Ακολουθώντας την πολιτική της «καμμένης γης», η κυβέρνηση του Νότιου Σουδάν, στη διάρκεια του μακροχρόνιου και αιματηρού εμφύλιου πολέμου, επέτρεπε στους στρατιώτες του και τις παραστρατιωτικές δυνάμεις που πολέμησαν μαζί τους να βιάζουν κορίτσια και γυναίκες και να κάνουν πλιάτσικο από όπου περνούσαν, αντί άλλης αμοιβής.
Έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών καταγγέλλει την πρακτική των βασανιστηρίων, των εκτοπισμών, των βιασμών και των δολοφονιών αμάχων, η οποία εφαρμοζόταν συστηματικά στη διάρκεια του εμφυλίου και έως ότου επικρατήσουν οι δυνάμεις που σήμερα κυβερνούν το Νότιο Σουδάν.
Η έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα το γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR), αφού σημείωνε ότι σκαιότατες βιαιοπραγίες έχουν διαπραχθεί και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, τονίζει πως τα περισσότερα περιστατικά συνιστούν εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Επίσης τονίζει ότι οι περισσότεροι πολίτες υπήρξαν θύματα επιθέσεων που έγιναν με πρόθεση και όχι στο πλαίσιο των ένοπλων συγκρούσεων.
«Η κυβέρνηση φαίνεται ότι ήταν υπεύθυνη για άγριες και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», γράφει η έκθεση.
Εκκλησίες-παγίδες αμάχων
Τα Ηνωμένα Έθνη κατέγραψαν από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο περισσότερες από 1.300 περιπτώσεις βιασμών μόνο στο κρατίδιο Γιούνιτι, μια πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή στα βόρεια της χώρας, όπυ διεξήχησαν και οι σκληρότερες μάχες για τον έλεγχό της.
Οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης έκαναν επιδρομές σε χωριά και δημιουργούσαν παγίδες για τους πολίτες σε ναούς, τζαμιά και νοσοκομεία, όπου προσέφευγαν για να σωθούν.
Όταν οι δυνάμεις αυτέ διαλύθηκαν έπειτα από αντεπίθεση των κυβερνητικών δυνάμεων του Απελευθερωτικού Στρατού του Λαού του Σουδάν (SPLA), οι πολίτες έγιναν ακόμη μία φορά στόχος.
Έστω και στην υποψία ότι πολίτες ήταν υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, γυναίκες, παιδιά και αδύναμοι άνθρωποι ή ηλικιωμένοι, δολοφονούνταν, καίγονταν ζωντανοί, πέθαιναν από ασφυξία με καπνό σε κοντέινερ, δέχονταν πυρά, κρεουργούνταν ή τους κρεμούσαν από δέντρα.
Μια γυναίκα κατήγγειλε ότι τη βίασαν 5 στρατιώτες μπροστά στα μάτια των παιδιών της, ενώ μία άλλη την έδεσαν σε δέντρο για να παρακολουθήσει τον βιασμό της 15χρονης κόρη της από 10 στρατιώτες.
Οι στρατιώτες δεν έκαναν διακρίσεις, βίαζαν αδιακρίτως μικρά κορίτσια, έφηβες, ενήλικες και ηλικιωμένες γυναίκες.
«Αρπάξτε ό,τι μπορείτε»
Στην έκθεση του ΟΗΕ αναφέρεται ότι ο βιασμός είχε γίνει μια αποδεκτή πρακτική των στρατιωτών του SPLA και των δυνάμεων που συνεργάζονταν μαζί του και ότι η συμφωνία ήταν: «Πολεμήστε όσο περισσότερο μπορείτε και αρπάξτε ότι μπορείτε».
Επίσης, πολλοί νέοι μπήκαν στις δυνάμεις αυτές μόνο και μόνο για να αρπάζουν ζώα, να βιάζουν και να απάγουν γυναίκες, να κλέβουν περιουσίες.
Σύμφωνα με τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ, Ζεΐντ Ράντ Αλ Χουσεΐν, που μίλησε στην εφημερίδα Guardian, παρά το γεγονός ότι στο Νότιο Σουδάν η κατάσταση ήταν «μία από τις πιο φρικιαστικές στον κόσμο», πολύ δύσκολα ήρθε στο φως.
«Φρικιαστικά εγκλήματα»
«Η κλίμακα και οι μορφές σεξουαλικής βίας, κυρίως από τον SPLA και τους συμμάχους του, που περιγράφονται με φρικιαστικές λεπτομέρειες από τα θύματα, παρουσιάζονται σαν κάτι σχεδόν συνηθισμένο», ανέφερε ο Ύπατος Αρμοστής. Ωστόσο εκτιμά ότι τα στοιχεία που περιέχει η έκθεση «δεν είναι παρά “στιγμιαία απεικόνιση” του πραγματικού συνόλου».
Η κυβέρνηση αρνείται κάθε ωμά κάθε ενδεχόμενο δυνάμεις του SPLA να έχουν μετάσχει σε αγριότητες και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταδικάζει κάθε ενέργεια.
Αρνείται η κυβέρνηση
Ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Ατένι Βεκ Ατένι, μάλιστα υποστήριξε ότι τα εγκλήματα ίσως έγιναν από άλλους οι οποίοι «φορούσαν στολές του στρατού» και ότι υπάρχει σαφής απαγόρευση από το να στοχεύουν οι στρατιώτες πολίτες.
Ωστόσο, δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα λάβει «σοβαρά υπ’ όψιν της την υπόθεση και θα τη διερευνήσει, ώστε να διακριβωθεί ποιος είναι υπεύθυνος, ώστε να τιμωρηθεί».
Επιβεβαιώνει η Διεθνής Αμνηστία
Πάντως, σύμφωνα με τη Λάμα Φακίχ, της Διεθνούς Αμνηστίας, τα ευρήματα της έρευνας συμφωνούν με τα στοιχεία που έχει η οργάνωση στη διάθεσή της για το κρατίδιο Γιούνιτι.
«Είναι απολύτως σαφές ότι στο Νότιο Σουδάν γυναίκες έπεσαν θύμα βιασμών, άνδρες και παιδιά πέθαναν από ασφυξία», τόνισε.
Και τόνισε ότι το ανησυχητικό είναι ότι αυτοί που διέπραξαν τα εγκλήματα αυτά βρίσκονται ακόμα στην εξουσία και κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα για να τιμωρηθούν οι θύτες ή να αποζημιωθούν τα θύματα».
Το Νότιο Σουδάν ταλανίστηκε από εμφύλιο πόλεμο επί σχεδόν δύο χρόνια, αφότου ο πρόεδρος Κιρ κατηγόρησε των αντιπρόεδρο Ρικ Ματσάρ ότι σχεδίαζε πραξικόπημα. Η χώρα χωρίστηκε στα δύο και στη διάρκεια του πολέμου έχασαν τη ζωή τους 50.000 άνθρωποι, 2,2 εκατομμύρια πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα χωριά τους, ενώ πλέον συνεπεία του πολέμου η οικονομία έχει καταρρεύσει και οι πολίτες αντιμετωπίζουν το φάσμα της πείνας.
Μια εύθραυστη συμφωνία ειρήνης, που υπεγράφη τον περασμένο Αύγουστο, είναι η μόνη ελπίδα για αποκατάσταση της ηρεμίας, ειδικά αφότου ο Κιρ ανακοίνωσε ότι τον Ματσάρ στη θέση του αντιπροέδρου. Ο Ματσάρ όμως βρίσκεται ακόμη στην εξορία και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα επιστρέψει.
