«Το παράνομο το κάνουμε αμέσως. Το αντισυνταγματικό παίρνει λίγο παραπάνω» ήταν μια ρήση υποτιθέμενης ειρωνείας και ωμού κυνισμού που είχε χρησιμοποιήσει περισσότερες από μία φορές ο Χένρι Κίσινγκερ στη ζωή του, προτού αφήσει χθες την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 100 ετών, με σκοτεινή παρακαταθήκη την ανηλεή «αμερικανική ρεαλπολιτίκ».
Ηταν μια «αλεπού της διπλωματίας» και «γεράκι», που ως 56ος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ -αλλά και μετέπειτα- καθόρισε σε σημαντικό βαθμό τη σύγχρονη Ιστορία, και δη του Ψυχρού Πολέμου, αντιμετωπίζοντας χώρες και λαούς ως «πιόνια στη σκακιέρα».
Τιμηθείς με το πιο σκανδαλώδες στα χρονικά Νόμπελ Ειρήνης, στήριξε ενεργά «αντικομμουνιστικά» πραξικοπήματα, σφαγές, στυγνούς δικτάτορες στη Λατινική Αμερική -με πιο «μαύρη σελίδα» τη Χιλή του Πινοτσέτ, αλλά και αλλού με το «Σχέδιο Κόνδωρ»-, στη Νότια Ασία, στην Ελλάδα. «Συνυπέγραψε» ιστορικές τραγωδίες, συμπεριλαμβανομένης της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το ‘74. Καταγγέλθηκε ευρέως ως εγκληματίας πολέμου.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί -και δη οι νεοσυντηρητικοί- δηλώνουν θαυμαστές της διπλωματικής σοφίας ενός βιρτουόζου ενορχηστρωτή του διπλωματικού ανοίγματος των ΗΠΑ στην Κίνα του Μάο, των συμφωνιών για τον έλεγχο των πυρηνικών με την ΕΣΣΔ και του τερματισμού του αραβο-ισραηλινού πολέμου του Γιομ Κιπούρ το 1973, ως σημαντικού βήματος για την περιφερειακή αμερικανική ηγεμονία.
«Είναι ο αγαπημένος του κατεστημένου», είχε πει κάποτε γι’ αυτόν ο Χάουαρντ Ζιν, Αμερικανός ιστορικός, φιλόσοφος, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης και βετεράνος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. «Ολοι αυτοί οι άνθρωποι που τον κάλεσαν σε δείπνο δεν θέλουν να πουν ότι γευμάτισαν με έναν εγκληματία».
Η επιρροή του στην αμερικανική και διεθνή πολιτική σκηνή ήταν ενεργή και αμφιλεγόμενη μέχρι τα τελευταία του. Πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν η δήλωσή του πέρυσι, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ότι η Ουκρανία πρέπει να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία με αντάλλαγμα την ειρήνη. «Η συνέχιση του πολέμου», είχε πει, «δεν θα αφορά την ελευθερία της Ουκρανίας, αλλά έναν νέο πόλεμο εναντίον της ίδιας της Ρωσίας». Εναν χρόνο μετά, μιλώντας στον Economist, ο Κίσινγκερ συνέστησε ξαφνικά να γίνει δεκτή η Ουκρανία στο ΝΑΤΟ. Διαφορετικά, υποστήριξε, η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι εγγυημένη…
Ηταν η συνέχιση της ψυχροπολεμικής λογικής τού «διαίρει και βασίλευε» και μιας αδίστακτης άσκησης εξουσίας που εκπροσωπούσε ο Κίσινγκερ, διαμορφώνοντας την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Μιας χώρας που δεν ήταν καν η γενέτειρά του.
