Ο λόγος τώρα περνά στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλα. Οι Ιταλοί ψήφισαν, μετά από μια προεκλογική εκστρατεία που δεν κατάφερε να προκαλέσει πραγματικό ενδιαφέρον, ούτε και να θίξει τα κύρια προβλήματα της χώρας.
Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι χθες για πρώτη φορά αμφισβητήθηκε στο εκλογικό του τμήμα, στο Μιλάνο. Μια νεαρή κοπέλα, μέλος της οργάνωσης Femen, ανέβηκε στο θρανίο της σχολικής αίθουσας στην οποία ψήφιζε ο πρώην καβαλιέρε και φώναξε το σύνθημα που είχε γράψει στο γυμνό στήθος της: «Μπερλουσκόνι, είσαι ληγμένος».
O Μπερλουσκόνι απομακρύνθηκε αμέσως, αλλά σίγουρα δεν χάρηκε για την έκπληξη.
Ο μεγιστάνας και πρώην πρωθυπουργός, παρά τις δικαστικές και προσωπικές του περιπέτειες, επέστρεψε στην πολιτική σκηνή. Εστω κι αν σχεδόν όλοι, μέχρι πρότινος, θεωρούσαν ότι ο κύκλος του είχε τελειώσει.
Η Ευρώπη, και κυρίως η κεντροδεξιά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ελπίζει ότι θα μπορέσει να τον χρησιμοποιήσει για να φράξει τον δρόμο στο Κίνημα των Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο.
Αλλά το κύριο ερώτημα, στο οποίο θα πρέπει να δοθεί απάντηση από σήμερα και μετά, είναι αν οι δυο πρώην εχθροί (κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα και κεντροδεξιά Φόρτσα Ιτάλια) θα μπορέσουν να συγκροτήσουν κυβέρνηση με στόχο να αφήσουν τους «πεντάστερους» εκτός κυβερνητικού μεγάρου.
Αν τελικά συμβεί, θα πρόκειται περίπου για επανέκδοση της κυβέρνησης του Ενρίκο Λέτα και, σε έναν βαθμό, της πλειοψηφίας που είχε στηρίξει και τον τεχνοκράτη Μάριο Μόντι στο τέλος του 2011.
Ο επίσημος στόχος θα είναι η συνέχιση της πολιτικής μεταρρυθμίσεων, η εγγύηση του πιστού ευρωπαϊκού προσανατολισμού της Ιταλίας και η προσπάθεια υπέρ της οικονομικής εξυγίανσης. Αλλά ο ανεπίσημος, όσο και ουσιαστικός, λόγος είναι μάλλον διαφορετικός: να συνεχιστεί η διαχείριση της εξουσίας από τις δυνάμεις που κυβέρνησαν, εναλλάξ, την Ιταλία τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια.
Υπάρχει και μια πιθανότητα να συγκροτηθεί κυβέρνηση της Δεξιάς του Μπερλουσκόνι και της ξενοφοβικής Λέγκας με την Ακροδεξιά των Αδελφών της Ιταλίας.
Μια τέτοια εξέλιξη, βέβαια, θα έθετε σειρά πρακτικών προβλημάτων, αρχίζοντας από τη σχέση με την Ευρώπη και την πολιτική στο μεταναστευτικό.
Πέρα από όλα αυτά πάντως, δύσκολα το συντηρητικό στρατόπεδο θα καταφέρει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία στη Βουλή και στη Γερουσία της Ρώμης.
Στο μεταξύ, όλοι συμφωνούν ότι πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να δούμε τι θα συμβεί με τα Πέντε Αστέρια. Τόνισαν επανειλημμένα ότι η εποχή της αντιπολίτευσης τελείωσε και ότι τώρα θέλουν να προσπαθήσουν να ηγηθούν της χώρας. Αλλά για να τους δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ο πρόεδρος Ματαρέλα θα πρέπει να έχει -αν όχι τη βεβαιότητα- ισχυρές ενδείξεις ότι μπορούν να εξασφαλίσουν την αναγκαία υποστήριξη στο Κοινοβούλιο.
Τα μέχρι τώρα σενάρια αναφέρονται σε ενδεχόμενη συνεργασία τόσο με τη Λέγκα όσο και με την Αριστερά και τους Δημοκρατικούς.
«Πεντάστεροι» και πολιτικό σύστημα
Σίγουρα δεν θα είναι απλό, διότι το κίνημα του Γκρίλο δεν συμφωνεί με την κλασική πρακτική της σταθερής, ευρείας συνεργασίας, αλλά μέχρι τώρα δέχεται μόνον τη σύγκλιση διαφόρων δυνάμεων, πάνω σε συγκεκριμένες προτάσεις και πρωτοβουλίες.
Σε περίπτωση, βέβαια, που μείνουν εκτός παιχνιδιού, οι «πεντάστεροι» θα ανεβάσουν σίγουρα τους τόνους, λέγοντας ότι το παλιό πολιτικό σύστημα συμμάχησε για να τους απομονώσει.
Στη φάση αυτή, αναμένοντας τις αποφάσεις του προέδρου Ματαρέλα βάσει και των αναλυτικών αποτελεσμάτων, μπορούμε να κάνουμε μόνο κάποιες βασικές διαπιστώσεις: ότι οι Ιταλοί συνεχίζουν να ταυτίζουν μεγάλο μέρος της πολιτικής τους τάξης με τη διαφθορά και να μην την εκτιμούν.
Και ότι, παράλληλα, κανείς δεν θα μπορέσει να εφαρμόσει το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε κατά την προεκλογική περίοδο, αρχίζοντας από τον «υπεργενναιόδωρο» Μπερλουσκόνι.
Σε ό,τι αφορά το μέλλον της χώρας και της Ευρώπης, τέλος, στα λόγια όλοι είναι κατά της λιτότητας και υπέρμαχοι της ανάπτυξης.
Μένει να εξακριβωθεί αν η χώρα θα μπορέσει να μετρήσει λίγο περισσότερο στις Βρυξέλλες ή αν ο ενισχυμένος γαλλογερμανικός άξονας θα καταφέρει να κρατήσει τη Ρώμη στο περιθώριο.
