Ήταν ένα πολυδιαφημισμένο ταξίδι για ένα πολυδιαφημισμένο πόστο. Τελικά όμως το πρώτο ταξίδι της Κάμαλα Χάρις στην Κεντρική Αμερική ως ειδικής επιτετραμμένης της κυβέρνησης Μπάιντεν για το ζήτημα των συνόρων και τη διευθέτηση των μεταναστευτικών ροών συνοδεύτηκε από αρκετή αμηχανία, αλλά και επικρίσεις, ιδίως στην αμερικανική πλευρά. Και χωρίς απτά αποτελέσματα, όπως σχολίαζε το Associated Press.
«Η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις πήγε στη Λατινική Αμερική περισσότερο για να μεταφέρει ένα μήνυμα παρά για να κλείσει κάποια συγκεκριμένη συμφωνία», σχολίασε το ειδησεογραφικό δίκτυο. «Είπε ωμά στους μετανάστες να μην ταξιδέψουν στις ΗΠΑ. Μίλησε για τα δεινά της κυβερνητικής διαφθοράς που οδηγεί στις μετακινήσεις πληθυσμών. Ολοκλήρωσε το ταξίδι χωρίς να εξασφαλίσει κάποιες δεσμεύσεις για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών ή να διευρύνει τις δυνατότητες για νόμιμη μετανάστευση».
Δεν πήγε στα σύνορα
Η Αμερικανίδα αντιπρόεδρος δέχτηκε επίσης επικρίσεις, ιδίως από τους Ρεπουμπλικανούς, για το γεγονός ότι, ενώ επισκέφθηκε το Μεξικό και τη Γουατεμάλα και συναντήθηκε με τους προέδρους των δύο χωρών, δεν πήγε στα σύνορα Μεξικού και ΗΠΑ, εκεί όπου χιλιάδες μετανάστες από την Κεντρική Αμερική επιχειρούν κάθε μήνα να διαβούν παράνομα τα σύνορα με κίνδυνο της ζωής τους κι όπου εξακολουθεί να εκτυλίσσεται μια δραματική κατάσταση με τα ασυνόδευτα ανήλικα που μεταφέρονται σε κέντρα κράτησης στις παραμεθόριες περιοχές.
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε μετά τη συνάντησή της με τον Μεξικανό πρόεδρο Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, χαρακτήρισε «επιτυχημένο» το ταξίδι της και απάντησε ότι η αποστολή της ήταν να επικεντρωθεί στα αίτια που οδηγούν στη μετανάστευση. «Η πηγή των προβλημάτων δεν αντιμετωπίζεται με ένα ταξίδι δύο ημερών» σχολίασε και όταν ρωτήθηκε για την παρουσία της στα σύνορα, δεσμεύτηκε πως θα πάει, όπως έχει πάει και στο παρελθόν.
Αλλά αυτό που προκάλεσε περισσότερες αντιδράσεις και ουκ ολίγα εξ οικείων βέλη ήταν η αυστηρή προειδοποίηση που απηύθυνε κατά την παραμονή της στη Γουατεμάλα προς τυχόν επίδοξους μετανάστες: «Μην έρχεστε. Μην έρχεστε. Αν φτάσετε στα σύνορά μας, θα απελαθείτε». Τα λόγια της Αμερικανίδας αντιπροέδρου έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με την πιο ανθρώπινη προσέγγιση στο μεταναστευτικό ζήτημα που είχε εξαγγείλει προεκλογικά ο Τζο Μπάιντεν. Κι αυτό που ξένιζε ακόμα περισσότερο είναι το γεγονός ότι η ίδια η Κάμαλα Χάρις είναι κόρη μεταναστών από την Ινδία και την Τζαμάικα. Τα λόγια της μάλιστα χτύπησαν «φλέβα» σε άλλους συναδέλφους της, που κι αυτοί έχουν μια ιστορία μετανάστευσης να διηγηθούν.
«Απογοητευτικά» χαρακτήρισε με μήνυμά της στο τουίτερ τα σχόλια της Χάρις η Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτές. «Κατ’ αρχάς, το να ζητάς άσυλο στα αμερικανικά σύνορα είναι μια 100% νόμιμη μέθοδος άφιξης», τόνισε η ριζοσπάστρια βουλευτίνα της Νέας Υόρκης με καταγωγή από το Πουέρτο Ρίκο. «Δεύτερον», συνέχισε, «οι ΗΠΑ επί ολόκληρες δεκαετίες συνέβαλαν στην ανατροπή κυβερνήσεων και στην αποσταθεροποίηση στη Λατινική Αμερική. Δεν μπορούμε να βάζουμε φωτιά στο σπίτι του άλλου κι ύστερα να τον κατηγορούμε επειδή τρέχει να γλιτώσει».
Θεμελιώδες δικαίωμα
«Το δικαίωμα στην αίτηση ασύλου δεν προστατεύεται απλά από τον νόμο. Είναι ένα θεμελιώδες παγκόσμιο ανθρώπινο δικαίωμα» δήλωσε η Δημοκρατική βουλευτίνα της Μινεσότα, Ιλχάν Ομάρ, η οποία ήρθε στις ΗΠΑ ως πρόσφυγας σε πολύ νεαρή ηλικία μαζί με την οικογένειά της. «Η χώρα μας δεν θα προωθήσει ένα πιο ανθρώπινο και δίκαιο μεταναστευτικό σύστημα με μια προσέγγιση του τύπου “μείνετε εκεί και πεθάνετε”», είπε σε ανάλογο πνεύμα και η παλαιστινιακής καταγωγής βουλευτίνα του Μίσιγκαν, Ρασίντα Τλάιμπ.
Οι δηλώσεις της Χάρις επικρίθηκαν και από διάφορες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. «Κάμαλα Χάρις, το να ζητάς άσυλο είναι νόμιμο. Το να απελαύνεις αιτούντες άσυλο είναι παράνομο, επικίνδυνο και συχνά στέλνει αυτούς τους ανθρώπους πίσω στον θάνατο» ανακοίνωσε μέσω τουίτερ το Asylum Seeker Advocacy Project, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που ασχολείται με τους πρόσφυγες.
Από τα λόγια της Κάμαλα Χάρις, σχολίαζαν αρκετά αμερικανικά ΜΜΕ, γίνεται φανερό ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν, κόντρα στις προεκλογικές υποσχέσεις της, σκοπεύει να ακολουθήσει μια πιο αυστηρή πολιτική στο ζήτημα των συνόρων αντιμέτωπη με τις ιδιαίτερα αυξημένες μεταναστευτικές ροές που παρατηρήθηκαν μέσα στην άνοιξη και τις κατηγορίες των Ρεπουμπλικανών, με το βλέμμα πάντα στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το 2022 και την ελπίδα να κατευνάσει τους πιο συντηρητικούς ψηφοφόρους. Μια τακτική που, θα προσθέταμε, άνετα μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς ταυτόχρονα κινδυνεύει να απογοητεύσει τους πιο προοδευτικούς ψηφοφόρους και τα πολλά εκατομμύρια των ισπανόφωνων στις ΗΠΑ…
