Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με την Αίγυπτο, τις ΗΠΑ και τους άλλους εμφανείς και αφανείς υποστηρικτές του στρατηγού Χαλίφα Χάφταρ κινείται πλέον η Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν.
Ο «σουλτάνος» της Αγκύρας –που έχει ανάγκη από «εθνικές επιτυχίες» στο εξωτερικό, για να τροφοδοτεί τον τουρκικό εθνικισμό και να διαιωνίζει την «κοινοβουλευτική απολυταρχία» του στο εσωτερικό– τραβάει συνεχώς το σκοινί στην αντιπαράθεσή του με τη Δύση, παρά τις πρόσφατες αμερικανικές και ευρωπαϊκές προειδοποιητικές βολές.
Τα μέτωπα της στρατηγικής αυτής αντιπαράθεσης είναι πολλαπλά (Συρία, S-400, προσφυγικό, Κύπρος, Αιγαίο κ.ά.) και η Λιβύη δεν είναι το σπουδαιότερο εξ αυτών για την Τουρκία. Αλλωστε οι διεκδικήσεις και οι σχεδιασμοί της στηρίζονται στην υπογραφή μιας ετοιμόρροπης «κυβέρνησης», αυτής του Φαγέζ αλ Σαράζ, που δεν θα υπήρχε καν χωρίς την «προστασία» συγκεκριμένων μισθοφορικών πολιτοφυλακών – πέρα από τα όπλα και τα χρήματα που της πρόσφερε εδώ και μήνες για τους δικούς της λόγους η Τουρκία.
Ετσι κι αλλιώς, το μεγαλύτερο μέρος της χώρας –σχεδόν το 90% των κατοικήσιμων περιοχών της– ελέγχεται από τις δυνάμεις του Χάφταρ, ο οποίος ξεκίνησε την περασμένη Τετάρτη νέα επίθεση για την οριστική κατάληψη της Τρίπολης, με τις… διακριτικές ευλογίες των περισσότερων δυτικών κυβερνήσεων.
Συνθήκες και «συμφωνίες»
Ομως ο Ερντογάν, από τη μεριά του, είναι λογικό να προσπαθεί να παίξει το λιβυκό «χαρτί» για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση έναντι Ευρωπαίων και Αμερικανών, τώρα που τα σχέδιά του για επέκταση στη Βόρεια Συρία δείχνουν να έχουν ουσιαστικά παγώσει μετά τη ρωσο-συριακή «παρέμβαση» και το de facto πάγωμα της τουρκικής εισβολής.
Γι’ αυτό άλλωστε συναντήθηκε την Κυριακή –για δεύτερη φορά μέσα σε έναν μήνα– με τον… ανύπαρκτο Σαράζ στην Κωνσταντινούπολη και του έταξε πως είναι έτοιμος ακόμη και να επέμβει στρατιωτικά για να σώσει την Τρίπολη, αν του το ζητήσει η λιβυκή κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, επανέλαβε τη γνωστή απειλή προς τις ΗΠΑ, ότι θα κλείσει τις στρατηγικής σημασίας βάσεις του Ιντσιρλίκ και του Κιουρετσίκ σε περίπτωση επιβολής κυρώσεων από την Ουάσινγκτον. Ο Ερντογάν δήλωσε ακόμη πως ο Χάφταρ «δεν είναι νόμιμος ηγέτης» και «εκπροσωπεί μια παράνομη δομή».
Σε τηλεοπτική του συνέντευξη το βράδυ της Κυριακής, ο Ερντογάν έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη «είναι στην πραγματικότητα η αντιστροφή [της Συνθήκης] των Σεβρών» – ένας ανιστόρητος ισχυρισμός, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη συνθήκη του 1919, με την οποία τεμαχίστηκε η Οθωμανική Αυτοκρατορία μεταξύ των νικητών του Πρώτου Παγκοσμίου, αντικαταστάθηκε στην πράξη από εκείνη της Λωζάννης το 1923, βάσει της οποίας ιδρύθηκε ουσιαστικά το μοντέρνο τουρκικό κράτος.
