Βρετανία: Τα λάθη του Στάρμερ, το φαβορί Άντι Μπέρναμ και το έντονο παρασκήνιο

Έντονες πολιτικές διεργασίες λαμβάνουν χώρα στη Βρετανία, μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ από την πρωθυπουργία. Η κίνηση αυτή του Κιρ Στάρμερ ήταν μάλλον αναμενόμενη, μετά τις ηχηρές φωνές από κυβερνητική στελέχη και από το ίδιο του το κόμμα, που τον καλούσαν να αποχωρήσει από την εξουσία.

Ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ θεωρείται πλέον το ακλόνητο φαβορί για τη διαδοχή του Στάρμερ. Μέχρι στιγμής, είναι ο μοναδικός που δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, ενώ φαίνεται να τον στηρίζουν βουλευτές από όλες τις παρατάξεις.

Την ίδια στιγμή, πάντως, ομάδα βουλευτών που στηρίζουν τον Στάρμερ φαίνεται να επιδιώκουν να υπάρξει αντίπαλος απέναντι στον Μπέρναμ, στη μάχη της εξουσίας.

Τι πήγε στραβά για τον Στάρμερ

Σύμφωνα με το Guardian, από τους πρωθυπουργούς που ηγήθηκαν της Βρετανίας την τελευταία δεκαετία, η πτώση του Στάρμερν είναι αυτή που θα προβληματίσει περισσότερο τους πολιτικούς αναλυτές του μέλλοντος. Πρόκειται για έναν πολιτικό που κέρδισε μια σαρωτική νίκη τον Ιούλιο του 2024, μόνο και μόνο για να εκδιωχθεί λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, χωρίς ωστόσο να έχει ξεκινήσει πολέμους, να έχει προκαλέσει σοβαρές οικονομικές κρίσεις, να έχει κατηγορηθεί για καμία σκανδαλώδη πράξη διαφθοράς.

Ο Στάρμερ φέρεται να μη διέθετε αρκετές από τις δεξιότητες που χαρκτηρίζουν έναν κορυφαίο πολιτικού – και αυτές οι ελλείψεις του κόστισαν πολύ ακριβά. Σύμφωνα με τον Guardian, βασική αδυναμία του Στάρμερ ήταν πως δεν ήταν επικοινωνιακός. Αυτό ήταν κάτι περισσότερο από μια απλή απουσία χαρίσματος. Ήταν η αδυναμία να διατυπώσει ένα σαφές, πειστικό επιχείρημα.

Επίσης, ο Στάρμερ δεν φέρεται να είχε, ουσιαστικά, ένα σχέδιο που θα μπορούσε εύκολα να συνοψιστεί και να εκφραστεί, ένα έργο που θα μπορούσε να επιτρέψει σε όλους στην κυβέρνηση να γνωρίζουν τι αναμενόταν να επιτύχουν. Δεν χρειαζόταν να ήταν κάτι τόσο μεγαλεπήβολο. Αλλά το γεγονός ότι ο Στάρμερ ανέλαβε τα καθήκοντά του χωρίς ένα σχέδιο, ή ακόμα και μια λίστα υποχρεώσεων για κάθε υπουργείο, σήμαινε ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος σε εκείνους τους πολύτιμους πρώτους μήνες, όταν το απόθεμα πολιτικού κεφαλαίου μιας κυβέρνησης βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του.

Στις τελευταίες εκλογές, οι Βρετανοί ψηφοφόροι έδωσαν τους Εργατικούς μια ηχηρή εντολή για αλλαγή της κατάστασης. Ήθελαν τουλάχιστον να ελπίζουν ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να βελτιωθούν. Ωστόσο ο Στάρμερ έσπευσε να ματαιώσει κάθε ελπίδα αισιοδοξίας, προειδοποιώντας ότι η ζωή επρόκειτο να χειροτερέψει. Το γεγονός αυτό δεν σκότωσε απλώς το αισιόδοξο κλίμα. Είχε και οικονομικό αντίκτυπο, δημιουργώντας έναν παράγοντα αρνητικής αίσθησης ακριβώς τη στιγμή που η καταναλωτική εμπιστοσύνη θα μπορούσε να είχε απογειωθεί.

Πέρα από αυτό, ο Guardian επισημαίνει αποτυχίες τόσο στη στρατηγική όσο και στις τακτικές που ακολούθησε, όσο και στην επιλογή των συνεργατών του. Σύντομα ο Στάρμερ κατάφερε να εξοργίσει και να αποξενώσει την αστική τάξη, τους επαγγελματίες και τους προοδευτικούς της μεσαίας τάξης. Όπως τονίζει ο Guardian, ο Στάρμερ συνήθιζε να προτείνει μια αλλαγή μόνο και μόνο για να την εγκαταλείψει. Κάθε φορά που το έκανε, η εξουσία του συρρικνωνόταν.

