Τέλος εποχής Μέρκελ, σηκώνει μανίκια ο Σολτς

Ενας κύκλος 16 ετών έκλεισε χθες. Η Ανγκελα Μέρκελ, αφού άφησε το σημάδι της στη Γερμανία και την Ευρώπη, όχι με τον καλύτερο τρόπο, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον οικονομικό στραγγαλισμό που επέβαλε στις χώρες του Νότου, αποχώρησε και επίσημα από το αξίωμα της καγκελαρίου παραδίνοντας τα ηνία στον μέχρι πρότινος αντικαγκελάριο Ολαφ Σολτς. Ο 63χρονος Σολτς, προερχόμενος από τη Δεξιά της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, ψηφίστηκε χθες καγκελάριος από την Μπούντεσταγκ και σπάζοντας την παράδοση έγινε ο πρώτος που ανέλαβε το αξίωμα χωρίς να δώσει θρησκευτικό όρκο.

Λίγο μετά τις 4 το απόγευμα ώρα Ελλάδος έγινε η τελετή παραλαβής – παράδοσης στην Καγκελαρία με την οποία έκλεισε η εποχή Μέρκελ και εγκαινιάστηκε η περίοδος Σολτς. Και όχι μόνο Σολτς, καθώς για πρώτη φορά υλοποιείται το πείραμα μιας τρικομματικής και φαινομενικά ετερόκλητης κυβέρνησης μεταξύ Σοσιαλδημοκρατών, Πράσινων και Φιλελεύθερων. Για πρώτη φορά επίσης μια γυναίκα, η πράσινη Αναλένα Μπέρμποκ, αναλαμβάνει το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Εξωτερικών.

Ο νέος καγκελάριος έπιασε αμέσως δουλειά. Χθες βράδυ έγινε η πρώτη συνεδρίαση του νέου υπουργικού συμβουλίου που αποτελείται από 8 γυναίκες και 8 άνδρες, ενώ για σήμερα έχει προγραμματιστεί διάσκεψη με τους πρωθυπουργούς των κρατιδίων, προκειμένου να συντονιστεί η διαχείριση της πανδημίας για το προσεχές διάστημα. Η νέα κυβέρνηση αναλαμβάνει τα καθήκοντά της εν μέσω μιας σοβαρής υγειονομικής κρίσης και γεωπολιτικών εντάσεων. Και ναι μεν έχει θέσει ιδιαίτερα υψηλούς στόχους σε ό,τι αφορά το περιβάλλον και την επέκταση της πράσινης ενέργειας, αυτό όμως στο οποίο θα κριθεί άμεσα είναι το ζήτημα της αντιμετώπισης του κορονοϊού, καθώς αφενός το τέταρτο κύμα πλήττει με δριμύτητα τη Γερμανία, αφετέρου η εμφάνιση της Ομικρον περιπλέκει την κατάσταση.

Χθες που ο Ολαφ Σολτς ορκιζόταν καγκελάριος, η χώρα κατέγραφε τον υψηλότερο αριθμό θανάτων 24ώρου από τον περασμένο Φεβρουάριο. Αλλοι 527 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους -ο μεγαλύτερος αριθμός από τις 12 Φεβρουαρίου- αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό των νεκρών σε 104.047. Παράλληλα, αναφέρθηκαν 69.601 νέα κρούσματα, 2.415 περισσότερα απ’ ό,τι πριν από μία εβδομάδα, όπως ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ.

Κι αυτή δεν ήταν η μόνη δύσκολη συγκυρία. Η νέα κυβέρνηση ανέλαβε τα καθήκοντά της εν μέσω της νέας ρωσο-ουκρανικής κρίσης κι αμέσως μία μέρα μετά τη διάσκεψη Πούτιν – Μπάιντεν, στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε τον Ρώσο ομόλογό του με σοβαρές οικονομικές κυρώσεις σε περίπτωση που εισβάλει στην Ουκρανία. Μία πιθανή κύρωση -και ίσως η σοβαρότερη απ’ όσες έχουν πέσει στο τραπέζι- εμπλέκει άμεσα και τη Γερμανία, καθώς αφορά τον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2. Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζέικ Σάλιβαν, στην ενημέρωση που ακολούθησε τη διάσκεψη Πούτιν-Μπάιντεν, μίλησε ανοιχτά για εργαλειοποίηση του αγωγού.

Μέχρι στιγμής, καμία αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ρισκάρει να συγκρουστεί με τη σύμμαχο Γερμανία για το θέμα του Nord Stream 2. Στο κείμενο της συμφωνίας, πάντως, που υπέγραψε τον Ιούλιο ο Μπάιντεν με τη γερμανική κυβέρνηση με στόχο το κλείσιμο αυτής της διένεξης, προβλέπεται ότι αν η Ρωσία προχωρήσει σε επιθετικές ενέργειες κατά της Ουκρανίας, η Γερμανία θα λάβει μέτρα για να περιορίσει τις εξαγωγικές ικανότητες της Ρωσίας προς την Ευρώπη στον ενεργειακό τομέα.

Χθες, όταν ο Σολτς ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει τον νέο αγωγό, δεν απέκλεισε πιθανές «συνέπειες» σ’ αυτό το θέμα, τονίζοντας την «απολύτως ξεκάθαρη» θέση της χώρας του ως προς το απαραβίαστο των συνόρων. Αν και, φυσικά, μια διένεξη με τη Μόσχα με αφορμή τον Nord Stream 2 θα ήταν το τελευταίο που θα επιθυμούσε.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν στο συγχαρητήριο μήνυμά του προς τον Ολαφ Σολτς εξέφρασε την επιθυμία για εποικοδομητικό διάλογο, αλλά και την ελπίδα πως η Γερμανία θα εξακολουθήσει να αναγνωρίζει ότι «δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική πέραν του διαλόγου». Ο Σολτς θα πραγματοποιήσει την Παρασκευή τα πρώτα του ταξίδια στο εξωτερικό σε Παρίσι και Βρυξέλλες, όπου οι σχέσεις με τη Ρωσία και οι πιθανές κυρώσεις θα είναι από τα κυρίαρχα θέματα.

Δύσκολο το ξεκίνημα, όπως κι αν το δει κανείς, για τον νέο καγκελάριο. Μένει να φανεί στην πορεία αν εκτός από συνεχιστής της Μέρκελ, όπως τον βλέπουν πολλοί, ακόμα και μέσα στο ίδιο του το κόμμα, θα αποδειχθεί εξίσου μεγάλος μάστορας στους ελιγμούς. Γιατί, όσο κι αν αρκετοί προοδευτικοί ανά την Ευρώπη θα ήθελαν να ελπίζουν σε στροφή της Γερμανίας προς μια πολιτική με περισσότερο «κοινωνικό» πρόσημο, μάλλον θα πρέπει να προσγειωθούν. Ειδικά, όταν στο τιμόνι του υπουργείου Οικονομικών βρίσκεται ο νεοφιλελεύθερος Κρίστιαν Λίντνερ ο οποίος, για του λόγου το αληθές, εξήρε τα «πολύ εντυπωσιακά μεταρρυθμιστικά μέτρα» της ελληνικής κυβέρνησης.

Εξάλλου, οι Γερμανοί με την ψήφο τους απέδειξαν πως δεν επιθυμούν «ανατροπές». Οπως σχολιάζει σύμβουλος του νέου καγκελάριου στη γαλλική Le Monde, «σε μία εποχή μεγάλης ανασφάλειας, οι Γερμανοί επέλεξαν τη σταθερότητα και τη συνέχεια. Αυτό ακριβώς εκπροσωπεί ο Ολαφ Σολτς».