Ευρωπαϊκό μπλόκο σε προϊόντα που αποψιλώνουν τα δάση

Καφέ, κακάο, βοδινό, σόγια, φοινικέλαιο και ξύλο. Τα 6 αυτά προϊόντα δεν θα μπορούν πλέον να εισαχθούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση αν η καλλιέργειά τους συμβάλλει ή συνδέεται με την αποψίλωση των δασών. Το ίδιο ισχύει και για τα παράγωγά τους: δερμάτινα είδη, σοκολάτα και έπιπλα.

Αυτή είναι η πρόταση της Κομισιόν, που αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου δράσεων σε εφαρμογή της συμφωνίας για μείωση της καταστροφής των δασών του πλανήτη που αποφασίστηκε στην COP26. Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών είναι σημαντικοί παράγοντες για την υπερθέρμανση του πλανήτη και την απώλεια της βιοποικιλότητας.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) εκτιμά ότι μια έκταση μεγαλύτερη από την Ευρωπαϊκή Ενωση χάθηκε από την αποψίλωση μεταξύ 1990 και 2020. Οσον αφορά την καθαρή απώλεια έκτασης (η διαφορά μεταξύ της έκτασης των δασών που εκχερσώθηκαν και της νέας επιφάνειας των δασών που φυτεύτηκαν ή αναγεννήθηκαν), ο FAO εκτιμά ότι ο κόσμος έχασε περίπου 178 εκατομμύρια εκτάρια δασικής κάλυψης την ίδια χρονική περίοδο, δηλαδή μια έκταση τριπλάσια από το μέγεθος της Γαλλίας.

Τα στοιχεία λένε ότι η επέκταση της γεωργίας είναι η βασική αιτία της αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών του πλανήτη, ειδικά η επέκταση της γεωργικής γης, η οποία συνδέεται με την παραγωγή των συγκεκριμένων 6 προϊόντων. Ως σημαντική οικονομία και καταναλώτρια αυτών των εμπορευμάτων, η Ε.Ε. είναι εν μέρει υπεύθυνη για το πρόβλημα αυτό – και θέλει να ανταποκριθεί στην έντονη έκκληση των Ευρωπαίων πολιτών να πρωτοστατήσει στην επίλυσή του.

Στόχος των νέων κανόνων είναι η πρόληψη της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών. Αυτό θα σήμαινε, επίσης, μείωση τουλάχιστον 31,9 εκατομμυρίων μετρικών τόνων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο λόγω της κατανάλωσης και της παραγωγής των σχετικών προϊόντων στην Ε.Ε., γεγονός που θα μπορούσε να μεταφραστεί σε οικονομική εξοικονόμηση τουλάχιστον 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως.Επίσης η Κομισιόν προτείνει αλλαγές στον τρόπο μεταφοράς αποβλήτων. Το 2020 η Ε.Ε. εξήγαγε σε τρίτες χώρες περίπου 33 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων, ενώ εισήγαγε περίπου 16 εκατομμύρια τόνους. Επιπλέον περίπου 70 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων μεταφέρονται ετησίως μεταξύ των κρατών-μελών. Ενα άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι ότι οι παράνομοι έμποροι παρακάμπτουν σε μεγάλο βαθμό τους κείμενους κανόνες, με αποτέλεσμα τη διάπραξη περιβαλλοντικών εγκλημάτων στην Ε.Ε. και σε τρίτες χώρες. Οργανωμένες εγκληματικές ομάδες επιδίδονται ολοένα και περισσότερο σε επικερδή εγκλήματα με αντικείμενο τα απόβλητα, χρησιμοποιώντας νόμιμες επιχειρηματικές οντότητες για τις δραστηριότητές τους. Σύμφωνα με συντονισμένες εκστρατείες επιβολής, από 15% έως 30% των μεταφορών αποβλήτων ενδέχεται να είναι παράνομες, κάτι που συνεπάγεται ετήσια έσοδα ύψους 9,5 δισ. ευρώ από την παράνομη αγορά αποβλήτων στην Ε.Ε.