Επιπλέον, όταν ήρθαν τα προβλήματα, όπως συμβαίνει πάντα για έναν πρωθυπουργό, ο Στάρμερ είχε πολύ λίγους για να τον στηρίξουν. Οι Εργατικοί έχουν τεράστια πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων – αλλά λίγοι από αυτούς τους 400 και πλέον βουλευτές ένιωθαν μεγάλη αφοσίωση ή χρέος στον Στάρμερ.

Ο ένας και μοναδικός (μέχρι στιγμής) υποψήφιος

Ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ θεωρείται πλέον το ακλόνητο φαβορί για τη διαδοχή του Στάρμερ. Μέχρι στιγμής είναι ο μοναδικός που δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος και, κατά συνέπεια, για τη θέση του πρωθυπουργού, μετά την επιστροφή του στη Βουλή.

Σήμερα, ο Μπέρναμ ορκίστηκε βουλευτής, κάνοντας το πρώτο βήμα για να διαδεχθεί τον Στάρμερ. Επόμενο βήμα είναι να γίνει ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος και πρωθυπουργός.

Λίγο νωρίτερα, σε δηλώσεις του πριν από την ορκομωσία, ο Μπέρναμ έδειχνε να μη βιάζεται. Δήλωσε μάλιστα, ότι υπάρχουν πολλά βήματα να γίνουν, όταν ρωτήθηκε αν σκοπεύει να προκηρύξει γενικές εκλογές. Συγκεκριμένα, όταν ένας δημοσιογράφος του BBC τον ρώτησε αν θα προκήρυττε εκλογές, ο Μπέρναμ απάντησε: «Προτρέχετε αρκετά βήματα μπροστά… η προτεραιότητά μου σήμερα είναι να ορκιστώ βουλευτής».

Τον Μπέρναμ φαίνεται να στηρίζουν βουλευτές από όλες τις παρατάξεις του Εργατικού Κόμματος. Κυβερνητικός αξιωματούχος που εξακολουθεί να είναι πιστός στον Στάρμερ, σχολίασε με νόημα ότι είναι ικανοποιημένοι που δεν θα χρειαζόνται να βρουν πώς θα κρατήσουν όλες τις πλευρές ευχαριστημένες.

Συνεπώς, ο Μπέρναμ θεωρείται ως η καλύτερη ευκαιρία του κόμματος να ανακάμψει, έπειτα από μήνες ατονίας στις δημοσκοπήσεις και τα καταστροφικά εκλογικά αποτελέσματα του Μαΐου.

Ο Μπέρναμ σημείωσε μια σαρωτική νίκη στις εκλογές της περιφέρειας του Μέικερφιλντ έναντι του Reform UK, το οποίο ήρθε δεύτερο και μάλιστα κατά 9.000 λιγότερες ψήφους από τους Εργατικούς. Επιπλέον, αύξησε το ποσοστό ψήφων των Εργατικών από 45% στις γενικές εκλογές του 2024 σε σχεδόν 55%. Οι επιδόσεις του και μόνο καταγράφουν τη δυναμική του, η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Κινήσεις για εύρεση αντιπάλου;

Σύμφωνα με την Telegraph, ομάδα βουλευτών (σύμμαχοι του Στάρμερ) κινούνται στο παρασκήνιο προκειμένου να σταματήσουν την αναμενόμενη στέψη του Μπέρναμ. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, παρότρυναν ήδη τον Ντάρεν Τζόουνς να θέσει υποψηφιότητα εναντίον του Μπέρναμ.

Η ομάδα των βουλευτών αυτών (που περιλαμβάνουν τουλάχιστον έναν υπουργό) φέρεται να επικοινώνησαν με το περιβάλλον του Τζόουνς. Σύμφωνα με την Telegraph, οι εν λόγω βουλευτές «δίνουν μεγάλο βάρος» στον 39χρονο υπουργό, ο οποίος θεωρείται ένας από τους στενότερους συμμάχους του Στάρμερν.

Πηγές των Εργατικών δήλωσαν στην Telegraph ότι υπάρχει διάθεση μεταξύ των βουλευτών για διεξαγωγή μονομαχίας για την ηγεσία του κόμματος, επισημαίνοντας ότι ο Μπέρναμ δεν θα είχε δημοκρατική εντολή εάν διοριζόταν χωρίς εκλογές. Υπενθυμίζεται ότι εάν κανείς άλλος μνηστήρας δεν διεκδικήσει την εξουσία, ο Μπέρναμ θα γίνει ο νέος πρωθυπουργός έως τις 18 Ιουλίου.

Οι υποψηφιότητες των επίδοξων διαδόχων για την ηγεσία θα πρέπει να υποβληθούν έως τα μέσα Ιουλίου.