Σχέδιο για μετεγκατάσταση προσφύγων με το αζημίωτο

Φιλόδοξες μεν οι χθεσινές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μετεγκατάσταση 16.000 αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα και 24.000 από την Ιταλία σε άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. τα δύο επόμενα χρόνια, σκληρή δε η μάχη για την έγκρισή τους, που θα δοθεί στις 25 και 26 Ιουνίου στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών.

Εκεί θα κριθεί το μέλλον του σχεδίου, αφού οι 28 Ευρωπαίοι ηγέτες -έχοντας πάντα στο μανίκι το δικαίωμα του βέτο- θα κληθούν να το επικυρώσουν υψώνοντας ήδη ένα «τείχος» αντιρρήσεων και επιφυλάξεων, που άπτονται των διαφορετικών πολιτικών κάθε χώρας στο ακανθώδες ζήτημα της μετανάστευσης μέσα σε συνθήκες λιτότητας, αυξανόμενης ξενοφοβίας και ευρωσκεπτικισμού. Θα έχει προηγηθεί ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο σε γενικές γραμμές διάκειται φιλικά στη θέσπιση ενός συστήματος δίκαιης κατανομής του βάρους που σηκώνουν οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου από τις αυξημένες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές στη Μεσόγειο.

«Πρέπει να μοιραστούμε τις ευθύνες όλοι. Είναι μια στιγμή που η αλληλεγγύη πρέπει να γίνει πράξη και να σταματήσουμε να τη χρησιμοποιούμε ως σλόγκαν» δήλωσε ο αρμόδιος επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο οποίος παρουσίασε τις προτάσεις στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ατζέντας για τη Μετανάστευση στις Βρυξέλλες.

Στόχος είναι «να διασφαλιστούν τα ευρωπαϊκά σύνορα και να σωθούν ζωές» υπογράμμισε, καθώς για πρώτη φορά ενεργοποιείται ο μηχανισμός έκτακτης ανάγκης για κράτη–μέλη της Ε.Ε. που αντιμετωπίζουν «αιφνίδια εισροή υπηκόων τρίτων χωρών», σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

Προκειμένου να καταστήσει το σχέδιο πιο ελκυστικό για τα απρόθυμα κράτη, η Κομισιόν θα εκταμιεύσει 240 εκατομμύρια ευρώ δίνοντας 6.000 ευρώ ανά πρόσφυγα στις χώρες μετεγκατάστασης, που θα τους δεχτούν αναλογικά, με βάση κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, όπως ο πληθυσμός, οι προϋπάρχουσες αιτήσεις ασύλου, η ανεργία και το ΑΕΠ.

Ενδεικτικά, η Γερμανία καλείται να απορροφήσει ποσοστό 21,91% των προσφύγων από Ελλάδα και Ιταλία (8.763 άτομα), η Γαλλία το 16,88% (6.752) και η Ισπανία το 10,72% (4.288). Στα χαμηλότερα επίπεδα βρίσκεται η Κύπρος (173), η Μάλτα (292) και το Λουξεμβούργο (597).

Το πρόγραμμα αφορά συνολικά 40.000 πρόσφυγες, που έφτασαν στην ελληνική και την ιταλική επικράτεια μετά τις 15 Απριλίου 2015 και δικαιούνται διεθνή προστασία επειδή εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους εξαιτίας πολέμου και διώξεων.

Αυτό αφορά σχεδόν αποκλειστικά πολίτες της Συρίας και της Ερυθραίας, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου γίνονται δεκτές κατά 75%.

Εξαιρούνται οι πρόσφυγες που βρίσκονται ήδη εντός Ε.Ε. και βέβαια όλοι οι οικονομικοί μετανάστες.

Για 20.000 ανθρώπους που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει την υιοθέτηση αντίστοιχων ποσοστώσεων προκειμένου να μετεγκατασταθούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας την οξύτατη αντίδραση πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, που αρνούνται κατηγορηματικά την επιβολή αυτού του μέτρου και αντιπροτείνουν να εφαρμοστεί σε εθελοντική βάση.

Η ομοβροντία αρνήσεων συνεχίστηκε μετά τις χθεσινές ανακοινώσεις.

Παρά τη θετική στάση που κρατούν η Γερμανία, η Αυστρία και η Σουηδία, οι οποίες δέχονται ήδη αναλογικά τη μερίδα του λέοντος στις αιτήσεις ασύλου πανευρωπαϊκά, μεγάλες χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία επιμένουν να μη δέχονται το κομμάτι της ευθύνης που τους αναλογεί.

Μάλιστα ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Καζνέβ συνέδεσε χθες το θέμα της αλληλεγγύης με το ζήτημα της επαρκούς φύλαξης των ευρωπαϊκών συνόρων, απηχώντας αιτιάσεις άλλων κρατών που κατηγορούν την Ελλάδα και την Ιταλία ότι δεν ελέγχουν επαρκώς τους πρόσφυγες (μέσω π.χ. ελλιπούς καταχώρισης των δακτυλικών τους αποτυπωμάτων), δίνοντάς τους το ελεύθερο να μεταβαίνουν βορειότερα.

Εμετικές δηλώσεις

Οι άνθρωποι αυτοί δεν φτάνουν στην Ευρώπη για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή «αλλά για να προωθήσουν την τρομοκρατία», δήλωσε χθες προκλητικά ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, ενώ Πολωνία, Ουγγαρία και χώρες της Βαλτικής απορρίπτουν το σχέδιο εξ ολοκλήρου.

Θυμίζουμε πως Βρετανία, Δανία και Ιρλανδία έχουν δικαίωμα εξαίρεσης από το πρόγραμμα μετεγκατάστασης (opt out) και τουλάχιστον οι δύο πρώτες σχεδόν σίγουρα θα το ασκήσουν.

Στο άλλο κρίσιμο μέτωπο τώρα, αυτό των επικείμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων της Ε.Ε. κατά των κυκλωμάτων διακινητών προσφύγων και μεταναστών στη Λιβύη και τη Μεσόγειο, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, που βρέθηκε χθες στις Βρυξέλλες για επαφές με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, τη Φεντερίκα Μογκερίνι και τον Ντόναλντ Τουσκ, ήταν σαφής.

«Με ανησυχεί η ιδέα της καταστροφής όλων των σκαφών. Ισως υπάρχουν άλλοι τρόποι» επισήμανε με νόημα, προσθέτοντας πως «έγκειται στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να αποφασίσουν, πιστεύω όμως ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν παρά περιορισμένη αποτελεσματικότητα. […] Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη διάσωση ζωών και την ανθρωπιστική αρωγή».

Νέο ρεκόρ εισόδου στο Αιγαίο

Ρεκόρ εισόδου προσφύγων-μεταναστών σημειώθηκε τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2015 στο Αιγαίο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος. Τον Μάρτιο, σε 189 περιστατικά εισόδου συνελήφθησαν 6.583 άτομα, 10 διακινητές και κατασχέθηκαν 18 σκάφη. Τον Απρίλιο, σε 277 περιστατικά συνελήφθησαν 11.873 άτομα, 25 διακινητές και κατασχέθηκαν 42 σκάφη. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Ναυτιλίας Θ. Δρίτσα, το 2014 σημειώθηκε αύξηση κατά 285% σε σχέση με το 2013, ενώ τριπλάσια ήταν η εισδοχή το πρώτο τρίμηνο του 2015 σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2014.