Η αντιπολίτευση βρήκε τη φωνή της πριν τις εκλογές

Λαοθάλασσα χθες στην προεκλογική συγκέντρωση του κεμαλιστή Μουχαρέμ Ιντζέ, βασικού αντιπάλου του απερχόμενου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις κάλπες της Κυριακής.

Οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε αυτή τη συγκέντρωση στη Σμύρνη, αλλά ο αριθμός δεν επιβεβαιώθηκε από επίσημη πηγή. «Ο Ερντογάν είναι κουρασμένος, εγκαταλελειμμένος (…), ένας άνθρωπος αλαζόνας που δεν έχει τον σεβασμό του λαού του», είπε ο Ιντζέ μπροστά στο πλήθος.

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Ιντζέ θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον Ερντογάν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 8 Ιουλίου, καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ο δεύτερος δεν φαίνεται να συγκεντρώνει το απαραίτητο 50% από τον πρώτο γύρο.

Ο Ιντζέ έχει δεσμευτεί, αν εκλεγεί, να κυβερνήσει «χωρίς να αποκλείει κανέναν». «Γυναίκες με μαντίλα ή χωρίς, δεξιοί ή αριστεροί, Τούρκοι ή Κούρδοι, αλεβίτες ή σουνίτες, δεν υπάρχει καμία διαφορά», έχει υποστηρίξει.

Ο Guardian σημειώνει ότι παρά το κλίμα φόβου, η αντιπολίτευση βρίσκει τη φωνή της, αφού οι Τούρκοι ψηφοφόροι συμμετέχουν σε συγκεντρώσεις του κεμαλιστή Ιντζέ και της εθνικίστριας Μεράλ Ακσενέρ ζωντανεύοντας ένα αντιπολιτευτικό κίνημα, που δύο μήνες πριν έμοιαζε ετοιμοθάνατο.

Πρόκειται για τις πιο σημαντικές εκλογές στη σύγχρονη ιστορία της γειτονικής χώρας, αφού το φαβορί Ερντογάν θα μπορεί να γίνει σουλτάνος… και με τη βούλα, απολαμβάνοντας τις πρωτοφανείς προεδρικές υπερεξουσίες, που εγκρίθηκαν στο αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα πέρυσι.

Όμως, οι συνθήκες στη χώρα δύσκολα επιτρέπουν μια δίκαιη αναμέτρηση. Οι δημοσκοπήσεις πραγματοποιούνται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, που επιβλήθηκε πριν σχεδόν δύο χρόνια μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Από τότε, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν ή απολύθηκαν από την εργασία τους στα μέσα ενημέρωσης, τη δικαιοσύνη, την αστυνομία, το στρατό και τη γραφειοκρατία.

«Οι άνθρωποι χαμογελούν ξανά»

Από το γραφείο του Μουράτ Σαμπουντζού, του αρχισυντάκτη της Cumhuriyet, της παλαιότερης αντιπολιτευόμενης τούρκικης εφημερίδας και της τελευταίας που εκδίδεται ακόμα, βλέπεις κανείς δύο απόψεις της Κωνσταντινούπολης. Από τη μία τα παράθυρα έχουν θέα ένα παλιό νεκροταφείο κι από την άλλη ένα δικαστήριο. 

Με αυτήν τη μεταφορά σχολιάζει την παρούσα κατάσταση η εφημερίδα, που έχει απειληθεί με «λουκέτο» από τον Τούρκο πρόεδρο, ενώ ο διευθυντής της έχει καταδικαστεί σε επτάμισι χρόνια φυλάκιση επειδή έκανε τη δουλειά του.

«Πιστεύω ότι ο λαός, οι δημοσιογράφοι και οι δημοκράτες θα αλλάξουν κάτι κι όχι τόσο οι πολιτικοί», δήλωσε ο Σαμπουντζού. «Πάντα σκεφτόμουν πως το χαμόγελο είναι μια επαναστατική πράξη. Παρατήρησα ότι τις τελευταίες 15 ή 20 μέρες, οι άνθρωποι άρχισαν να χαμογελούν πάλι».

«Προσπαθούμε να είμαστε μια εφημερίδα που μιλάει τα λόγια εκείνων που δεν μπορούν να μιλήσουν και να δείξουν τα πράγματα που δεν μπορούν να παρουσιαστούν», είπε ο αρχισυντάκτης. Η ακρόαση της υπόθεσής του θα γίνει τον ερχόμενο μήνα και θα μπορούσε να δώσει την ευκαιρία στις κυβερνητικές αρχές να αναλάβουν τον έλεγχο της Cumhuriyet.

Οι δημοσιογράφοι της εφημερίδας συνελήφθησαν τον Οκτώβριο του 2016 στο πλαίσιο της σαρωτικής κυβερνητικής καταστολής των αντιφρονούντων. Κρατούνταν για εννέα μήνες χωρίς κατηγορητήριο, έως ότου τον περασμένο Ιούλιο ξεκίνησε η δίκη τους, που κατέληξε σε καταδίκη των 13 υπαλλήλων.

Η Τουρκία είναι η μεγαλύτερη φυλακή για τους δημοσιογράφους στον κόσμο με την Κίνα και την Αίγυπτο να ακολουθούν. Σχεδόν 200 δημοσιογράφοι φυλακίστηκαν από το 2016, εκατοντάδες έχασαν τη δουλειά τους μετά το πραξικόπημα, ενώ σύμμαχοι της κυβέρνησης αγόρασαν τα περισσότερα μέσα και πρακτορεία ειδήσεων.

Οι προεδρικοί υποψήφιοι έχουν επανειλημμένα επικρίνει τον έλεγχο κρατικών μέσων ενημέρωσης τονίζοντας ότι δίνουν πολύ περισσότερου χρόνο στον νυν πρόεδρο από ότι στους αντιπάλους του. 

«Ο Ερντογάν δεν αγόρασε τους δημοσιογράφους», δήλωσε ο Ένγκιν, βετεράνος αρθρογράφος Cumhuriyet ο οποίος επίσης φυλακίστηκε. «Αυτός αγόρασε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Τα ΜΜΕ ενεργούν σαν όργανο του ΑΚΡ».

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας στην Τουρκία, Τανέρ Κίλιτς, με αφορμή έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας τον Απρίλιο για τα δικαιώματα, περιέγραψε ένα «ασφυκτικό κλίμα φόβου» στη χώρα.

Υπογράμμισε πως η κυβέρνηση σκόπευε σχεδιασμένα και μεθοδικά να διαλύσει την κοινωνία των πολιτών και πως λόγω του «κυνηγιού» των αντιφρονούντων έχει σχεδόν καταστρέψει το νομικό σύστημα της Τουρκίας.

Ο Σελάχατιν Ντεμιρτάς, ο χαρισματικός κουρδικός ηγέτης του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP), έχει ξεκινήσει την εκστρατεία του μέσα από τη φυλακή, επικοινωνώντας με τους πολίτες μέσω των δικηγόρων του.

Το κυβερνών κόμμα φοβάται ότι θα μπορούσε να διατηρήσει την προεδρία αλλά να χάσει τον έλεγχο του κοινοβουλίου. Γι’ αυτό μοίρασε υποσχέσεις, όπως ότι θα τερματίσει την κατάσταση έκτακτη ανάγκη.

Ωστόσο, για πολλούς υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, αυτό που έχει σημασία είναι ότι βρήκαν ξανά τις φωνές τους, ανεξάρτητα από το εάν ο Ερντογάν και το κόμμα του κερδίσουν.