Ενα νέο, διαφορετικό πρόσωπο προσπάθησαν να δείξουν χτες οι Ταλιμπάν, υποσχόμενοι μεταξύ άλλων γενική αμνηστία, ειρηνικές σχέσεις με τα γειτονικά κράτη και καλ(υτερ)η μεταχείριση των γυναικών, όπως και πλήρη εξάλειψη της καλλιέργειας και εμπορίας οπίου και ηρωίνης.
Ολα αυτά, τη στιγμή που στο αεροδρόμιο της πόλης περιορίστηκαν οι προχτεσινές σκηνές αλλοφροσύνης, καθώς οι θριαμβευτές του πολέμου –σε συνεχή συνεννόηση με τους Αμερικάνους, όπως ομολόγησαν χτες και οι ίδιες οι ΗΠΑ– ρυθμίζουν πλέον με μπλόκα την πρόσβαση στο μοναδικό πλέον σημείο της αφγανικής επικράτειας που ακόμη ελέγχεται από τους ξένους. Ενα είναι το σίγουρο: από τη στιγμή που μπήκαν στην πόλη οι Ταλιμπάν, και αν εξαιρέσει κανείς τα όσα τρομερά εκτυλίσσονται στο αεροδρόμιο, τα όπλα έχουν σιγήσει και επικρατεί μια παράξενη ηρεμία, καθώς οι Ταλιμπάν εμφανίζονται πλέον ως οι εγγυητές της ειρήνης και της σταθερότητας!
Ολες οι πληροφορίες συγκλίνουν πάντως πως οι Αμερικανοί έχουν πλέον ένα συμφωνημένο «παράθυρο» δύο εβδομάδων για την επιλεκτική εκκένωση του προσωπικού τους και όσων Αφγανών συνεργατών τους χωρέσουν στα μεταγωγικά αεροσκάφη: έτσι θα υλοποιηθεί, και μάλιστα… πριν από τη ώρα του το αρχικό χρονοδιάγραμμα του Αμερικανού προέδρου Μπάιντεν, που είχε θέσει για συμβολικούς και πολιτικούς λόγους ως τελική ημερομηνία για την απομάκρυνση όλων των Αμερικανών πολιτών την 11η Σεπτεμβρίου του 2021.
Φως στην κατάσταση που επικρατεί γύρω από το αεροδρόμιο έδωσαν πάντως χτες οι γερμανικές αρχές, διευκρινίζοντας ότι έχουν εγκατασταθεί παντού σημεία ελέγχου από τους Ταλιμπάν: «Αποκλείοντας το αεροδρόμιο, οι Ταλιμπάν επιτρέπουν στις διεθνείς δυνάμεις να επαναφέρουν μια ομαλή εναέρια κυκλοφορία προκειμένου να απομακρύνουν τους υπηκόους τους. Την ίδια ώρα, εντούτοις, το κλείσιμο του αεροδρομίου καθιστά δύσκολη την απομάκρυνση των Αφγανών υπηκόων… Ορισμένοι καταφέρνουν να φτάσουν στο αεροδρόμιο, όμως εμείς θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι το δρομολόγιο μεταξύ της πόλης και του αεροδρομίου θα είναι όσο το δυνατόν ασφαλέστερο», τόνισε ο Γερμανός ΥΠΕΞ Χάικο Μάας – αφήνοντας να εννοηθεί ότι πολλοί από τους περίπου δέκα χιλιάδες Αφγανούς που έχουν συνεργαστεί κατά καιρούς με τη Γερμανία θα μείνουν αναγκαστικά πίσω.
Οπως και να ’χει, στην ιστορική πρώτη του επίσημη συνέντευξη Τύπου, μπροστά στο σύνολο των αφγανικών ΜΜΕ, ο επικεφαλής εκπρόσωπος των Ταλιμπάν, Ζαμπιχουλάχ Μουτζαχίντ, ξεκίνησε με μια προσευχή από το Κοράνι και στη συνέχεια δήλωσε μπροστά στις κάμερες πως «μετά από 20 χρόνια αγώνα, απελευθερώσαμε τη χώρα, διώξαμε τους ξένους. […] Αυτή είναι μια περήφανη στιγμή για ολόκληρο το έθνος. Το Ισλαμικό Εμιράτο δεν κρατά καμιά κακία εναντίον κανενός. Δεν θέλουμε κανέναν εσωτερικό ή εξωτερικό εχθρό!»
Είπε ακόμη ότι το κίνημά τους εγγυάται την επιστροφή της πρωτεύουσας και ολόκληρης της χώρας στην κανονικότητα και υποσχέθηκε ασφάλεια στους πολίτες από λεηλασίες και πάσης φύσεως αδικήματα. Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, ανακοίνωσε «γενική αμνηστία» για όλους τους κρατικούς λειτουργούς και τους κάλεσε να επιστρέψουν στις εργασίες τους.
