Αγ. Σοφία: Κυρώσεις θέλει η κυβέρνηση, πληθαίνουν οι επικρίσεις εκτός συνόρων

Δεύτερη μέρα αντιδράσεων για την προκλητική απόφαση να μετατραπεί η Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί, μετά την υπογραφή του σχετικού διατάγματος από τον Ταγίπ Ερντογάν και την σχετική απόφαση του τουρκικού Συμβούλιο της Επικρατείας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε σήμερα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για να εκφράσει τη συμπαράσταση και την υποστήριξή του, ανακοίνωσε το Γραφείο Τύπου του πρωθυπουργού, ενώ σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, ξεκινά γύρο τηλεφωνικών επικοινωνιών σε διεθνές επίπεδο.

Νωρίτερα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, χαρακτήρισε λανθασμένη την απόφαση του Τούρκου προέδρου προβλέποντας ότι θα του δημιουργήσει προβλήματα. «Το θέμα της Αγίας Σοφίας είναι διεθνές ζήτημα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι τέτοια παραβατική συμπεριφορά και μια τόσο μεγάλη προσβολή θα πρέπει να έχει και ανάλογη απάντηση».

Μιλώντας στον ΣΚΑΪ ο ίδιος υποστήριξε πως «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προχωρήσουμε σε κάποια μορφή κυρώσεων» και τόνισε ότι η χώρα μας θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της προκειμένου να υπάρξουν συνέπειες για την Τουρκία.

«Ο Ερντογάν έκανε ένα ιστορικό λάθος, ένα λάθος που δημιουργεί ένα χάσμα, ελπίζω να μην είναι αγεφύρωτο» είπε ο κ. Πέτσας για να σημειώσει το εξής: «η Ελλάδα καταδικάζει αυτή την ενέργεια και θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της προκειμένου να υπάρξουν συνέπειες για την Τουρκία. Όλα είναι πάνω στο τραπέζι και το ενδεχόμενο των κυρώσεων όχι μόνο από την Ευρώπη αλλά και από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Unesco».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τέλος, κάλεσε την Τουρκία να καταλάβει πως «όποιος παραβαίνει τη διεθνή νομιμότητα, για αυτή την παραβατική συμπεριφορά υπάρχουν κυρώσεις οι οποίες πονάνε».

Υπογραφές στο Ευρωκοινοβούλιο, αντιδράσεις στο εσωτερικό

Χθες οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας ανακοίνωσαν ότι συγκεντρώνουν υπογραφές, ώστε μαζί με ευρωβουλευτές από όλα τα κράτη-μέλη και πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πλην της ακροδεξιάς, να απευθύνουν επιστολή προς τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, και τη Γενική Διευθύντρια της UNESCO, προκειμένου να αναληφθεί η απαραίτητη δράση για τη διάσωση της Αγιάς Σοφιάς, ως Μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. 

Στη σχετική επιστολή επισημαίνεται ότι «η εργαλειοποίηση της Αγιάς Σοφιάς από την τουρκική κυβέρνηση με σκοπό να ασκήσει πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στρέφεται εναντίον της διαθρησκευτικότητας και αποδεικνύει έμπρακτα ότι η Τουρκική κυβέρνηση παραβιάζει κατάφορα το Διεθνές Δίκαιο και τις Ευρωπαϊκές αρχές και αξίες».

Επιστολή προς τον Ύπατο Εκπρόσωπο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ζοζέπ Μπορέλ και τους Προέδρους των ευρωπαϊκών θεσμών, Νταβίντ Σασόλι, Σαρλ Μισέλ και Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, με την οποία τους καλεί να κινητοποιήσουν επειγόντως όλα τα πολιτικά μέσα για να αποτραπεί η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί έστειλε ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρης Παπαδημούλης.

