσει μια τελική έκθεση. Οι κύριες αρμοδιότητές της περιλαμβάνουν:
⦁ τη χαρτογράφηση των τρεχουσών αναγκών στέγασης σε διάφορες περιοχές και πληθυσμιακές ομάδες, καθώς και την αξιολόγηση των επιπτώσεων από τις ελλείψεις στη στέγαση και την κερδοσκοπία, συμπεριλαμβανομένων των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων, τις ανισότητες, τη φτώχεια και τη διαθεσιμότητα κατοικιών.
⦁ την αξιολόγηση των πολιτικών και νομοθετικών προτάσεων που απαιτούνται για τη βελτίωση της παροχής και της διαθεσιμότητας κατοικιών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας για νέες κατασκευές, προγράμματα ανακαίνισης και επανάχρησης κατοικιών.
Πηγή: Housing in Europe – Interactive publications: https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2023
Η Επιτροπή θα διεξαγάγει ακροάσεις με ειδικούς, θεσμικούς παράγοντες της ΕΕ, αρμόδιες αρχές, ΜΚΟ και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, καθώς και επισκέψεις για τη μελέτη βέλτιστων πρακτικών σε όλη την Ευρώπη.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή: ένα Σχέδιο για την Προσιτή Στέγη
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει ένα Σχέδιο για την Προσιτή Στέγη (το οποίο συζητήσαμε τον περασμένο Οκτώβριο). Μια ειδική Ομάδα Έργου για την Προσιτή Στέγη έχει δημιουργηθεί πρόσφατα για να υποστηρίξει την προετοιμασία αυτού του εγγράφου. Η Ομάδα απαρτίζεται από Ευρωπαίους Επιτρόπους των οποίων το χαρτοφυλάκιο σχετίζεται με το θέμα. Συγκεκριμένα, τους Επιτρόπους για τη «Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση», τα «Κοινωνικά Δικαιώματα», τη «Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις», τη «Βιομηχανική Στρατηγική». Πρόεδρος της Ομάδας είναι ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Dan Jørgensen (Δανία, Σοσιαλιστικό Κόμμα).
Η Ομάδα είναι υπεύθυνη για την παροχή πολιτικής καθοδήγησης με στόχο την ανάπτυξη πρωτοβουλιών και την υλοποίηση προτεραιοτήτων. Ανάμεσά τους, η απελευθέρωση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων μέσω της διοχέτευσης ρευστότητας στην αγορά κατοικίας, κάτι που θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να διπλασιάσουν τα ταμεία συνοχής για την προσιτή στέγαση.
Οδηγία για τον Κατώτατο Μισθό: ένα νομoθετικό εργαλείο που μένει αδρανές
Τον Οκτώβριο του 2022 η ΕΕ υιοθέτησε την Οδηγία για τον Κατώτατο Μισθό. Η Οδηγία, θέτοντας τις βάσεις για έναν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό καθορισμού του κατώτατου μισθού, θα μπορούσε να συντελέσει αύξηση των κατώτατων μισθών. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι τα κράτη-μέλη θα ενισχύσουν τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων στις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, αυτό το νομοθετικό εργαλείο παραμένει ανεφάρμοστο. Τα κράτη-μέλη έπρεπε να ενσωματώσουν την Οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο έως το τέλος του 2024, ωστόσο μέχρι σήμερα οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν τηρήσει την προθεσμία (Χρησιμοποιήστε αυτό το εργαλείο για να παρακολουθήσετε τη μεταφορά και την εφαρμογή της Οδηγίας και τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των κατώτατων μισθών στην ΕΕ).
Πολλά συνδικάτα στην Ευρώπη καταγγέλλουν την έλλειψη πολιτικής βούλησης των κυβερνήσεων, τη στιγμή που αυξάνεται η δυσαρέσκεια για τη μείωση του πραγματικού εισοδήματος. Μάλιστα, στα τέλη Ιανουαρίου του 2025, ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου της ΕΕ εξέδωσε γνωμοδότηση υπέρ της ακύρωσης της Οδηγίας, κάνοντας ένα επικίνδυνο βήμα προς τη διάλυση των συστημάτων προστασίας που προβλέπονται από το εν λόγω νομοθετικό εργαλείο, προξενώντας την αντίδραση των ομάδων της Αριστεράς καθώς και των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών.
Η επιβολή αυτής της Οδηγίας θα είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς θα μπορούσε να βελτιώσει τους μισθούς 20 εκατομμυρίων ανθρώπων, να αντιμετωπίσει –εν μέρει έστω– την αύξηση του κόστους διαβίωσης και να επεκτείνει το δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης.
Σενάρια διεύρυνση και η «Ευρώπη των 30»
Η ΕΕ εργάζεται για τη διεύρυνσή της, εστιάζοντας στα Δυτικά Βαλκάνια. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έδωσε ώθηση για την επιτάχυνση της διαδικασίας ένταξης της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Γεωργίας. Η ΕΕ συνεχίζει να υπόσχεται ένταξη, ζητώντας μεταρρυθμίσεις από τις υποψήφιες χώρες αλλά αποτυγχάνει να τηρήσει τις υποσχέσεις της.