Αλλά ο «σουλτάνος» ονειρεύεται να επιστρέψει στα παλιά οθωμανικά βιλαέτια… Και έτσι, προανήγγειλε νέες σεισμικές έρευνες αλλά και γεωτρήσεις στην περιοχή νότια του Καστελόριζου και ανατολικά της Κρήτης, με βάση τη «συμφωνία» με τη Λιβύη. Ο Ερντογάν, μάλιστα, απηύθυνε κάλεσμα σε «δυνατές διεθνείς εταιρείες» για συνεργασία στην περιοχή…
Οπως είναι φυσικό, η όλο και μεγαλύτερη εμπλοκή της Τουρκίας στην κατά τα άλλα «εμφύλια» λιβυκή διένεξη, ανησυχεί έντονα τη διχασμένη και σε αυτό το θέμα Ευρώπη – όχι από ανθρωπιστική ή δημοκρατική ανησυχία, αλίμονο, αλλά γιατί οι Ευρωπαίοι θέλουν πρωτίστως να σφραγίσουν οριστικά και την κεντρική μεσογειακή οδό προς το «φρούριο Ευρώπη», και δευτερευόντως να εξασφαλίσουν τα εμπορικά προνόμιά τους όσον αφορά το λιβυκό πετρέλαιο.
Χθες, μάλιστα, η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ είχε μακρά τηλεφωνική συνομιλία για τη Λιβύη (αλλά και για τη Συρία, την Ουκρανία και φυσικά τις αμερικανικές απειλές για κυρώσεις σε βάρος του αγωγού Nord Stream 2, θέμα που καίει τη γερμανική οικονομία) με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εν όψει της ειρηνευτικής συνόδου που θέλει να διοργανώσει στο Βερολίνο τον ερχόμενο Γενάρη και στην οποία, καθώς φαίνεται, δεν ξέρει ακόμα ποιους Λίβυους αλλά και ξένους «παίκτες» πρέπει να καλέσει…
Ο νέος Καντάφι
Οπως εξηγεί σε ανάλυσή της η Deutsche Welle, ο εμφύλιος στη Λιβύη έχει εξελιχτεί σε έναν «πόλεμο δι’ αντιπροσώπων, μέσα σε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων»! Οπως υποστηρίζει ο Γερμανός ειδικός σε λιβυκά θέματα, Αντρέας Ντίτμαν, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, και σε έναν μικρότερο βαθμό η Ρωσία, είναι ξεκάθαρο πως υποστηρίζουν τον Χάφταρ σε ρόλο… νέου Καντάφι, ενώ αντίθετα μόνο η Τουρκία και το Κατάρ υποστηρίζουν πραγματικά την κυβέρνηση στην Τρίπολη. «Πιλότοι από τα Εμιράτα, που εκπαιδεύτηκαν στη Γαλλία και πετούν γαλλικής κατασκευής αεροπλάνα, πολεμούν στο πλευρό του Χάφταρ.
Ολα αυτά δείχνουν πόσο ισχυρή είναι η δυτική βοήθεια που παίρνει», επισημαίνει ο Γερμανός εμπειρογνώμων. Και προσθέτει με νόημα πως, ναι μεν ο Χάφταρ κατέχει ήδη το μεγαλύτερο μέρος της Λιβύης, αλλά δεν ελέγχει ακόμα τις ακτές από τις οποίες αποπλέουν πρόσφυγες και μετανάστες για την Ευρώπη: «Οποιος ελέγχει την ακτή, από όπου φεύγουν τα πλοιάρια, καθίσταται αυτόματα ο διαπραγματευτικός εταίρος της Ευρώπης, η οποία χρειάζεται ένα προσφυγικό ντιλ, ώστε να μην μπαίνουν καν στα καράβια οι πρόσφυγες», τονίζει ο Γερμανός αναλυτής.
-320x213.jpg)