Μεταξύ άλλων υπογραμμίζει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το οποίο έχει αντιταχθεί σε οποιεσδήποτε προσπάθειες μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, καθώς και την Συνθήκη της UNESCO για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, σύμφωνα με την οποία οποιεσδήποτε μετατροπές σε μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO δεν επιτρέπονται χωρίς την δική της συγκατάθεση. Επίσης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας πως η απόφαση Ερντογάν να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί «θα πυροδοτήσει νέο γύρο εντάσεων και αντιπαραθέσεων και θα αποτελέσει έναν επιπρόσθετο λόγο αστάθειας στην περιοχή».

Σημειώνεται ότι η UNESCO ανακοίνωσε χθες ότι η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς θα αξιολογήσει εκ νέου το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, εκφράζοντας τη λύπη της για το γεγονός ότι «η απόφαση της Τουρκίας δεν ήταν αντικείμενο διαλόγου, ούτε υπήρξε κάποια γνωστοποίηση νωρίτερα», ο οποίος πρέπει να ξεκινήσει «καθυστέρηση διάλογο προκειμένου να αποφευχθεί η οπισθοχώρηση από την παγκόσμια αξία αυτής της σπάνιας κληρονομιάς. 

Λυπηρή χαρακτήρισε χθες την απόφαση και ο ίδιος Μπορέλ υπογραμμίζοντας πως «η Αγία Σοφία έχει ισχυρή συμβολική, ιστορική και παγκόσμια αξία. Η Τουρκία έχει αναπτύξει μια παράδοση πολιτιστικής διατήρησης καθώς και αναγνωρισμένη παράδοση πνευματικής και πολιτιστικής ανοικτότητας.

Εντός των συνόρων μετά τη σειρά επικριτικών ανακοινώσεων από ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Κίνημα Αλλαγής, σήμερα το ΜέΡΑ25 ανέφερε ότι η Αγία Σοφία αποτέλεσε στοιχείο εμπέδωσης των μέτρων οικοδόμησης αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας (Βενιζέλος-Ινονού). «Η απόφαση Ερντογάν προσβάλει την παγκόσμια κοινότητα και ροκανίζει τις σχέσεις εμπιστοσύνης».

Καταδίκη μετά βδελυγμίας από την Κύπρο

Στη γειτονική Κύπρο η Προεδρία της Δημοκρατίας καταδίκασε μετά βδελυγμίας την «ακραία» προκλητική απόφαση «κατά της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς» σημειώνοντας πως «η Αγία Σοφία είναι επί αιώνες παγκόσμιο σύμβολο του Χριστιανισμού, αλλά και σύμβολο συνάντησης Ανατολής και Δύσης, και αναπόσπαστο μέρος του πολιτισμού ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Η Προεδρία έκανε λόγο για πλήγμα κατά της αποδοχής της διαφορετικότητας και της ανεξιθρησκείας, αλλά και παραβίαση κάθε διεθνούς κανόνα δικαίου, αρχών και αξιών του ΟΗΕ και της UNESCO, και παραβίαση των διεθνών Συνθηκών για τη διατήρηση τέτοιων μνημείων.

«Η Τουρκία απέδειξε για ακόμα μια φορά ότι δεν σέβεται τίποτα και δεν υπολογίζει κανέναν μπροστά στις επιδιώξεις της, επισημαίνεται στην ανακοίνωση. Η Κύπρος, ως χώρα που τα τελευταία 46 χρόνια βιώνει, λόγω της τουρκικής εισβολής και κατοχής, συνθήκες καταστροφής της πολιτιστικής της κληρονομιάς, καθώς και βεβήλωση των θρησκευτικών μνημείων της στα κατεχόμενα εδάφη μας, θα καταγγείλει με τον πιο έντονο τρόπο, σε όλα τα βήματα που συμμετέχει, τη νέα πρόκληση της Τουρκίας».

Τέλος, η Κυπριακή Δημοκρατία κάλεσε τα Ηνωμένα Έθνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά και τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της, να αντιδράσουν με αποφασιστικότητα απέναντι σε αυτή τη νέα προκλητική ενέργεια της Τουρκίας.

Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών: «Θλίψη και ανησυχία»

Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, που συγκεντρώνει περίπου 350 χριστιανικές εκκλησίες, εξέφρασε σήμερα τη «θλίψη και την ανησυχία του» για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί.