Κατόπιν ξεκαθάρισε με νόημα πως οι ισλαμιστές δεν θα επιδιώξουν να εκδικηθούν Αφγανούς πρώην στρατιώτες και πρόσθεσε ότι η αμνηστία καλύπτει και όλους τους υπεργολάβους και διερμηνείς που εργάστηκαν για τις διεθνείς δυνάμεις. Είπε επίσης πως «στο εξής το Αφγανιστάν θα είναι μια χώρα χωρίς ναρκωτικά, αρκεί η διεθνής κοινότητα να μας βοηθήσει ώστε να μπορέσουμε να έχουμε εναλλακτικές καλλιέργειες»… Κάτι που πράγματι είχαν πετύχει, με άγριο ομολογουμένως τρόπο, την πενταετία 1996-2001.
Πανω απ’ όλα η σαρία
Στο φλέγον ζήτημα της (κακο-)μεταχείρισης των γυναικών, ο εκπρόσωπος υποσχέθηκε πως οι γυναίκες θα μπορούν να σπουδάζουν και να εργάζονται, αλλά πάντα «μέσα στα πλαίσια της κουλτούρας μας», δηλαδή του ισλαμικού νόμου. Κάλεσε πάντως τις γυναίκες να συμμετάσχουν στη νέα κυβέρνηση, αλλά όταν ρωτήθηκε πιο συγκεκριμένα, απάντησε σιβυλλικά: «Ας περιμένουμε να σχηματιστεί η κυβέρνηση και να προταθούν οι νόμοι, τότε θα μπορούμε να τηρούμε αυτούς τους νόμους και τους κανονισμούς […] Οι γυναίκες μας είναι μουσουλμάνες, θα είναι ευτυχείς να ζουν εντός του πλαισίου της σαρία»! Να σημειωθεί εδώ ότι άλλο ηγετικό στέλεχός τους παραχώρησε επί τούτου τηλεοπτική συνέντευξη σε γυναίκα δημοσιογράφο ιδιωτικού καναλιού, ενώ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αφεθεί ελεύθερα, τουλάχιστον σε πρώτη φάση.
Προτεραιότητα των νέων και αλλαγμένων (;) Ταλιμπάν είναι πλέον οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό μιας «κυβέρνησης χωρίς αποκλεισμούς», που θα ελέγχεται φυσικά από τους ισλαμιστές, αλλά θα μπορεί να διεκδικήσει τη διεθνή αναγνώριση (κάτι που ήδη ουσιαστικά πράττουν το Πακιστάν, το Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα) και κυρίως… βοήθεια, αφού οι ισλαμιστές δεν διαθέτουν τα μέσα για να ταΐσουν τριάντα εκατομμύρια ανθρώπους. Ετσι, επανεμφανίστηκαν ξαφνικά στο προσκήνιο… φαντάσματα του παρελθόντος, όπως ο πρώην πρόεδρος Χαμίντ Καρζάι με τον παλιό υπουργό Εξωτερικών Αμπντάλα Αμπντάλα, ενώ ένα όνομα που «παίζει» για την πρώτη μεταβατική κυβέρνηση είναι αυτό του Αλί Αχμέντ Τζαλάλι, πρώην υπουργού Εσωτερικών και πρώην πρέσβη στο Βερολίνο.
Στο πλαίσιο αυτών των υπογείων «παζαριών», επέστρεψε χτες στο Αφγανιστάν και το «οχυρό» του κινήματος, την πόλη Κανταχάρ, ο Μουλάς Αμπντούλ Γκάνι Μπαραντάρ, ένας από τους συνιδρυτές των Ταλιμπάν που θεωρείται το «Νο 2» του κινήματος.
Ο 53χρονος Μπαραντάρ, που ήταν ένας από τους πιο έμπιστους διοικητές του Μουλά Ομάρ, θεωρείται βασικός αρχιτέκτονας του «ντιλ» για την απομάκρυνση των ξένων δυνάμεων, και άρα της θεαματικής επικράτησης των Ταλιμπάν: πολλοί αναλυτές πιστεύουν πως αυτός είναι ο πραγματικός ηγέτης του κινήματος, τουλάχιστον όσον αφορά τις επαφές με τους ξένους – αν και τυπικά επικεφαλής των Ταλιμπάν παραμένει ο «ηγέτης των πιστών» Χαϊμπατουλάχ Ακουνζάντα, με πιθανότερο διάδοχο τον 30χρονο γιό του Μουλά Ομάρ, τον Μουλά Μοχάμεντ Γιακούμπ.
Η αγωνία των Ταλιμπάν για διατήρηση των γεφυρών με τον έξω κόσμο φάνηκε και από την ταχύτητα με την οποία οι… αγχωμένοι νικητές πρόσφεραν χτες εγγυήσεις στον ΟΗΕ, ότι μπορεί να συνεχιστεί «χωρίς φόβο» το έργο της ανθρωπιστικής βοήθειας στο Αφγανιστάν. Είχε προηγηθεί έκκληση του εκπρόσωπου της Υπατης Αρμοστείας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, του Ρούπερτ Κόλβιλ, για τήρηση των υποσχέσεων περί αμνηστίας για όλους τους δημόσιους υπαλλήλους και τους ντόπιους και ξένους εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις.
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη, η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (HCR) απηύθυνε έκκληση προς όλες τις χώρες-μέλη του Οργανισμού να διακόψουν τις αναγκαστικές επιστροφές Αφγανών υπηκόων στη χώρα τους, περιλαμβανομένων εκείνων που η αίτηση ασύλου τους έχει απορριφθεί.
