Oι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου δεν αδιαφορούν απλώς για την κλιματική κρίση. Επί έναν χρόνο πριν από τις πυρκαγιές που πλήττουν το Λος Αντζελες, ξόδεψαν πάνω από 30 εκατομμύρια δολάρια σε υπηρεσίες επιρροής πολιτικών και πολιτών (λόμπι) και πέτυχαν να μην ιδρυθεί Ταμείο Αποκατάστασης Ζημιών από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Στο ταμείο θα υποχρεώνονταν να καταβάλλουν μεγάλα ποσά εταιρείες-κολοσσοί όπως η Chevron και η Western States Petroleum Association, η μεγαλύτερη επιχείρηση εμπορίας πετρελαιοειδών της Καλιφόρνιας. Τα ορυκτά καύσιμα συμβάλλουν καθοριστικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη και η υπερθέρμανση ενισχύει τις πυρκαγιές.
Τρεις φορές συζητήθηκε το σχετικό νομοσχέδιο σε επιτροπές της πολιτειακής Βουλής κατά την περίοδο 2023-2024 αλλά ποτέ δεν έφτασε στην Ολομέλεια. Φρόντισαν γι’ αυτό οι δικηγόροι και οι λομπίστες όχι μόνο των δύο εταιρειών που αναφέρθηκαν αλλά και δεκάδων άλλων, όπως από το Τέξας η Phillips 66 και η Valero Energy Corporation.
Εξαπέλυσαν μπαράζ ενστάσεων, εκθέσεων, ενημερωτικών συναντήσεων με βουλευτές και δημοσιογράφους, καθώς και διαφημίσεων. Υποστήριξαν ότι ήδη φορολογούνται και ο νόμος απαγορεύει νέα φορολογία, ότι λαμβάνουν όλα τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και ότι είναι αρμοδιότητα της πολιτείας η αντιμετώπιση «φυσικών καταστροφών».
Στις 8 Ιανουαρίου 2025, μία μέρα μετά την έναρξη των πυρκαγιών, η Western States Petroleum Association είχε το θράσος να μεταδώσει ραδιοτηλεοπτικά σποτ προειδοποιώντας το κοινό ότι αν της επιβληθεί έκτακτη εισφορά θα αναγκαστεί να αυξήσει τις τιμές στα βενζινάδικα.
«Οι τελευταίες πυρκαγιές δείχνουν ακριβώς πώς οι κάτοικοι της Καλιφόρνιας πληρώνουν την καταστροφή του περιβάλλοντος. Οχι μόνο με τους φόρους, αλλά και με τις ζωές τους. Είναι καιρός να στείλουμε τον λογαριασμό σε όσους ρυπαίνουν τον πλανήτη», δήλωσε η δικηγόρος και ακτιβίστρια Κέισι Σίγκελ.
Μόνο η Chevron είχε ετήσια κέρδη ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2023 και άντλησε 75 δισεκατομμύρια δολάρια από χρηματιστηριακή δραστηριότητα. Περιλαμβάνεται στη βραχεία λίστα της ντροπής, δηλαδή στις 57 εταιρείες που είναι υπεύθυνες για το 80% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου διεθνώς.
«Η ανάληψη ευθύνης συνιστά υπαρξιακή απειλή για το επιχειρησιακό μοντέλων αυτών των εταιρειών. Και το επιχειρησιακό τους μοντέλο συνιστά υπαρξιακή απειλή για όλους μας. Τα πράγματα είναι τόσο απλά», δηλώνει η ακτιβίστρια Μέγκαν Σάλι-Γουέλς.
Θα ξαναφέρουν το νομοσχέδιο
Υπό το φως των τραγικών συνεπειών των πυρκαγιών στη νότια Καλιφόρνια, πολιτειακοί βουλευτές αποφάσισαν να ξαναφέρουν προς συζήτηση και ψήφιση στην τοπική Βουλή το νομοσχέδιο για το επίμαχο ταμείο.
Αυτή τη φορά δεν θα ‘χει τη μορφή φορολόγησης, ώστε να υπερβούν το εμπόδιο της πλειοψηφίας των δύο τρίτων που απαιτείται για κάθε νέο φόρο. Θα είναι μια εφάπαξ εισφορά «ως συμβολή στο κόστος των ζημιών από μια συγκεκριμένη καταστροφή λόγω της κλιματικής κρίσης» Ετσι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα καλούνται να δίνουν λίγα από τα υπερκέρδη τους όποτε προκύπτει ανάγκη. Σήμερα για τις πυρκαγιές του 2024, αύριο για τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, μεθαύριο για την ξηρασία ή μελλοντικές πυρκαγιές κ.λπ.
Το θέμα έχει λάβει μεγάλη δημοσιότητα στην Καλιφόρνια και πληθαίνουν όσοι απαιτούν από την πολιτειακή κυβέρνηση να αναλάβει άμεσα σχετική πρωτοβουλία. Ανάλογος νόμος πέρασε πριν από λίγες μέρες στην Πολιτεία της Νέας Υόρκης, όπου εγκρίθηκε η ίδρυση «Υπερταμείου για το Κλίμα».
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αγώνες της κοινωνίας των πολιτών τα τελευταία χρόνια στην Καλιφόρνια είχαν αρκετά συχνά αίσιο τέλος. Επιβλήθηκε απαγόρευση της ολέθριας για το περιβάλλον εξόρυξης με υδραυλική ρωγμάτωση (fracking) και περιορίστηκε η διάνοιξη νέων πετρελαιοπηγών.
Στα μέτωπα της φωτιάς που μαίνεται στην ευρύτερη περιοχή του Λος Αντζελες η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, αν και ευτυχώς δεν επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις των μετεωρολόγων για εξαιρετικά ισχυρούς ανέμους. Ο αριθμός των νεκρών παραμένει στους 25, ενώ τουλάχιστον 30 άνθρωποι αγνοούνται.
