Κούρσα ειρήνευσης στο… παρά πέντε

Ενα «γαϊτανάκι» διπλωματικών επαφών, στρατιωτικών αντιμέτρων και νέων οικονομικών πιέσεων εκτυλίσσεται από χθες γύρω από το ουκρανικό, με ενεργά πια συμμετέχοντες όλους τους βασικούς «πρωταγωνιστές» της κρίσης.

Τα φώτα της δημοσιότητας θα πέσουν σήμερα στις Βρυξέλλες, πρώτο σταθμό της ευρωπαϊκής μίνι περιοδείας του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζο Μπάιντεν, όπου θα έχει σειρά διαβουλεύσεων με την ηγεσία της Ε.Ε. προτού αναχωρήσει για τη Διεθνή Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο, στο περιθώριο της οποίας θα έχει τριμερή με τη Γερμανίδα καγκελάριο και τον Ουκρανό πρόεδρο Ποροσένκο, ενώ αναμένεται και ξεχωριστή συνάντηση των ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Ρωσίας.

Στο μεσοδιάστημα, χθες στο Κίεβο επικράτησε αίφνης συνωστισμός μελών του enfant gâté της διεθνούς πολιτικής σκηνής. Η αρχή έγινε με την προγραμματισμένη επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Τζον Κέρι, ο οποίος «κόμισε» την αμερικανική διπλωματική στήριξη στην ουκρανική ηγεσία, το εκκολαπτόμενο στις ΗΠΑ δίλημμα για την παροχή οπλισμού στις ουκρανικές δυνάμεις και μία εξτρά «ένεση» ρευστότητας υπό τη μορφή ανθρωπιστικής βοήθειας ύψους 16,4 εκατ. δολαρίων σε μία πρακτικά χρεοκοπημένη χώρα.

Με το που έπεσε η νύχτα, στην ουκρανική πρωτεύουσα έσπευσαν απρογραμμάτιστα ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ και η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ, στο πλαίσιο ειρηνευτικής πρωτοβουλίας που -όπως είχε τονίσει λίγες ώρες νωρίτερα ο Φρανσουά Ολάντ από το Παρίσι- «θα βασίζεται στην εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας» και «θα είναι γενικά αποδεκτή»…

Στη Μόσχα, αδελφές μου, στη Μόσχα

Επόμενος σταθμός του ευρωπαϊκού «διδύμου» είναι σήμερα η Μόσχα (στην πρώτη εκεί επίσκεψη της Μέρκελ εδώ και περίπου έναν χρόνο και μόλις τρεις ημέρες πριν από τη συνάντησή της με τον Μπαράκ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο), όπου η νέα ειρηνευτική πρόταση θα εξεταστεί ενδελεχώς μαζί με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν. Προλειαίνοντας μάλιστα το έδαφος, ο Γάλλος πρόεδρος φρόντισε ήδη να τείνει «κλάδο ελαίας» στο Κρεμλίνο, τασσόμενος χθες δημόσια κατά της μελλοντικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Δηλώνοντας επισήμως στήριξη -πλην όμως όχι και συμμετοχή- στη γαλλογερμανική πρωτοβουλία, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας τόνισε ότι «η Ρωσία θα πρέπει να κάνει τις επιλογές της» στηρίζοντας έμπρακτα την εφαρμογή της συμφωνίας του Μινσκ, την οποία έχει από τον περασμένο Σεπτέμβριο υπογράψει.

Εκτοτε, βέβαια, τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά. Με την πρόσφατη προέλαση των ρωσόφωνων αυτονομιστών στα νοτιοανατολικά της Ουκρανίας, η γραμμή πυρός έχει μετατοπιστεί ακόμη πιο βαθιά στα εδάφη της Ουκρανίας. Επικαλούμενο διπλωματικές πηγές, το πρακτορείο Associated Press αναφέρει ότι «Μέρκελ και Ολάντ κομίζουν μία αναθεωρημένη εκδοχή» του ειρηνευτικού σχεδίου εννέα σελίδων, που ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε στείλει πρόσφατα σε Βερολίνο και Παρίσι.

«Στην ευρωπαϊκή εκδοχή έχουν απαλειφθεί τα πιο επίμαχα εδάφια του ρωσικού σχεδίου», συμπληρώνει, «προσαρμόζοντάς το στα αιτήματα της Ουκρανίας και της Ευρώπης, π.χ. γύρω από το καθεστώς αυτονομίας στις ανατολικές περιοχές με εγγυήσεις σε γλωσσικά, φορολογικά και πολιτιστικά ζητήματα».

