Δήμαρχος υψηλών προσδοκιών

«Πώς νιώθεις που όλος ο κόσμος έχει το βλέμμα του στραμμένο πάνω σου;», είδαμε σε ένα βίντεο στο τουίτερ τον αειθαλή ριζοσπάστη γερουσιαστή του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς να ρωτά τον Ζοχράν Μαμντάνι λίγο μετά τη σαρωτική νίκη του στο δήμο της Νέας Υόρκης, στις 4 Νοεμβρίου. «Λίγο αμήχανα», απάντησε εκείνος χαμογελώντας.

Ελπίζουμε πως θα το συνηθίσει. Από χθες, Πρωτοχρονιά, όλα τα βλέμματα θα είναι μονίμως στραμμένα στον νέο δήμαρχο της αμερικανικής μεγαλούπολης και όχι απαραίτητα με καλές προθέσεις. Λίγα λεπτά μετά την είσοδο του 2026, ο 34χρονος Ζοχράν Κουάμε Μαμντάνι, ο νεότερος δήμαρχος στην ιστορία της αμερικανικής μεγαλούπολης, ο πρώτος μουσουλμάνος, ο πρώτος γεννημένος στην Αφρική, ο πρώτος ινδικής καταγωγής και ο πρώτος κατά δήλωσή του «δημοκρατικός σοσιαλιστής», ορκίστηκε σε μια ιδιωτική τελετή στον εγκαταλειμμένο σταθμό του μετρό στο παλιό δημαρχείο, παρουσία της συζύγου του, Ράμα Τζουβάτζι, της μητέρας του, της διάσημης Ινδής σκηνοθέτριας, Μίρα Νάιρ, του πατέρα του, του καθηγητή αφρικανικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, Μαχμούντ Μαμντάνι και πολλών δημοσιογράφων. Ο Μαμντάνι ορκίστηκε στο Κοράνι που ανήκε στον παππού του και το οποίο κρατούσε η σύζυγός του. Τον όρκισε η γενική εισαγγελέας Λετίσια Τζέιμς, η «Νέμεσις» του Τραμπ, που έχει ξεκινήσει μεγάλη δικαστική έρευνα για τις φορολογικές απάτες του.

Η αλλαγή φρουράς επισφραγίστηκε χθες, λίγο μετά το μεσημέρι, με μια δημόσια τελετή έξω από το νέο δημαρχείο, η οποία έλαβε διαστάσεις γιορτής. Χιλιάδες κόσμου, παρά το τσουχτερό κρύο, απλοί πολίτες, καλλιτέχνες, διανοούμενοι, πολιτικοί, όλοι αυτοί ήρθαν να επευφημήσουν τον νέο δήμαρχο τον οποίο «παρουσίασε» στο κοινό η ριζοσπάστρια βουλεύτρια της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτές και όρκισε –για δεύτερη φορά– ο Μπέρνι Σάντερς.

Δύσκολη πορεία

Πέρυσι τέτοιες μέρες τίποτα δεν προμήνυε μια τέτοια γιορτή. Ο Ζοχράν Μαμντάνι ήταν ένας νέος βουλευτής, μέλος της πολιτειακής Βουλής, άγνωστος στο ευρύ κοινό, που έκανε το παράτολμο βήμα να διεκδικήσει τον δήμο με μια καμπάνια που στηρίχθηκε στα προβλήματα της καθημερινότητας και κυρίως στο κόστος διαβίωσης. Η συνέχεια είναι γνωστή. Το μήνυμα του Μαμντάνι βρήκε μεγάλη ανταπόκριση στους πολίτες και παρά τους πακτωλούς χρημάτων που έπεσαν για να στηρίξουν τον πρώην κυβερνήτη, Αντριου Κουόμο, και την αντι-αριστερή και αντι-ισλαμική προπαγάνδα από Ρεπουμπλικανούς, τον ίδιο τον Τραμπ και τμήμα των ΜΜΕ, ο άνθρωπος με τις πολλές «πρωτιές» εκλέχθηκε δήμαρχος με διαφορά. Τώρα, θα πρέπει να σταθεί στο ύψος των προσδοκιών που γέννησε.

Ο Μαμντάνι υποσχέθηκε, μεταξύ άλλων, δωρεάν μετακίνηση με τα λεωφορεία, προσιτή κατοικία –η μεγάλη πληγή της σύγχρονης Νέας Υόρκης–, δωρεάν φύλαξη για τα παιδιά κάτω των 6 ετών, αύξηση του κατώτατου ωρομισθίου στα 30 δολάρια την ώρα έως το 2030 και δημιουργία δημοτικών λαχανόκηπων για την καλλιέργεια λαχανικών σε προσιτές τιμές.

Φιλόδοξο το στοίχημα, αλλά όχι εύκολο. Καταρχάς, σε τοπικό επίπεδο. «To ετήσιο κόστος αυτών των πρωτοβουλιών ανέρχεται χοντρικά στα 7 δισ. δολάρια και ο Μαμντάνι θα χρειαστεί την υποστήριξη της πολιτείας σε μια περίοδο όπου η Κάθι Χόκαλ, η μετριοπαθής δημοκρατική κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, έχει μπροστά της την επανεκλογή της και πιθανώς δραστικές περικοπές των ομοσπονδιακών κονδυλίων», σημείωναν οι New York Times.

Tην απειλή για περικοπή των ομοσπονδιακών κονδυλίων την εκτόξευσε ο Ντόναλντ Τραμπ πάνω στην προσπάθειά του να απειλήσει τους Νεοϋορκέζους προκειμένου να ψηφίσουν «σωστά». Παραδόξως, δύο εβδομάδες μετά την εκλογή του Μαμντάνι, οι δυο τους είχαν μια εγκάρδια συνάντηση, με τον Αμερικανό πρόεδρο να πλέκει το εγκώμιο του νεοεκλεγέντα δημάρχου. Βέβαια, με τον Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορεί κανείς ποτέ να είναι σίγουρος. Ειδικά από τη στιγμή που ο Μαμντάνι εκπροσωπεί πολιτικά ό,τι μισεί αυτός.

Αλλά κι ένα κομμάτι των Δημοκρατικών, βαθιά διαπλεκόμενων με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, δεν σκέφτονται πολύ διαφορετικά. Φέτος τον Νοέμβριο θα γίνουν οι εκλογές για την ανανέωση των μελών του Κογκρέσου και αρκετοί φοβούνται πως μια ενδεχόμενη στροφή προς τα αριστερά θα βλάψει τις προοπτικές του κόμματος στην κάλπη· είτε εύχονται κρυφά να αποτύχει ο Μαμντάνι, για να μην ξεφύγει το κόμμα από την πεπατημένη. Είναι αυτό που είπε χθες η Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτές παραφράζοντας τον γνωστό στίχο του New York, New York του Φρανκ Σινάτρα: «Αν μπορέσουμε να τα καταφέρουμε εδώ, μπορούμε να τα καταφέρουμε παντού».