Βαρόμετρο οι προεδρικές εκλογές για την κυβέρνηση Ζάεφ

Τρεις είναι οι υποψήφιοι για τη θέση του προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας, στις εκλογές αυτής της Κυριακής, οι οποίες θα αποτελέσουν και ουσιαστικό δείγμα του πώς βλέπει ο λαός της χώρας τόσο τη Συμφωνία των Πρεσπών όσο και πώς αποτιμά το έργο της κυβέρνησης του Ζόραν Ζάεφ.

Υποψήφιοι για την προεδρία είναι ο Στέβο Πενταρόφσκι, εκλεκτός του Ζόραν Ζάεφ και του κυβερνητικού συνασπισμού, η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα, υποψήφια του εθνικιστικού VMRO-DPMNE και ο ανεξάρτητος Μπλέριμ Ρέκα, που στηρίζεται από αντιπολιτευόμενα αλβανικά κόμματα.

Πρόκειται για κρίσιμη εκλογική διαδικασία, καθώς στη Βόρεια Μακεδονία έχει ξεκινήσει η εφαρμογή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων ώστε να καταστεί δυνατό να εκκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η κοινωνία προσαρμόζεται στις αλλαγές που επέφερε η Συμφωνία των Πρεσπών, με τις συνταγματικές αλλαγές και την αλλαγή του ονόματος της χώρας.

Επίσης, εκκρεμούν δικαστικές διώξεις για διαφθορά εις βάρος του φυγόδικου εθνικιστή, πρώην πρωθυπουργού και πρώην ηγέτη του VMRO-DPMNE, Νίκολα Γκρούεφσκι.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν να προηγείται, με μικρή διαφορά από την Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα, ο Στέβο Πεντάροφσκι, υποστηρίζεται από το κυβερνών κόμμα SDSM, το αλβανικό συγκυβερνών κόμμα DUI και 29 άλλα πολιτικά κόμματα και κινήσεις με μικρή διαφορά από την υποψήφια των εθνικιστών.

Ο 56χρονος Πεντάροφσκι είναι καθηγητής πανεπιστημίου στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Αμερικανικού Κολλεγίου των Σκοπίων ενώ είχε διατελέσει σύμβουλος των πρώην προέδρων της χώρας Μπόρις Τράικοφσκι και Μπράνκο Τσρβένκοφσκι.

Επίσης έχει διατελέσει πρόεδρος της Κρατικής Εκλογικής Επιτροπής (2004 – 2005) και υφυπουργός Εσωτερικών (1998 – 2001). Το 2016 εξελέγη βουλευτής με το SDSM και από τον Νοέμβριο του 2019 έχει οριστεί εθνικός συντονιστής της προετοιμασίας της Βόρειας Μακεδονίας για την προσχώρησή της στο ΝΑΤΟ.

Η 64χρονη Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάφκοβα είναι καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου «Αγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» των Σκοπίων. Εχει διατελέσει μέλος σε πολλές διεθνείς επιτροπές ως εμπειρογνώμων, και έχει λάβει πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων για τη συμβολή της στο κράτος δικαίου που της απένειμε η Αποστολή του ΟΑΣΕ στη Βόρεια Μακεδονία. Επίσης έχει διατελέσει υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου επί Κυβέρνησης των Σοσιαλδημοκρατών την περίοδο 1991-1994.

Ο Μπλέριμ Ρέκα, ο οποίος υποστηρίζεται από τα αντιπολιτευόμενα αλβανικά κόμματα BESA και «Συμμαχία για τους Αλβανούς» είναι τακτικός καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEEU) στο Τέτοβο. Έχει διατελέσει πρέσβης στην έδρα της Ε.Ε. (2006-2010), σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας του Κοσόβου και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής του Κοσόβου, μέλος του Νομικού Συμβουλίου της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, καθώς και μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για την Εθνική Στρατηγική με σκοπό την ένταξη στην Ε.Ε.

Ο Στέβο Πεντάροφσκι καθώς και ο Μπλέριμ Ρέκα τάσσονται υπέρ της ένταξης σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ, εκφράζουν παρόμοιες θέσεις ως προς τη Συμφωνία των Πρεσπών, την οποία βλέπουν ως έναν επώδυνο μεν αλλά αναπόφευκτο και βέλτιστο δυνατό συμβιβασμό μεταξύ των δυο χωρών, με τον οποίο διαφυλάσσεται η «μακεδονική ταυτότητα», ανοίγουν οι πόρτες του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. για τη χώρα και προστατεύονται τα εθνικά συμφέροντα της Βόρειας Μακεδονίας.

Η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα- Ντάφκοβα εμμένει στη διαφύλαξη της «μακεδονικής» ταυτότητας και γενικότερα του «μακεδονισμού» υποστηρίζει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών αντιβαίνει πλήρως στο Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας αλλά και στο διεθνές δίκαιο.

Η εκλογική διαδικασία

Στις κάλπες θα κληθούν 1.808.131 πολίτες εγγεγραμμένοι στον κατάλογο των ψηφοφόρων. Δικαίωμα ψήφου έχουν και οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας που ζουν στο εξωτερικό, ωστόσο ελάχιστοι έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους.

Αν δεν υπάρξει νικητής αυτή την Κυριακή, ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών θα γίνει στις 5 Μαΐου. Για να είναι έγκυρη η εκλογή προέδρου απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον 40%.

Παράλληλα με τις προεδρικές θα διεξαχθούν και πρόωρες αυτοδιοικητικές εκλογές σε τρεις δήμους της χώρας: Ντέμπαρ, Αχρίδας και Νόβο Τσέλο.