Κρατώντας μικρό «καλάθι», η Μόσχα ήδη δήλωσε πρόθυμη για «εποικοδομητικές συνομιλίες». Παράλληλα, ωστόσο, το ρωσικό ΥΠΕΞ τράβηξε «κόκκινες γραμμές» σε οποιαδήποτε δυτική απόφαση παροχής οπλισμού στις ουκρανικές δυνάμεις, τονίζοντας ότι θα θεωρηθεί από τη Ρωσία απειλή για την εθνική ασφάλειά της. Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασε και για την ενίσχυση της ΝΑΤΟϊκής στρατιωτικής παρουσίας κοντά στα σύνορα της Ρωσίας.

Αυτή άρχισε να παίρνει από χθες «σάρκα και οστά», μετά τη χθεσινή σύνοδο των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες με αντικείμενο την εφαρμογή των αποφάσεων της περυσινής συνόδου κορυφής της Συμμαχίας στην Ουαλία. Ετσι, με μία δέσμη μέτρων -που ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γιενς Στόλτενμπεργκ, χαιρέτισε ως «τη μεγαλύτερη ενίσχυση της συλλογικής μας άμυνας» από το πέρας του Ψυχρού Πολέμου- οι 28 συμμετέχοντες υπουργοί συμφώνησαν στη δημιουργία ενός δικτύου κέντρων διοίκησης στην ανατολική Ευρώπη (Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Πολωνία, Ρουμανία, Βουλγαρία), υπερδιπλασιάζοντας το μέγεθος της υφιστάμενης ΝΑΤΟϊκής δύναμης ταχείας ανάπτυξης (από 13.000 σε 30.000 άνδρες), με «αιχμή του δόρατος» μία επιμέρους δύναμη 5.000 ανδρών, που θα μπορεί να αναλαμβάνει δράση εντός 48ωρου!

Τη διοίκησή της αποφασίστηκε ότι θα αναλαμβάνουν εκ περιτροπής η Γερμανία, η Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ισπανία, ενώ θα συσταθούν δύο τοπικά αρχηγεία: ένα βορειοανατολικό στην Πολωνία και ένα μικρότερο νοτιοανατολικό στη Ρουμανία. Ο Αμερικανός (απερχόμενος) υπουργός Αμυνας, Τσακ Χέιγκελ, διευκρίνισε ότι η Ουάσινγκτον θα συνδράμει τα νέα κέντρα διοίκησης με επιτελικούς αξιωματικούς, καθώς και με τεχνική και υλικοτεχνική τεχνογνωσία.

Ως «παρακαταθήκη» πάντως επέστησε την προσοχή σε ένα πιθανό ρήγμα στο ΝΑΤΟ μεταξύ Βορρά και Νότου, δεδομένου ότι ο μεν εστιάζει εμμονικά στη ρωσική απειλή, ενώ τον δε απασχολούν πιο έντονα η αποσταθεροποίηση στην Εγγύς Ανατολή από την εξάπλωση του ισλαμικού εξτρεμισμού και οι συνεπαγόμενες μεταναστευτικές πιέσεις. Απόδειξη μάλιστα αυτού του επαπειλούμενου ρήγματος αποτελεί η ταχύτητα με την οποία η Πολωνία και χώρες της Βαλτικής -υπερθεματίζοντας των «γερακιών» στις ΗΠΑ- έσπευσαν να δηλώσουν έτοιμες για την παροχή οπλισμού στην Ουκρανία, την ώρα που σχεδόν άπαντες οι Ευρωπαίοι διαχώριζαν τη θέση τους, μαζί με τους Καναδούς, τονίζοντας ότι στο ουκρανικό δεν συνιστά επιλογή η στρατιωτική λύση.

Νομισματικό μήνυμα στο Κίεβο

Αυτό έχει αρχίσει να γίνεται εξάλλου αντιληπτό από την καλή και από την ανάποδη στην ίδια την ουκρανική ηγεσία, που χθες είδε τη γρίβνα (το εθνικό νόμισμα) να χάνει πάνω από το 30% της αξίας της στις συναλλαγματικές ισοτιμίες! Γεγονός που προμηνύει περαιτέρω πληθωριστικές πιέσεις σε μια οικονομία όπου ο πληθωρισμός τρέχει ήδη με 17,2% (!), στο ουκρανικό μνημόνιο καταγράφεται χρηματοδοτικό κενό 15 δισ. δολ. -με τον εμφύλιο να διευρύνει κάθε ημέρα το «κενό» κατά 7 εκατ. δολάρια- και η χρεοκοπία χτυπά μοιραία πια και επίσημα την «πόρτα».

Ως αντίβαρο, η Κεντρική Τράπεζα της Ουκρανίας αποφάσισε να αυξήσει από σήμερα το βασικό επιτόκιο δανεισμού στο 19,5% (από 14%), ομολογώντας παράλληλα ότι τα αποθέματά της σε χρυσό έχουν μειωθεί κατά 9% μέσα στον τελευταίο μήνα και ότι τα συναλλαγματικά διαθέσιμα έχουν πια πέσει στα 6,4 δισ. δολάρια, καλύπτοντας μετά βίας τις εισαγωγές του επόμενου τετραμήνου.