Ο Πάπας Πίος ΙΒ’ ήταν ποντίφικας την περίοδο 1939-1958 και πολλοί έχουν τον κατηγόρησαν ότι ποτέ δεν κατήγγειλε τα εγκλήματα των Ναζί ειςβάρος των Εβραίων.
Το Βατικανό έχει υποστηρίξει ότι ο Πίος εργάστηκε αθόρυβα στα παρασκήνια προκειμένου να διασώσει Εβραίους και να αποφύγει την επιδείνωση της κατάστασης για πολλούς, περιλαμβανομένων των καθολικών που ζούσαν σε περιοχές της Ευρώπης υπό ναζιστική κατοχή.
Σύμφωνα με τον Πάπα Φραγκίσκο, τα αρχεία θα ανοίξουν στις 2 Μαρτίου του 2020, ενώ όπως τόνισε, «η Εκκλησία δεν φοβάται την Ιστορία», προσθέτοντας πως η κληρονομιά του Πίου αντιμετωπίστηκε με «κάποια προκατάληψη και υπερβολή».
Η Αμερικανοεβραϊκή Επιτροπή (AJC), μία από τις μεγαλύτερες εβραϊκές οργανώσεις στον κόσμο, χαιρέτισε την απόφαση.
«Για περισσότερα από 30 χρόνια, η AJC καλούσε για πλήρες άνοιγμα των Μυστικών Αρχείων της Αγίας Έδρας από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», δήλωσε ο ραβίνος Ντέιβιντ Ρόζεν, ο Διευθυντής Διεθνών Διαθρησκευτικών Υποθέσεων της AJC, στο πρακτορείο Reuters.
«Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ειδικοί από τα μεγαλύτερα ινστιτούτα μνήμης του Ολοκαυτώματος στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ αποτιμούν αντικειμενικά ως την καλύτερη δυνατή την καταγραφή αυτής της χειρότερης στην Ιστορία περιόδου, για την αναγνώριση τόσο των αποτυχιών όσο και των γενναίων προσπαθειών που καταβλήθηκαν κατά την περίοδο του Σοά (Ολοκαύτωμα στα εβραϊκά)», τόνισε.
Ικανοποίηση στο Ισραήλ
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών από την πλευρά του εξέφρασε την ικανοποίησή του για το άνοιγμα το 2020 των αρχείων του Βατικανού, έπειτα από δεκαετίες πολεμικής για το θέμα αυτό.
«Είμαστε ικανοποιημένοι από την απόφαση αυτή και ελπίζουμε ότι αυτό θα επιτρέψει την πρόσβαση στα σχετικά αρχεία», ανέφερε στην ανακοίνωση.
Από την πλευρά του, η διεύθυνση του Γιαντ Βάσεμ, του μνημείου του Ολοκαυτώματος στην Ιερουσαλήμ, ανέφερε πως είχε ζητήσει το άνοιγμα των αρχείων εδώ και χρόνια προκειμένου να «μπορούν να διεξαχθούν αντικειμενικές και ανεξάρτητες έρευνες για τη στάση του Βατικανού ειδικότερα, και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας γενικότερα, στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος».
Στην ανακοίνωσή του, το κέντρο εκφράζει την ελπίδα «πως οι ερευνητές θα έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα που διατηρήθηκαν στα αρχεία αυτά».
