Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σφοδρές ελληνικές και διεθνείς αντιδράσεις για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί
© Capa34 | Dreamstime.com

Σφοδρές ελληνικές και διεθνείς αντιδράσεις για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί

  • A-
  • A+
Η UNESCO θα επανεξετάσει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, μετά τη μετατροπή της σε τζαμί • Ζοζέπ Μπορέλ: «Λυπηρή απόφαση»

Ανοιχτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο χαρακτηρίζει το υπουργείο Πολιτισμού την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την Αγία Σοφία, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε μουσουλμανικό τέμενος. Σφοδρές αντιδράσεις από τα ελληνικά κόμματα, αλλά και από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία εκφράζει την εκτίμηση ότι η απόφαση «μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες διαιρέσεις».

Η UNESCO θα επανεξετάσει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας

Η UNESCO ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς θα αξιολογήσει εκ νέου το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, αφού ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την ανακήρυξε τζαμί, νωρίτερα σήμερα.

«Είναι λυπηρό που η απόφαση της Τουρκίας δεν ήταν αντικείμενο διαλόγου, ούτε υπήρξε κάποια γνωστοποίηση νωρίτερα», ανέφερε σε ανακοίνωσή της, στην οποία καλεί τις τουρκικές αρχές «να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση διάλογο προκειμένου να αποφευχθεί η οπισθοχώρηση από την παγκόσμια αξία αυτής της σπάνιας κληρονομιάς, η διατήρηση της οποίας θα επανεξεταστεί από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην επόμενη συνεδρίασή της».

ΗΠΑ: Μεγάλη προσβολή η κίνηση του Ερντογάν

Την αντίθεση της στην απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί εκφράζει η ηγεσία της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής γερουσίας. Όπως επισημαίνουν στη κοινή τους ανακοίνωση οι γερουσιαστές Τζον Ρις και Ρόμπερτ Μενέντεζ, η ενέργεια του προέδρου Ερντογάν συνιστά μια μεγάλη προσβολή για τους χριστιανούς σε όλο τον κόσμο.

«Καταδικάζουμε έντονα την απόφαση του προέδρου Ερντογάν να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί. Σε διαφορετικά σημεία της ιστορίας της, η Αγία Σοφία χρησίμευσε ως τόπος λατρείας για μουσουλμάνους και χριστιανούς, και για δεκαετίες υπήρξε ένα εξαιρετικό και φιλόξενο κέντρο για ανθρώπους όλων των θρησκειών. Η κίνηση του Ερντογάν σήμερα είναι μια μεγάλη προσβολή για τους χριστιανούς σε όλο τον κόσμο που βλέπουν στην Αγία Σοφία ως λαμπερό φως και σεβαστό ιερό χώρο.

Αυτή η μετατροπή του καθεστώτος της είναι άσκοπα διχαστική σε μια εποχή που χρειαζόμαστε περισσότερες, όχι λιγότερες, προσπάθειες για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ Ισλάμ και Χριστιανισμού. Προτρέπουμε έντονα τον Ερντογάν να ανακαλέσει αυτήν την απόφαση και να διαφυλάξει την αξιοσημείωτη κληρονομιά της Αγίας Σοφίας, διατηρώντας την ως ένα θρησκευτικά ουδέτερο μουσείο για ανθρώπους όλων των θρησκειών και πολιτισμών που μπορούν να επισκεφθούν και να γιορτάσουν την κοινή μας παγκόσμια κληρονομιά», αναφέρουν. 

Λίνα Μενδώνη

Η απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας για αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, είναι «αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν» την οποία αποδίδει σε εθνικιστικές προθέσεις, ενώ αναφέρει ότι «αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου» τονίζει στην ανακοίνωσή της η υπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη.

Ωστόσο υπογραμμίζει ότι «η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωση της».

