Ο Τραμπ βάζει «πάγο» στον Ταγίπ Ερντογάν

Τα όρια αντοχής των -ευκαιριακών και μη- συμμάχων του, με δέλεαρ τον κομβικό περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας, δοκιμάζει ο Ταγίπ Ερντογάν μέρα με τη μέρα, καθώς η στρατιωτική εισβολή του τουρκικού στρατού στο κουρδικό καντόνι του Αφρίν, στη βορειοδυτική Συρία, εισέρχεται πια στο έκτο 24ωρο με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα επί του ξένου εδάφους.

«Θεού θέλοντος, ξεκινώντας από τη Μανμπίτζ, θα συνεχίσουμε να ματαιώνουμε τα παιχνίδια κατά μήκος των συνόρων μας και να απαλλάξουμε πλήρως την περιοχή μας από αυτή τη συμφορά» διακήρυξε χθες ο Τούρκος πρόεδρος, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά επέκταση της τουρκικής εισβολής έως τις δυτικές όχθες του Ευφράτη, που πλέον ελέγχονται από τον (υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ) αραβο-κουρδικό συνασπισμό SDF κι όπου σταθμεύουν σήμερα πάνω από 2.000 Αμερικανοί στρατιώτες. Προοπτική που θα μπορούσε να φέρει αντιμέτωπους τους δύο ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους…

«Δεν υπάρχουν Κούρδοι στη Μανμπίτζ, το 95% είναι Αραβες. Τα ίδια έκαναν και στο Κομπάνι» τόνισε ο Ερντογάν, ψέγοντας τις ΗΠΑ για τη στήριξη που παρέχουν στον SDF και στη «ραχοκοκαλιά» του: την πολιτοφυλακή YPG των Κούρδων της Συρίας, την οποία ο τουρκικός στρατός πολεμά λυσσαλέα στο Αφρίν εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα.

Ψευδής ρητορική

Το θέμα κυριάρχησε στη μακρά ατζέντα της προγραμματισμένης για αργά χθες το βράδυ τηλεφωνικής επικοινωνίας του Τούρκου προέδρου με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος ζήτησε εμφατικά από τον Ερντογάν περιορισμό της στρατιωτικής επιχείρησης και αποφυγή «κάθε ενέργειας που θα ενείχε τον κίνδυνο να προκληθεί σύγκρουση μεταξύ των τουρκικών και των αμερικανικών στρατευμάτων».

Χαρακτήρισε επίσης «καταστροφική και ψευδή ρητορική που προέρχεται από την Τουρκία»…

«Επιχειρώντας πάντως να κατευνάσει τον Τούρκο πρόεδρο, ο Λευκός Οίκος αποκήρυξε τα σχέδια του αμερικανικού στρατού για τη δημιουργία μίας κουρδικής συνοριακής δύναμης στη βορειοανατολική Συρία» έγραφαν χθες οι New York Times.

«Ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος ανέφερε ότι το σχέδιο προήλθε από ανώτερα στελέχη του στρατού που βρίσκονται επί του πεδίου και δεν συζητήθηκε ποτέ στα σοβαρά, ούτε καν παρουσιάστηκε επίσημα σε ανώτατο επίπεδο στον Λ. Οίκο ή στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας» αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα.

«Ο ίδιος αξιωματούχος τόνισε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν καμία σχέση με τους Κούρδους στο Αφρίν. Υπογράμμισε, δε, τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ συμμάχων -όρος που, όπως επισήμανε, συνεπάγεται νομικές δεσμεύσεις- και εταίρων σε μια στρατιωτική αποστολή, όπως είναι οι Κούρδοι. Οι ενέργειες της Αμερικής στο συριακό έδαφος, κατέληξε, θα καθοριστούν βάσει υπολογισμών για τα συμφέροντά της».

Παρ’ όλα αυτά, υπογραμμίζουν οι NYT, το μήνυμα του Λευκού Οίκου «αντέκρουσε άμεσα το αμερικανικό Πεντάγωνο, που τόνισε ότι θα συνεχίσει να στηρίζει τους Κούρδους. Τα αντιφατικά αυτά μηνύματα φαίνεται να αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια της [διχασμένης] αμερικανικής κυβέρνησης να εξισορροπήσει αντικρουόμενες πιέσεις».

Σε αυτό το πλαίσιο εκτιμάται ότι εντάσσεται και η χθεσινή δήλωση στη «Χουριέτ» του εκπροσώπου του αμερικανικού Πενταγώνου, Ερικ Πάχον, ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να σταματήσει την υποστήριξή της στον SDF, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβιάσεις στη μεταξύ τους συμφωνία και τα όπλα που παρέχονται στους Κούρδους χρησιμοποιούνται «για οποιοδήποτε άλλο λόγο, πέραν της καταπολέμησης του “Ισλαμικού κράτους“».

«Οι ΗΠΑ», πρόσθεσε, «παραμένουν δεσμευμένες στην προστασία της ΝΑΤΟϊκής συμμάχου μας Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών αντιμετώπισης της απειλής από το εκτός νόμου PKK».

Καταγγελία ακτιβιστών

Στο μεσοδιάστημα οι ΗΠΑ και η Ρωσία (χωρίς τη συναίνεση της οποίας οι Τούρκοι δεν θα μπορούσαν να εισβάλουν στο Αφρίν) είχαν ανταλλάξει νέα φραστικά πυρά σε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τη Μόσχα να αντικρούει τις νέες αμερικανικές επικρίσεις περί «ρωσικής ευθύνης» στην -ακόμη μη επιβεβαιωμένη- καταγγελία ακτιβιστών για επίθεση του συριακού καθεστώτος με χημικά κατά αντικαθεστωτικών στην Ανατολική Γούτα, στα περίχωρα της Δαμασκού.

Οι αμερικανο-ρωσικές αντεγκλήσεις έρχονται λίγα 24ωρα πριν από την έναρξη του νέου γύρου ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για το Συριακό, αρχικά υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στη Βιέννη (25-26 Ιανουαρίου) και μετέπειτα με ρωσική πρωτοβουλία στο θέρετρο του Σότσι (29-30 του μήνα).

Μιλώντας στο πρακτορείο Interfax ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, κατηγόρησε ανοιχτά την Ουάσινγκτον ότι αναδεικνύει «χαλκευμένες, μη επαληθευμένες καταγγελίες» για να παρεμποδίσει τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες της Μόσχας.

Παραμένει άγνωστο εάν τις επανέλαβε στον Αμερικανό ομόλογό του, Ρεξ Τίλερσον, με τον οποίο είχε χθες τηλεφωνική επικοινωνία, με επίκεντρο το Συριακό και διπλωματικά «παράκεντρα» τις κρίσεις στην Ουκρανία και στη Βόρεια Κορέα.

Σύμφωνα πάντως με την εκδοχή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, «οι δύο υπουργοί συζήτησαν τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ρωσία, ώστε το καθεστώς Ασαντ να υιοθετήσει μια εποικοδομητική στάση στις ειρηνευτικές συνομιλίες».