Ο ασκών χρέη γενικού γραμματέα του Συμβουλίου, καθηγητής Γιόαν Σάουκα, σε επιστολή του προς τον πρόεδρο της Τουρκίας, αναφέρει ότι από το 1934, την ημερομηνία μετατροπής της σε μουσείο, η Αγία Σοφία «ήταν ένας τόπος δεκτικότητας, συνάντησης και έμπνευσης για τους ανθρώπους όλων των εθνών και όλων των θρησκειών».

Επισημαίνει επίσης ότι ήταν μια απόδειξη της «προσήλωσης της Τουρκίας στην κοσμικότητα» και της «επιθυμίας της να αφήσει πίσω όλες τις συγκρούσεις του παρελθόντος».

Και καταλογίζει στον Τούρκο πρόεδρο ότι «ανέτρεψε αυτή τη θετική ένδειξη δεκτικότητας της Τουρκίας μετατρέποντάς την σε ένδειξη αποκλεισμού και διχασμού».

Δηλώσεις στήριξης από Γαλλία και Γερμανία

Επίσης, γαλλική κυβέρνηση εξέφρασε τη θλίψη της για τις αποφάσεις των τουρκικών αρχών, που «θέτουν υπό αμφισβήτηση μια από τις πιο συμβολικές ενέργειες της σύγχρονης και λαϊκής Τουρκίας», όπως δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών.

«Η ακεραιότητα αυτού του θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού και ιστορικού κοσμήματος, συμβόλου της ανεξιθρησκίας, της ανεκτικότητας και της ποικιλομορφίας, το οποίο έχει περιληφθεί στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, πρέπει να προφυλαχθεί», πρόσθεσε ο Κε ντ’ Ορσέ.

Δήλωση καταδίκης και από το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο. «Λάβαμε γνώση της απόφασης του τουρκικού Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου και της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, η οποία αποφασίστηκε κατόπιν από τον Πρόεδρο Ερντογάν. Η Αγία Σοφία είναι ένα μοναδικό οικοδόμημα, παγκόσμιας ιστορικής σημασίας.

»Το καθεστώς της ως μουσείου ανοίγει σε ανθρώπους κάθε πίστης ελεύθερη πρόσβαση σε ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα, το οποίο συμβολίζει όπως κανένα άλλο την ταραχώδη ιστορία της Κωνσταντινούπολης. Σε αυτό το πλαίσιο λυπούμαστε που η τουρκική κυβέρνηση με αυτό το βήμα βάζει τέλος στην αποκλειστική χρήση του κτίσματος ως μουσείου», είπε εκπρόσωπος.

Τζο Μπάιντεν: Να αναιρεθεί η απόφαση

Να αναιρέσει την απόφασή του για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί καλεί τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ο Δημοκρατικός υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν. Στην ανακοίνωσή του, ο Δημοκρατικός υποψήφιος εκφράζει τη λύπη του, τονίζοντας ότι το μουσειακό καθεστώς του μνημείου εξασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση σε όλους.

Στην ανακοίνωσή του, ο Τζο Μπάιντεν αναφέρει τα εξής:

«Η Αγιά Σοφία είναι ένα αρχιτεκτονικό θαύμα και μια πολύτιμη ιερή τοποθεσία για ανθρώπους πολλών θρησκειών. Τα τελευταία 85 χρόνια, η Αγιά Σοφία υπήρξε ένα μουσείο, που επέτρεπε σε ανθρώπους από όλο τον κόσμο να το επισκεφτούν, να το θαυμάσουν και να προσευχηθούν σε αυτόν τον ιερό χώρο που από το 1985 αποτελεί επίσης μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco. Λυπάμαι για την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την Αγιά Σοφία σε τζαμί και καλώ τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αναιρέσει την απόφασή του και να διατηρήσει αυτόν τον ιερό χώρο υπό το σημερινό καθεστώς του μουσείου διασφαλίζοντας ίση πρόσβαση σε όλους».