Το πλήρες κείμενο της δήλωσης αναφέρει τα εξής:

«Την επόμενη μέρα από τις επισημάνσεις της UNESCO για τα σοβαρά θεσμικού τύπου κωλύματα τα οποία υφίστανται στην αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, από μουσείο σε ισλαμικό τέμενος, ήρθε η σημερινή απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου που επιβεβαιώνει απόλυτα ότι στη γείτονα χώρα δεν υφίσταται ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Αποτελεί παρακολούθημα της προεδρικής εξουσίας. Πολλώ μάλλον όταν πριν από μερικά χρόνια, σε ανάλογη επιχείρηση εξισλαμισμού του περικαλλούς ναού, ο οποίος αποτελεί μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς, το ίδιο δικαστήριο είχε απορρίψει τη σχετική προσφυγή.

Η σημερινή απόφαση, αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν, αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου.

Κανείς δεν επιχειρεί να αναμειχθεί στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας. Ωστόσο, η Αγία Σοφία που βρίσκεται στο έδαφός της, στην Κωνσταντινούπολη, αποτελεί μνημείο όλης της ανθρωπότητας, ανεξάρτητα από θρησκευτική πίστη. Ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω.

Η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωσή της».

Γ. Κατρούγκαλος: «Προκλητική και απαράδεκτη απόφαση»

«Η Αγία Σοφία, πέραν της ιστορικής και συναισθηματικής αξίας για εμάς τους Έλληνες και το συμβολισμό της για τους απανταχού Χριστιανούς, είναι μνημείο που ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα, ενταγμένη από το 1985 στον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς  της UNESCO», τόνισε ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Κατρούγκαλος.

Στην ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι «οποιαδήποτε απόφαση αλλοίωσης του χαρακτήρα της μέσω μετατροπής της σε τζαμί αποτελεί ευθεία πρόκληση, είναι απαράδεκτη και δεν ταιριάζει σε χώρα που σέβεται τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Θα υπονομεύσει το διαθρησκευτικό διάλογο χριστιανών και μουσουλμάνων και θα ενισχύσει τις απαράδεκτες θεωρίες περί σύγκρουσης πολιτισμών».

«Ως πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας είχε αναδείξει τις σχετικές ευθύνες της Τουρκίας για αυτό το οικουμενικής αξίας μνημείο, μεταξύ άλλων και κατά την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στην Αθήνα» προσθέτει και τονίζει ότι «ανάλογα πρέπει να πράξει και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, έστω και τώρα, κινητοποιώντας τη διεθνή κοινότητα και καλώντας την γείτονα να σεβαστεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της ως μέλος της UNESCO και ως χώρα που σέβεται την ιστορία».

ΚΙΝ.ΑΛΛ.: Nα αντιδράσει η παγκόσμια κοινότητα

Το Κίνημα Αλλαγής καλεί την παγκόσμια κοινότητα να αντιδράσει αποφασιστικά κι άμεσα για να μη μετατραπεί η Αγία Σοφία σε μουσουλμανικό τέμενος, τονίζοντας ότι «ο ΟΗΕ και η Unesco, το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να καταδικάσουν απερίφραστα την ενέργεια της Τουρκίας και να επιβάλουν τις απαραίτητες κυρώσεις, μέχρι την αναθεώρηση της».

Στην ανακοίνωση τού γραφείου Τύπου του κόμματος αναφέρεται ότι η απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου Επικρατείας με την οποία ανοίγει ο δρόμος για να μετατραπεί η Αγία Σοφία σε ισλαμικό τέμενος, ακυρώνοντας σχετικό διάταγμα του 1934, θα πρέπει εδώ και τώρα να κινητοποιήσει την παγκόσμια κοινότητα.

«Η Αγία Σοφία θα πρέπει να παραμείνει μουσείο. Εάν μετατραπεί σε τζαμί, η Τουρκία, θα έχει προβεί σε μια προκλητική και ανιστόρητη ενέργεια. Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικό τέμενος θα αποτελέσει προσβολή για όλο τον πολιτισμένο κόσμο και όχι μόνο για την Ελλάδα. Όχι μόνο για τους χριστιανούς κάθε δόγματος», τονίζει και προσθέτει ότι «περιφρονεί την πολιτιστική κληρονομιά όλης της ανθρωπότητας. Η Αγία Σοφία είναι επίσημα “μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς»” της Ουνέσκο για το οποίο η Τουρκία έχει νομικές και άλλες δεσμεύσεις για την προστασία της ταυτότητας και ιστορικότητας του».