Η ΕΕ διατηρεί υψηλές προσδοκίες και θέτει αυστηρές προϋποθέσεις στα υποψήφια προς ένταξη κράτη. Τα κράτη αυτά πρέπει να εφαρμόσουν μακροχρόνιες μεταρρυθμιστικές διαδικασίες και να ανταποκριθούν στα κριτήρια ς της ΕΕ, που κατά κανόνα έχουν σοβαρές τεχνικές και οικονομικές απαιτήσεις, ενώ συχνά υστερούν θεσμικά να το πράξουν. Παρά το γεγονός ότι ορισμένες διαρθρωτικές επιχορηγήσεις της ΕΕ έχουν διατεθεί στις υποψήφιες χώρες, η πρόοδος εξακολουθεί να είναι πολύ αργή και πολλές αγωνίζονται να συμβαδίσουν. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις πολιτικές κρίσεις και την καταστολή που συνεχίζεται σε ορισμένες χώρες όπως η Γεωργία.
Το αποτέλεσμα είναι ένας ανοιχτός οδικός χάρτης προς την ένταξη που περιλαμβάνει έναν μακρύ κατάλογο κεφαλαίων που χρειάζονται επεξεργασία: από τις μεταφορές έως την πράσινη ατζέντα, από τη βιομηχανία και την ενέργεια έως την κοινή εξωτερική πολιτική ασφάλειας, από τα κοινωνικά δικαιώματα έως τις πολιτικές για τη νεολαία και τη μετανάστευση. Η Επίτροπος για τη Διεύρυνση Marta Kos δήλωσε ότι σύντομα η ΕΕ θα έχει 29 ή και 30 κράτη-μέλη, τόνισε όμως ότι η διαδικασία παραμένει βασισμένη στις αξίες και την αξιοκρατία, καθώς «το κράτος δικαίου και οι θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες θα συνεχίσουν να αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής διεύρυνσης της ΕΕ».
Η σύνοδος κορυφής που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 μεταξύ της ΕΕ και των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων κατέληξε σε ένα σύνολο παραδοτέων και προτεραιοτήτων για τις οποίες θα εργαστούν και οι δύο πλευρές. Όχι μόνο τα υποψήφια κράτη αλλά και η Ένωση θα πρέπει να προετοιμαστεί για την ένταξη. Αυτό αφορά ιδίως τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων στο Συμβούλιο, σε μια πιο λειτουργική κατεύθυνση. Η μετάβαση από την ομοφωνία στην πλειοψηφία, η οποία θα σήμαινε την παραίτηση από το δικαίωμα βέτο, θα ήταν μια βασική αλλαγή σε αυτή την κατεύθυνση, ωστόσο τα κράτη-μέλη δεν δείχνουν πρόθυμα να το εγκαταλείψουν.
Οι αρμόδιοι, ως συνήθως, δηλώνουν ότι «η ΕΕ είναι αισιόδοξη», ωστόσο θα χρειαστούν επίπονες διαβουλεύσεις και ισχυρή πολιτική βούληση για τα επόμενα βήματα.
Μεσόγειος: η διαδρομή του θανάτου για τους μετανάστες και το 2024
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), που δημοσιεύει η Statista, 2.333 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο το 2024, καθώς προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, τις διώξεις ή τη φτώχεια και να φτάσουν σε χώρες με ασφαλέστερες βιοτικές συνθήκες. Αυτό καθιστά τη Μεσόγειο την πιο θανατηφόρα μεταναστευτική οδό, με τον υψηλότερο αριθμό θυμάτων και αγνοουμένων παγκοσμίως. Το 2023, ο αριθμός των νεκρών ήταν ελαφρώς υψηλότερος, με 3.015 καταγεγραμμένους θανάτους. Μεταξύ του 2014 και του 2024, καταγράφηκαν συνολικά 31.184 θάνατοι· το 2016 ήταν η χειρότερη χρονιά. Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι αριθμοί αυτοί είναι πιθανότατα σημαντικά χαμηλότεροι από τους πραγματικούς, καθώς πολλοί θάνατοι δεν γίνονται γνωστοί και δεν καταγράφονται.
Πηγή: statistica 2025
Η διαφυγή από τον κίνδυνο και η αναζήτηση ασφάλειας στη γη, μέσα από τις θαλάσσιες διαδρομές, είναι ένας αγώνας με μεγάλο κίνδυνο και ο ίδιος. Το λιμάνι της Λαμπεντούζα στη νότια Ιταλία παραμένει ένας από τους κύριους προορισμούς άφιξης των μεταναστών, και ταυτόχρονα ένας από τα πιο επικίνδυνους. Με το βλέμμα στο 2025, η κατάσταση φαίνεται ζοφερή, καθώς ο Guardian αναφέρει ότι αυξάνονται οι συμφωνίες μεταξύ της Ιταλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της Τυνησίας και της Λιβύης, με στόχο την ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών.
