Σενάρια με το δάχτυλο στη σκανδάλη

Η διπλωματική κούρσα προσπαθεί να αποκλιμακώσει την τεχνηέντως καλλιεργημένη πολεμική ατμόσφαιρα πάνω από την Ουκρανία, την ίδια στιγμή που η Μόσχα, μετά τα κοινά στρατιωτικά γυμνάσια με τη Λευκορωσία, κοντά στα ουκρανικά σύνορα, εξαπολύει μια νέα επίδειξη ισχύος με γυμνάσια στη Μαύρη Θάλασσα από σήμερα έως και το Σάββατο 19 του μήνα.

Την ίδια στιγμή, τα σενάρια επί σεναρίων -ορισμένα συνοδεύονται από πολύ συγκεκριμένες ημερομηνίες- που διακινούνται ως επί το πλείστον από την αμερικανική πλευρά, δυσκολεύουν ακόμα και τους πιο ψύχραιμους παρατηρητές να ξεχωρίσουν πού σταματά η αλήθεια και πού ξεκινά η προπαγάνδα.

Η επίσημη εκδοχή της Ουάσινγκτον ότι η Ρωσία μπορεί να εισβάλει «ανά πάσα στιγμή» στην Ουκρανία, κάτι που επανέλαβε χθες και ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζέικ Σάλιβαν, λαμβάνει πιο συγκεκριμένη μορφή με την εκτίμηση ανώνυμου, όπως είθισται σε τέτοιες περιπτώσεις, Αμερικανού αξιωματούχου, ότι η εισβολή πιθανώς να γίνει μεθαύριο Τετάρτη. «Υστερίες», χαρακτηρίζει όλα τα παραπάνω σενάρια η Μόσχα. Ή, όπως σχολίασε ο ανώτατος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Βλαντίμιρ Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, «η κατάσταση τις τελευταίες μέρες έχει φτάσει απλά σε επίπεδα παραλογισμού».

Σενάρια ή όχι, ο φόβος για επικείμενη σύρραξη είναι διάχυτος και η μία μετά την άλλη οι χώρες της Δύσης εκκενώνουν τις πρεσβείες τους στο Κίεβο ή τις αφήνουν να λειτουργούν με προσωπικό ασφαλείας και καλούν τους πολίτες τους να εγκαταλείψουν άμεσα την Ουκρανία. Την αρχή έκαναν οι ΗΠΑ και μέχρι στιγμής έχουν προστεθεί μεταξύ άλλων στη λίστα ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Ιαπωνία, το Ισραήλ, το Βέλγιο, η Βρετανία, η Ολλανδία και η Νορβηγία.

Το προσωπικό των ΗΠΑ στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) άρχισε χθες να αποσύρεται οδικώς από την Ντονέτσκ της Ανατολικής Ουκρανίας, ενώ η Ε.Ε. συνέστησε στο μη απαραίτητο προσωπικό της αντιπροσωπείας της στο Κίεβο να τηλεργάζεται από το εξωτερικό. Αλλά, και η Ρωσία απέσυρε τμήμα του διπλωματικού προσωπικού της από την Ουκρανία από τον φόβο «προβοκάτσιας».

«Επικίνδυνη ζώνη»

Χθες η Ουκρανία, μια μέρα μετά την απόφαση της ολλανδικής KLM να αναστείλει, μέχρι νεωτέρας, όλες τις πτήσεις στον ουκρανικό εναέριο χώρο, επέμενε ότι δεν υπάρχει λόγος να κλείσει τον εναέριο χώρο της.

Παράλληλα όμως, ο επικεφαλής ασφαλείας των ουκρανικών αερογραμμών συνέστησε στις αεροπορικές εταιρείες να αποφύγουν μια «πιθανώς επικίνδυνη ζώνη» πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα λόγω των ρωσικών γυμνασίων που ξεκινούν σήμερα.

Στο μεταξύ, τα τηλέφωνα παίρνουν φωτιά. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επικοινώνησε χθες τηλεφωνικά με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον οποίο επανέλαβε ό,τι είχε πει και στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη μεταξύ τους ψυχροπολεμικού ύφους συνομιλία το Σάββατο.