ΚΚΕ: Κρίκος στη συνολική στρατηγική της τουρκικής άρχουσας τάξης

«Η απόφαση μετατροπής σε τζαμί της Αγίας Σοφίας, που αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μεθοδεύτηκε απ' την κυβέρνηση Ερντογάν και αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο κλιμάκωσης της τουρκικής προκλητικότητας» επισημαίνει το ΚΚΕ σε σχόλιό του.

«Απ' αυτή την άποψη, η ενέργεια αυτή δεν συνιστά μόνο ευθεία προσβολή του χαρακτήρα της Αγίας Σοφίας, όπως προσπαθούν να την εμφανίσουν όσοι στα λόγια την καταδικάζουν, αλλά αποτελεί έναν κρίκο στην συνολική στρατηγική της τουρκικής άρχουσας τάξης, που υποθάλπτεται απ' τη στάση και τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και Ε.Ε. στην περιοχή», προσθέτει.

Καταδίκη από την Κύπρο

Παρέμβαση για το θέμα έκανε και η κυπριακή κυβέρνηση, με τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Χριστοδουλίδη, να σημειώνει στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter:

«Η Κύπρος καταδικάζει έντονα τις ενέργειες της Τουρκίας στην Αγία Σοφία, στην προσπάθεια της να αποσπάσει την εγχώρια κοινή γνώμης της, και καλεί την Τουρκία να σεβαστεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις».

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, «κατά οδυνηρό τρόπο, η Κύπρος αποτελεί θύμα, από την τουρκική εισβολή του 1974 και τη μετέπειτα κατοχή μέρους του εδάφους της, της ενορχηστρωμένης πολιτικής της Τουρκίας για καταστροφή και λεηλασία μνημείων θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς».

Και καταλήγει ότι «η κλιμακούμενη, κατάφωρη παραβίαση των διεθνών υποχρεώσεων της Τουρκίας εκδηλώνεται στην απόφασή της να αλλάξει τον χαρακτηρισμό της Αγίας Σοφίας, ενός μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς και οικουμενικό σύμβολο της ορθόδοξης πίστης».

Ζοζέπ Μπορέλ: «Λυπηρή απόφαση»

«Λυπηρή» χαρακτήρισε την απόφαση για την Αγιά Σοφιά, με ανακοίνωσή του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ.

Ο Ζοζέπ Μπορέλ ανέφερε ότι «η Αγία Σοφία έχει ισχυρή συμβολική, ιστορική και παγκόσμια αξία. Η Τουρκία έχει αναπτύξει μια παράδοση πολιτιστικής διατήρησης καθώς και αναγνωρισμένη παράδοση πνευματικής και πολιτιστικής ανοικτότητας» και τόνισε ότι «η απόφαση του Τουρκικού Συμβουλίου Επικρατείας να ανατρέψει μία από τις αποφάσεις ορόσημο της σύγχρονης Τουρκίας και η απόφαση του Προέδρου Ερντογάν να θέσει το μνημείο υπό τη διεύθυνση της Αρχής Θρησκευτικών Υποθέσεων, είναι λυπηρή».

Πρόσθεσε δεν ότι «ως ιδρυτικό μέλος της Συμμαχίας των Πολιτισμών, η Τουρκία έχει δεσμευτεί να προωθήσει τον διαθρησκειακό και διαπολιτισμικό διάλογο και να προωθήσει την ανεκτικότητα και τη συνύπαρξη».

Λύπη εκφράζει η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία

Δήλωση για το θέμα έκανε και ο πρόεδρος του τμήματος για τις αμοιβαίες σχέσεις της εκκλησίας με την κοινωνία και τα ΜΜΕ της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου της Μόσχας, Βλαντίμιρ Λεγκόϊντα, εκφράζοντας τη λύπη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για το ότι η δική της ανησυχία, όπως και άλλων ορθόδοξων εκκλησιών, για την προοπτική να μετατραπεί ο Ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη από μουσείο σε τζαμί, δεν εισακούσθηκε από τις τουρκικές αρχές. 

