«Απειλή για την Τουρκία». «Κρίση» μεταξύ δύο ΝΑΤΟϊκών συμμάχων. «Απαράδεκτη» απόφαση, που «ασφαλώς θα έχει συνέπειες» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ. «Λάθος που θα πρέπει να ανακαλέσουν άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις»…
Ομοβροντία οργισμένων αντιδράσεων χθες από πλευράς Τουρκίας -διά στόματος προέδρου, πρωθυπουργού και των συναρμόδιων υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας- στην αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου να εξοπλίσει με βαρέα όπλα τους Κούρδους της Συρίας, χρίζοντάς τους έτσι και επίσημα εταίρους στην επικείμενη «μητέρα όλων των μαχών» για την εκδίωξη του «Ισλαμικού κράτους» από το αρχηγείο του, τη Ράκα.
Τεράστιων γεωπολιτικών προεκτάσεων, ακόμη και για το μέλλον της αυτοδιοικούμενης Ροζάβα (των κουρδικών δηλαδή καντονιών στη βόρεια Συρία), η τελική έγκριση του Ντόναλντ Τραμπ στα εδώ και καιρό κυοφορούμενα σχεδία εξοπλισμού των πολιτοφυλακών YPG δόθηκε σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Η πρώτη συνάντηση
Ανακοινώθηκε λίγο πριν από τη χθεσινή, κρίσιμη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Ρώσο ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, στον Λευκό Οίκο -την πρώτη του με υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Κρεμλίνου- με κύριο θέμα το ρωσικό (συνυπογραφέν με την Αγκυρα και την Τεχεράνη) σχέδιο για τη δημιουργία τεσσάρων «ζωνών αποκλιμάκωσης» -πρακτικά «παγώματος» των συγκρούσεων μεταξύ στρατού και αντικαθεστωτικών- στην πολύπαθη Συρία.
Και μοιραία επισκιάζει την προαναγγελθείσα από την Αγκυρα πρώτη συνάντηση των προέδρων ΗΠΑ και Τουρκίας, Τραμπ και Ερντογάν, στις 16-17 Μαΐου, καθώς βάζει οριστικά «πάγο» στην τουρκική απαίτηση να αποκλειστούν οι «τρομοκράτες» Κούρδοι της Συρίας από την επιχείρηση στη Ράκα και να αντικατασταθούν από φιλοτουρκικές συριακές αντικαθεστωτικές δυνάμεις.
«Μία τρομοκρατική οργάνωση [το «Ι.Κ.»] δεν μπορεί να ηττηθεί με μία άλλη», σχολίασε χθες ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, εμφανώς ενοχλημένος. «Θέλουμε να γνωρίζουμε ότι οι σύμμαχοί μας συντάσσονται με εμάς και όχι με τρομοκράτες», διεμήνυσε. Κι ευχήθηκε -με έναν τόνο απειλής, που «έδειχνε» εμμέσως προς τη χρήση της βάσης Ιντσιρλίκ- να αλλάξει γνώμη η Ουάσινγκτον πριν από την (αμφιλεγόμενη) εκεί επίσκεψή του.
«Αλληλεγγύη στην Αγκυρα»
«Ηταν προμελετημένο: η απόφαση θα ανακοινωνόταν μετά το δημοψήφισμα [για τη συνταγματική αναθεώρηση στην Τουρκία] και πριν από την επίσκεψη Ερντογάν», λέει στους Finacial Times ο Ααρον Στάιν του Atlantic Council, ειδικός αναλυτής σε θέματα Τουρκίας. «Η επίσκεψη αποτελεί ένα δείγμα αλληλεγγύης [των ΗΠΑ] στην Αγκυρα, ενώ ταυτόχρονα αντιδρούν στις μακροχρόνιες τουρκικές προσπάθειες για αλλαγή των επιχειρησιακών σχεδίων».
Ακριβώς αυτά -με ολίγον από… ουκρανική κρίση- βρέθηκαν στο επίκεντρο της χθεσινής, σχεδόν αιφνιδιαστικής και σίγουρα πολύ σημαντικής επίσκεψης του Ρώσου ΥΠΕΞ στην Ουάσινγκτον, με κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του, Ρεξ Τίλερσον, αλλά και 40λεπτη συνάντηση με τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο (πληροφορίες του πρακτορείου AP αναφέρουν ότι το κρίσιμο ραντεβού κανονίστηκε στην τελευταία τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ-Πούτιν, στις 2 Μαΐου).
«Πολύ καλές» χαρακτήρισε τις επαφές ο Αμερικανός πρόεδρος, προτρέποντας τη Ρωσία να «συγκρατήσει» το καθεστώς Ασαντ και το Ιράν. Για «συναντίληψη» με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ μίλησε ο Λαβρόφ, χαρακτηρίζοντας τα στελέχη της «ανθρώπους των επιχειρήσεων» και τον διάλογο μαζί τους «απαλλαγμένο από ιδεοληψίες, σε αντίθεση με την κυβέρνηση Ομπάμα».
Επιβεβαίωσε τη συνάντηση κορυφής Τραμπ-Πούτιν τον Ιούλιο, στο περιθώριο της συνόδου των G20, στο Αμβούργο. Απέφυγε να δηλώσει εάν κατά την επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον διευθετήθηκαν οι πιο κρίσιμες λεπτομέρειες (επόπτευση και από ποιες δυνάμεις) για το «πάγωμα» των συγκρούσεων στη Συρία.
Τόνισε πάντως ότι ζητούμενο δεν είναι η καθεστωτική ανατροπή στη Δαμασκό, αλλά η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, παράλληλα με την προώθηση του ενδοσυριακού διαλόγου για την πολιτική διευθέτηση της κρίσης (ήδη ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ προανήγγειλε νέο γύρο διαβουλεύσεων, πιθανόν την ερχόμενη Δευτέρα, στη Γενεύη).
Παρά την κάθετη αντίρρηση της Αγκυρας, μία θέση στο τραπέζι διεκδικούν οι Κούρδοι της Συρίας, που χθες πανηγύρισαν διπλά το «πράσινο φως» των ΗΠΑ για τον εξοπλισμό τους.
Αφ’ ενός χαρακτηρίζοντας την απόφαση «ιστορική» και με «πολιτική σημασία», καθώς «νομιμοποιεί το YPG». Αφ’ ετέρου ανακοινώνοντας ακόμη μία στρατηγική νίκη επί του «Ι.Κ.», με την ανακατάληψη της πόλης Τάμπκα και του παρακείμενου φράγματος στον ποταμό Ευφράτη: το τελευταίο δηλαδή οχυρό πριν από τη Ράκα.