Οτι δηλαδή η ΗΠΑ θα απαντήσουν «με ταχύτητα και αποφασιστικότητα μαζί με τους συμμάχους και εταίρους τους» σε περαιτέρω επιθετικές κινήσεις εκ μέρους της Μόσχας, ενώ και οι δυο πλευρές, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος, θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης.

Μαστίγιο και καρότο, λοιπόν, από τις ΗΠΑ, καθώς και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν, σε κοινή συνέντευξη Τύπου χθες στη Χονολουλού με τους ομολόγους του από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, δήλωσε ότι ο κίνδυνος μία ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία είναι υψηλός, τόνισε όμως ταυτόχρονα ότι η διπλωματική οδός με τη Ρωσία παραμένει ανοικτή και ότι ο μόνος δρόμος είναι να αποκλιμακώσει η Μόσχα την ένταση.

Την ίδια στιγμή, η ρωσική πλευρά εμφανίζεται ατάραχη απέναντι στις αμερικανικές απειλές, είτε αυτές αφορούν οικονομικές κυρώσεις είτε την επέκταση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ προς ανατολάς. «Συγχωρήστε με για την έκφραση, όμως δεν δίνουμε δεκάρα για όλες τις κυρώσεις τους», είπε ο Ρώσος πρέσβης στη Σουηδία, Βίκτορ Ταταρίντσεφ, σε συνέντευξή του στη σουηδική εφημερίδα Aftonbladet. «Μας έχουν ήδη επιβάλει τόσες κυρώσεις», συνέχισε, «και υπό μια έννοια είχαν θετικές επιπτώσεις στην οικονομία και τη γεωργία μας».

Η Ουκρανία, από την πλευρά της, εξακολουθεί να υποβαθμίζει τον κίνδυνο για άμεση ρωσική εισβολή για την οποία με τόση έμφαση μιλά η Ουάσινγκτον και εμμένει στην οδό της διπλωματίας.

Ο Ουκρανός πρέσβης στο Λονδίνο Βαντίμ Πριστάικο μάλιστα επέπληξε τον Βρετανό υπουργό Αμυνας Μπεν Ουάλας -ο οποίος χθες διέκοψε τις οικογενειακές διακοπές του εξαιτίας της ουκρανικής κρίσης- για το άστοχο σχόλιό του στους Sunday Times με το οποίο παραλλήλισε τις σημερινές διπλωματικές προσπάθειες για κατευνασμό της Ρωσίας με τις προσπάθειες της Ευρώπης να κατευνάσει τον Χίτλερ τη δεκαετία του ’30.

Μακρόν ο γεφυροποιός

Σε άλλο κλίμα από την κυβέρνηση Τζόνσον, η οποία ανεβάζει τους τόνους στο ουκρανικό και για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, προκειμένου να αποσπαστεί η προσοχή από την κρίση όπου έχει περιέλθει ο Βρετανός πρωθυπουργός, η Γαλλία επιχειρεί να παίξει τον ρόλο του γεφυροποιού, με τον Μακρόν, λίγο μετά τη συνάντησή του με τον Πούτιν στη Μόσχα, να επικοινωνεί μαζί του τηλεφωνικά το Σάββατο.

Πιο πρωταγωνιστικό ρόλο επιχειρεί να αναλάβει και η Γερμανία, η οποία «καίγεται» για το ζήτημα του αγωγού Nord Stream 2, του πρώτου που θα «παγώσει» σε περίπτωση περαιτέρω όξυνσης της ρωσο-ουκρανικής διένεξης. Ο καγκελάριος Ολαφ Σολτς αναμένεται να συναντηθεί σήμερα στο Κίεβο με τον Ζελένσκι και αύριο με τον Πούτιν στη Μόσχα, μια συνάντηση χαμηλών προσδοκιών πάντως, όπως διαρρέει από τη γερμανική πλευρά.

«Ο καγκελάριος θα καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της Ουκρανίας θα επιφέρει βαριές συνέπειες», σύμφωνα με πηγές της γερμανικής κυβέρνησης. Θα πρέπει, βέβαια, να προσέξει ιδιαίτερα τη διατύπωση, καθώς η στρόφιγγα του φυσικού αερίου βρίσκεται στη ρωσική πλευρά…