Επίτροπος Μετανάστευσης και Έλληνας πρωθυπουργός: συνάντηση και συγκλίσει
Η Ελλάδα, που αποτελεί ένα από τα κύρια σημεία εισόδου στην Ευρώπη, συνεχίζει να υποστηρίζει αυστηρότερους ελέγχους της μετανάστευσης. Στις 16 Ιανουαρίου 2025, ο Magnus Brunner, Επίτροπος της ΕΕ για τη Μετανάστευση και τις Εσωτερικές Υποθέσεις, ταξίδεψε στην Ελλάδα και την Κύπρο για να συναντηθεί με υπουργούς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου και να συζητήσει τις προτεραιότητες για τη μετανάστευση. Ο Brunner, ένας συντηρητικός Αυστριακός που ανέλαβε τα καθήκοντά του πέρυσι, είναι γνωστός για την εισαγωγή μιας σειράς νέων αυστηρών κανόνων σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της μετανάστευσης.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Brunner διατύπωσε με σαφήνεια την άποψή του: «Υπάρχουν πράγματα να κάνουμε, ασφαλώς κάποια πράγματα είναι μπροστά μας. Η εφαρμογή της Συμφωνίας είναι ένα από αυτά. […] Αλλά και το ζήτημα των επιστροφών είναι κάτι που πρέπει να υλοποιήσουμε οπωσδήποτε».
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταδικάζει την Ελλάδα για τις επαναπροωθήσεις
Η χρονική στιγμή της επίσκεψης του Brunner έχει ενδιαφέρον. Η Ελλάδα έχει επιβάλει αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές τα τελευταία χρόνια, τις οποίες η κυβέρνησή της περιγράφει ως «αυστηρές αλλά δίκαιες». Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) δεν φαίνεται να συμφωνεί.
Την ίδια εβδομάδα με την επίσκεψη του Επιτρόπου, το Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του κατά της Ελλάδας για την παράνομη σύλληψη και επαναπροώθηση της A. R. Ε., μιας γυναίκας από την Τουρκία το 2019, στην οποία δεν επιτράπηκε να υποβάλει αίτηση ασύλου. Μετά την επαναπροώθησή της στην Τουρκία, συνελήφθη, στο πλαίσιο πολιτικής δίωξης, με την κατηγορία ότι ήταν μέλος παράνομης οργάνωσης. Η Α. R. Ε, πριν προσφύγει στο ΕΔΑΔ, είχε καταθέσει μήνυση εναντίον των ελληνικών αρχών, η οποία όμως απορρίφθηκε από την ελληνική δικαιοσύνη, με το αιτιολογικό ότι δεν υπήρχαν στοιχεία κατά της αστυνομίας και ότι η χώρα δεν πραγματοποιεί επαναπροωθήσεις.
Χάρη στην προσφυγή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η φωνή της ακούστηκε και η υπόθεση έγινε γνωστή. Η Ελλάδα καταδικάστηκε για τις ακόλουθες παραβιάσεις:
⦁ «συστηματική πρακτική επαναπροώθησης από τις ελληνικές αρχές υπηκόων τρίτων χωρών από την περιοχή του Έβρου προς την Τουρκία»
⦁ επαναπροώθηση της A. R. E. , πολίτη της Τουρκίας και αιτούσας άσυλο
⦁ παράνομη κράτηση της A. R. Ε. στην Ελλάδα πριν την επαναπροώθησή της
⦁ το γεγονός ότι οι ελληνικές δικαστικών αρχές δεν διεξήγαγαν αποτελεσματική ποινική έρευνα και αρχειοθέτησαν τη μήνυση της Α. R. Ε παρά τα καταρχάς αποδεικτικά στοιχεία.
Το Δικαστήριο της επιδίκασε αποζημίωση 20.000 ευρώ.
Η Oμάδα του Ευρωκοινοβουλίου για το Άσυλο ξεκινά τις εργασίες της
Την τρίτη εβδομάδα του Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας για το Άσυλο, η οποία δημιουργήθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και αποτελείται από ευρωβουλευτές όλων των πολιτικών ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου.
Υπό την προεδρία της Birgit Sippel (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες), κύριο μέλημα της Ομάδας θα είναι ο έλεγχος και η παρακολούθηση του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου και η εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση.
Θέλετε να βουτήξετε βαθύτερα; Ρίξτε μια ματιά στο βιντεάκι μας!
Μέσα σε τρία λεπτά, σχόλια και απόψεις για:
- το έργο του ΕΚ για την προσβασιμότητα στην εκπαίδευση
- την πρόσφατη καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις επαναπροωθήσεις (pushbacks)
- τη μεγάλη καμπάνια της Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών για το δικαίωμα στην άμβλωση.