«Είναι πολύ λυπηρό ότι η ανησυχία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, άλλων ορθόδοξων εκκλησιών δεν εισακούσθηκε. Η εν λόγο απόφαση, δυστυχώς, δεν στοχεύει στην ειρήνευση των υπαρχουσών αντιθέσεων, αλλά, αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες διαιρέσεις, όπως είχε πει στις 6 Ιουλίου σε δηλώσεις του ο Πατριάρχης (Μόσχας και Πασών των Ρωσιών) Κύριλλος», δήλωσε.

Μόσχα: Αρνητικές αντιδράσεις σε όλο τον χριστιανικό κόσμο

Ο πρόεδρος της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (άνω βουλή) Κονσταντίν Κόσατσεφ, εξέφρασε την λύπη του για την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης.

Όπως είπε, στην περίπτωση αυτή δεν είναι αποδεκτό το σκεπτικό ότι η τύχη των αρχιτεκτονικών μνημείων αποτελεί αυστηρά εσωτερική υπόθεση μιας χώρας και εκτίμησε ότι ο Τούρκος πρόεδρος προσπαθεί να κερδίζει πόντους στους οπαδούς της ισλαμικοποίησης της Τουρκίας «παίρνοντας ακόμη και την πρωτοβουλία από τους πιο συντηρητικούς του αντιπάλους».

«Πιστεύω ότι η Άγκυρα πρέπει να φαίνεται τώρα στα μάτια όλου του κόσμου ως ο παραβάτης της διαθρησκευτικής ισορροπίας και θα χάσει το κύρος της ως ένας σημαντικός περιφερειακός παράγοντας. Είναι πολύ λυπηρό ότι συνέβη αυτό», κατέληξε.

Βιέννη: Απομακρύνει την Τουρκία από την Ευρώπη

Ο Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ επέκρινε την απόφαση της Τουρκίας, τονίζοντας ότι με αυτή την κίνηση η Άγκυρα αποξενώνεται από την Ευρώπη.

«Λυπούμαστε βαθιά για τη σημερινή απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί και δεν μπορούμε να την κατανοήσουμε! Η κατάργηση του καθεστώτος μουσείου που την καταστούσε προσβάσιμη σε όλους τους πολιτισμούς και τις θρησκείες είναι ένα ακόμη βήμα μακριά από την Ευρώπη», ανέφερε.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΥΠ.ΕΞ.: Τα εθνικιστικά παραληρήματα της Τουρκίας εκθέτουν την ίδια
Απάντηση στη νέα επιθετική ανακοίνωση της Άγκυρας έδωσε το ελληνικό ΥΠ.ΕΞ. τονίζοντας ότι έχουν καταδικαστεί τα παραληρήματα φανατισμού της Τουρκίας.
ΥΠ.ΕΞ.: Τα εθνικιστικά παραληρήματα της Τουρκίας εκθέτουν την ίδια
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Απολύτως ταυτισμένες οι απόψεις Ελλάδας - Κύπρου
O Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε «αχρείαστη και μικρόψυχη την ενέργεια της Τουρκίας» να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, προσθέτοντας ότι είναι «παγκόσμιο και πανανθρώπινο ζήτημα και δεν είναι...
Απολύτως ταυτισμένες οι απόψεις Ελλάδας - Κύπρου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Οι Τούρκοι δεν θα τολμήσουν να μετατρέψουν την Αγιά Σοφιά σε τζαμί»
Πολιτικό παιχνίδι της Άγκυρας το οποίο στο τέλος δεν θα τολμήσουν να υλοποιήσουν χαρακτήρισε ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος την απόφαση Ερντογάν να μετατραπεί η Αγία Σοφία σε μουσουλμανικό τέμενος. Όπως εκτίμησε,...
«Οι Τούρκοι δεν θα τολμήσουν να μετατρέψουν την Αγιά Σοφιά σε τζαμί»
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στα χέρια του Ερντογάν η τύχη της Αγια-Σοφιάς
Το Τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας προσανατολίζεται σε μια απόφαση που θα επιβεβαιώνει τη νομιμότητα της απόφασης του Κεμάλ Ατατούρκ να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε μουσείο, αλλά με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή...
Στα χέρια του Ερντογάν η τύχη της Αγια-Σοφιάς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας