«Επεσε» και το «Αζοφστάλ», παραδόθηκαν 260 ένοπλοι

Ήταν ο τελευταίος ουκρανικός θύλακας σε μια ισοπεδωμένη Μαριούπολη. Ύστερα από δυόμισι μήνες σκληρού σφυροκοπήματος από τις ρωσικές δυνάμεις κι αφού είχαν πια απομακρυνθεί οι άμαχοι που βρίσκονταν στη χαλυβουργία, σε συνεργασία με τον Ερυθρό Σταυρό, ήρθε η σειρά των Ουκρανών μαχητών, οι περισσότεροι μέλη του νεοναζιστικού τάγματος Αζόφ, που είχαν ταμπουρωθεί στο «Αζοφστάλ», να το εγκαταλείψουν και αυτοί.

Μια σημαντική νίκη με υψηλό συμβολισμό για τη Ρωσία, που έχει πλέον υπό τον απόλυτο έλεγχό της την κομβικής σημασίας παραθαλάσσια πόλη, γεγονός που διευκολύνει την πρόσβασή της στη χερσόνησο της Κριμαίας, την οποία προσάρτησε το 2014, αλλά και την στρατιωτική εξάπλωσή της στην Ανατολική Ουκρανία. Παράλληλα, προσφέρει ένα «ηρωικό» αφήγημα στην ουκρανική πλευρά, η οποία μιλά για «ηρωική αντίσταση» και για «ολοκλήρωση της αποστολής» και όχι για «ομαδική παράδοση», όπως λέει η Μόσχα. «Η Ουκρανία χρειάζεται τους ήρωές της ζωντανούς. Αυτή είναι η δική μας αρχή», δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ο Oυκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Περισσότεροι από 260 ένοπλοι Ουκρανοί -περίπου 50 εξ αυτών βαριά τραυματισμένοι- παραδόθηκαν χθες στις ρωσικές δυνάμεις και μεταφέρθηκαν με λεωφορεία στις πόλεις Νοβοαζόφσκ και Ολενίφκα, οι οποίες βρίσκονται υπό τον έλεγχο ρωσόφωνων αυτονομιστών μαχητών. Κάποιοι άλλοι, ο αριθμός των οποίων ήταν άγνωστος, παρέμεναν στο «Αζοφστάλ» και συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις για την απομάκρυνσή τους. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας έκανε λόγο για 265 μαχητές, οι οποίοι παραδόθηκαν και θεωρούνται αιχμάλωτοι.

Άγνωστη, στο μεταξύ, παραμένει η τύχη των αιχμαλώτων, εν μέσω αντικρουόμενων πληροφοριών που έρχονταν από Κίεβο και Μόσχα. Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας με μήνυμά του στο Telegram είπε ότι οι παραδοθέντες μαχητές του «Αζοφστάλ» θα ανταλλαγούν με Ρώσους στρατιώτες. Η αντιπρόεδρος της ουκρανικής κυβέρνησης Ιρίνα Βερεσούκ έκανε επίσης λόγο για ανταλλαγή, η οποία όμως θα αφορά μόνο «52 στρατιωτικούς που έχουν τραυματιστεί σοβαρά». Η Μόσχα όμως δε φαινόταν να υιοθετεί αυτή την εκδοχή ενώ, όπως μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο το ρωσικό πρακτορείο TASS, ρωσική ερευνητική επιτροπή θα αναλάβει την ανάκριση των παραδοθέντων Ουκρανών του «Αζοφστάλ».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δεν απάντησε στην ερώτηση αν μαχητές του «Αζοφστάλ» θα θεωρηθούν αιχμάλωτοι πολέμου ή εγκληματίες πολέμου και παρέπεμψε σε δήλωση του Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με την οποία «θα τύχουν μεταχείρισης με βάση το διεθνές δίκαιο». Χθες όμως έγινε γνωστό ότι το ρωσικό Κοινοβούλιο θα εξετάσει το ενδεχόμενο να απαγορεύσει την ανταλλαγή Ρώσων αιχμαλώτων πολέμου με ενόπλους του τάγματος Αζόφ. Ο πρόεδρος της Δούμας Βιτσισλάβ Βολοντίν χαρακτήρισε τα μέλη του «εγκληματίες ναζί», τονίζοντας πως «πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να τους οδηγήσουμε ενώπιον της δικαιοσύνης».

Πολύ πιο ακραίος ήταν ο Λεονίντ Σλούτσκι, επικεφαλής της επιτροπής διεθνών υποθέσεων της Δούμας, που παράλληλα συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις της Μόσχας με την Ουκρανία. Αποκάλεσε τους μαχητές του Αζόφ «ζώα με ανθρώπινη μορφή» και πρόσθεσε ότι θα πρέπει να τους επιβληθεί η θανατική ποινή. Η οποία, βέβαια, έχει καταργηθεί στη Ρωσία, παρόλο που υπάρχουν ηχηρές φωνές, ανάμεσά τους και αυτή του πρώην προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ, που ζητούν την επαναφορά της.

Χθες παράλληλα, έγινε γνωστό ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρωσίας θα εξετάσει στις 26 Μαΐου το αίτημα του γενικού εισαγγελέα της χώρας να αναγνωριστεί το τάγμα Αζόφ ως «τρομοκρατική οργάνωση».