Γεννημένος ως Χάιντς Αλφρεντ Κίσινγκερ το 1923 στη Βαυαρία, κατέφυγε στις ΗΠΑ με τους Γερμανοεβραίους γονείς του το 1938 για να γλιτώσουν από το ναζιστικό καθεστώς. Το 1943, εν μέσω του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα, επιστρατεύτηκε και επέστρεψε ως στρατιώτης των ΗΠΑ στα γερμανικά εδάφη, υπηρετώντας στη στρατιωτική αντικατασκοπία. Εμπειρία, είχε πει αργότερα, που «με έκανε να αισθανθώ Αμερικανός».
Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Χάρβαρντ και άρχισε να διδάσκει εκεί το 1954, αναπτύσσοντας την ανατριχιαστική θεωρία περί «μικρού πυρηνικού πολέμου». Ητοι για περιορισμένη χρήση πυρηνικών όπλων σε συμβατικό πόλεμο…
Εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, άρχισε σύντομα να συμβουλεύει κυβερνητικές υπηρεσίες και πολιτικούς. Με την ανάληψη της αμερικανικής προεδρίας από τον Ρεπουμπλικανό Ρίτσαρντ Νίξον το 1968, έγινε σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου και υπουργός Εξωτερικών το 1973.
Ηταν εν μέρει η επιβράβευση του Κίσινγκερ για τον παρασκηνιακό, βρόμικο ρόλο που είχε παίξει προεκλογικά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις του Παρισιού για το Βιετνάμ, υπονομεύοντάς τες.
Το αποτέλεσμα ήταν να παραταθεί πέντε χρόνια ένας πόλεμος κατά τον οποίο οι ΗΠΑ έσπειραν τον θάνατο και την καταστροφή στη μισή Ινδοκίνα, με μυστικούς -βάσει οδηγίας του Κίσινγκερ- μαζικούς βομβαρδισμούς του Λάος και της Καμπότζης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη γενοκτονία από τους Ερυθρούς Χμερ. Δεν ήταν η μόνη.
Στήριξε, για παράδειγμα, τους δικτάτορες του Πακιστάν και της Ινδονησίας στις μαζικές σφαγές στο Μπανγκλαντές και στο Ανατολικό Τιμόρ.
Οταν ανακοινώθηκε το 1973 ότι θα τιμηθεί εξ ημισείας με το Νόμπελ Ειρήνης για την «τρύπια» ανακωχή στο Βιετνάμ, δύο μέλη της επιτροπής Νόμπελ παραιτήθηκαν διαμαρτυρόμενα και ο συν-βραβευθείς Βορειοβιετναμέζος διπλωμάτης, Λε Ντουκ Θο, αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο.
«Σκιώδης» πρόεδρος των ΗΠΑ στα τέλη της προεδρίας Νίξον, αλώβητος ο ίδιος από το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, ο Κίσινγκερ παρέμεινε ΥΠΕΞ των ΗΠΑ μέχρι το 1977, επί προεδρίας Φορντ.
Συνέχισε να κινεί παρασκηνιακά τα νήματα ως συμβουλάτορας Αμερικανών προέδρων, αλλά και μέσω της εταιρείας συμβούλων Kissinger Associates που ίδρυσε το 1982, κρατώντας κρυφό το πελατολόγιο και εφαρμόζοντας μακιαβελικές μεθόδους. Στήριξε τους πολέμους των Μπους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Επέκρινε την εξωτερική πολιτική των Δημοκρατικών προέδρων Τζίμι Κάρτερ και Μπιλ Κλίντον, υποστηρίζοντας ότι επιδίωκαν ένα πολύ γρήγορο άλμα προς την ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Το γεγονός ότι πέθανε αιωνόβιος έχει μια διάσταση θείας δίκης, καθώς αποχαρακτηρίστηκαν πολλά έγγραφα ενώ ήταν εν ζωή, αποκαλύπτοντας τον βρόμικο ρόλο του ως συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας και ΥΠΕΞ σε εγκλήματα και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ομως δεν λογοδότησε, ούτε δήλωσε μεταμέλεια ποτέ.
-320x213.jpg)
