Η Ιταλία ετοιμάζεται για ακόμη μία πιθανή επιστροφή στο παρελθόν. Σύμφωνα με όσα διαρρέουν από τα γκάλοπ (τα οποία, όμως, δεν μπορούν να δημοσιευτούν), η κεντροδεξιά συμμαχία του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, της Λέγκας και των ακροδεξιών Αδελφών της Ιταλίας προηγείται στην πρόθεση ψήφου με περίπου το 37,5%.
Η συμμαχία της Κεντροαριστεράς δεν ξεπερνά το 27%, ενώ τα Πέντε Αστέρια βρίσκονται στο 28%, αλλά δεν έχουν συμμαχήσει με κανέναν και είναι απίθανο να καταφέρουν να κυβερνήσουν.
Σε πιο χαμηλά επίπεδα κινείται η αριστερή δύναμη Ελεύθεροι και Ισοι (γύρω στο 6%), με πολλά στελέχη που εγκατέλειψαν το Δημοκρατικό Κόμμα και τους ιθύνοντες του Αριστερά και Ελευθερία, τα οποία διάλεξαν να στηρίξουν τη νέα αυτή πρωτοβουλία.
Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι οι πιθανότερες εξελίξεις είναι ή μια κυβέρνηση της Κεντροδεξιάς (με μεγάλη δόση βαθιάς Δεξιάς) ή ένας «μεγάλος συνασπισμός», σαν κι αυτόν που στήριξε την κυβέρνηση του Ενρίκο Λέτα και, σε μικρότερο βαθμό, εκείνη του Πάολο Τζεντιλόνι.
Οποια κι αν είναι η εξέλιξη πάντως, όλα δείχνουν ότι το κόμμα του πρώην καβαλιέρε θα είναι εντός παιχνιδιού. Οσο και να μοιάζει απίστευτο, ο Μπερλουσκόνι κατάφερε να πείσει το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα να τον ξαναστηρίξει, ώστε να παρουσιαστεί ως «εγγυημένος πολιτικός», ο οποίος είναι σε θέση να φράξει τον δρόμο στα Πέντε Αστέρια.
Ο Σίλβιο είναι ογδόντα ενός ετών, πέρυσι υποβλήθηκε σε επέμβαση ανοικτής καρδιάς και έχει καταδικαστεί οριστικά για φορολογική απάτη.
Παρά ταύτα, συνεχίζει να υπόσχεται θεαματικές μειώσεις των φόρων και να υπογράφει «συμβόλαια με τους Ιταλούς», μέσω τηλεόρασης, όπως είχε κάνει και το 2001. Η Φόρτσα Ιτάλια «πείθει» το 18% των εκλογέων και το κύριο χαρτί του μίστερ Τιβί συνεχίζει να είναι η τηλεοπτική του αυτοκρατορία, που σε κρίσιμες στιγμές σαν αυτή βομβαρδίζει τους Ιταλούς με δηλώσεις, συνεντεύξεις και μονολόγους του ζάπλουτου πρώην πρωθυπουργού.
Ο Μπερλουσκόνι ετοιμάζεται δηλαδή να παίξει τον ρόλο του σκηνοθέτη και να βάλει ανθρώπους του σε ρόλους-κλειδί μέσα στη νέα κυβέρνηση.
Το μόνο που θα πρέπει να διαπιστώσουμε είναι αν τελικά θα συνεργαστεί με το άκρως αποδυναμωμένο Δημοκρατικό Κόμμα του Ματέο Ρέντσι ή αν θα μπορέσει να κυβερνήσει μόνο με τους ξενοφοβικούς και ακραίους συμμάχους του.
Ο Ρέντσι στα σχοινιά
Ο Ρέντσι, από τη μεριά του, ξέρει καλά ότι, στη φάση αυτή, είναι περίπου αδύνατον να μπορέσει να επιστρέψει στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι. Από τότε που έχασε το δημοψήφισμα για τις συνταγματικές αλλαγές, τον Δεκέμβριο του 2016, δεν κατάφερε να ξαναβρεί τον αέρα του νικητή.
Το μόνο που μπορεί να αποφασίσει είναι μια τακτική υποχώρηση: να στηρίξει τον Πάολο Τζεντιλόνι, για ενδεχόμενη (όσο και δύσκολη) νέα θητεία, διότι «ο σημερινός πρωθυπουργός κυβέρνησε καλά και κατά συνέπεια μπορεί να παίξει τα χαρτιά του».
Για τα Πέντε Αστέρια, το τοπίο είναι αρκετά καθαρό. Ο εκλογικός νόμος που εγκρίθηκε πριν από λίγους μήνες επινοήθηκε ακριβώς για να φράξει τον δρόμο στο κίνημα που ίδρυσε ο Μπέπε Γκρίλο.
Θα είναι πρώτο κόμμα, αλλά, όπως φαίνεται, θα μείνει στην αντιπολίτευση. Τους τελευταίους μήνες, οι «πεντάστεροι» περιόρισαν τις ακρότητες και δεν συμπεριέλαβαν στο κυβερνητικό τους πρόγραμμα το αίτημα για δημοψήφισμα σχετικά με έξοδο ή παραμονή στο ευρώ.
Το κίνημα αυτό συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από φωτεινά και σκοτεινά σημεία. Από τη μία εκφράζει μεγάλο μέρος της αγανάκτησης των Ιταλών για δεκαετίες κακοδιαχείρισης και αδιαφανούς στάσης της πολιτικής κάστας. Από την άλλη, η στρατηγική της πολιτικής αυτής δύναμης συνεχίζει να καθορίζεται από πολύ λίγα άτομα, κεκλεισμένων των θυρών.
Οι αντίπαλοί του κατηγορούν τα Πέντε Αστέρια για λαϊκισμό, αλλά μια από τις κύριες προτάσεις τους (το εισόδημα του πολίτη στα 780 ευρώ για τους ανέργους) έχει ψηφιστεί σχεδόν σε όλη την Ευρώπη.
Οι κατηγορίες λαϊκισμού, οι επιθέσεις μεγάλου μέρους του Τύπου και ο νέος εκλογικός νόμος έχουν έναν κύριο στόχο: να απομακρύνουν μέρος των ψηφοφόρων από τα Πέντε Αστέρια και να ξεφουσκώσει μεσοπρόθεσμα η εκλογική τους δύναμη. Η πρόβλεψη αυτή, όμως, μπορεί και να διαψευστεί εντυπωσιακά.
Η «μαύρη παράδοση»
Υπάρχει, τέλος, και μια «μαύρη παράδοση» που δεν λέει να γίνει παρελθόν: προσπαθούν να ξαναβγούν στο προσκήνιο νεοφασιστικές δυνάμεις όπως η Forza Nuova (Νέα Δύναμη) και η Κάζα Πάουντ, χρησιμοποιώντας βίαιες και προκλητικές μεθόδους.
Με τη γνωστή λογική, την οποία γνωρίζουμε και στην Ελλάδα, επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη δυσαρέσκεια όσων βρέθηκαν στο περιθώριο όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης.
Είναι μάλλον απίθανο οι νεοφασίστες αυτοί να μπορέσουν να μπουν στο κοινοβούλιο. Αλλά η άποψη και μόνον πολλών Ιταλών ότι «ο Μουσολίνι έκανε και πολλά καλά πράγματα» και ένα γενικότερο κλίμα ανοχής μέσα στη δεξιά παράταξη θα έπρεπε να προβληματίσουν βαθιά όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας…
