Axios: Οι πέντε προειδοποιήσεις του Πάπα Λέοντα για την A.I. – Πώς απειλεί την ανθρωπότητα

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ προειδοποιεί ότι η κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσε να γίνει ένας νέος Πύργος της Βαβέλ – ένα τεράστιο ανθρώπινο επίτευγμα που συγκεντρώνει την εξουσία, αποδυναμώνει την αλήθεια και μετατρέπει τους ανθρώπους σε δεδομένα.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, το πολυαναμενόμενο έγγραφο, Magnifica Humanitas («Μεγαλοπρεπής Ανθρωπότητα»), δείχνει ότι το Βατικανό επιθυμεί να έχει ισχυρή παρουσία ως μια κεντρική ηθική αρχή στην παγκόσμια συζήτηση για την τεχνολογία.

Το Βατικανό δημοσίευσε τη Δευτέρα την πρώτη εγκύκλιο του Λέοντα, την οποία υπέγραψε στον Άγιο Πέτρο στις 15 Μαΐου 2026, κατά το δεύτερο έτος της θητείας του ως πάπα.

Υπογράφηκε ακριβώς 135 χρόνια μετά το Rerum Novarum του Λέοντα ΙΓ΄, την εγκύκλιο – ορόσημο του 1891 που έγινε το θεμέλιο για τις σύγχρονες κοινωνικές διδαχές του Καθολικισμού κατά τη διάρκεια της Βιομηχανικής Επανάστασης.

Το βασικό μήνυμα του Πάπα, στην αυστηρή προειδοποίησή του με έκταση 43.000 λέξεων, είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά δεν είναι ουδέτερη.

Τόνισε μάλιστα ότι τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης φέρουν τις αξίες των ανθρώπων και των θεσμών που τα σχεδιάζουν, τα χρηματοδοτούν, τα εκπαιδεύουν και τα αναπτύσσουν — ειδικά όταν αποφασίζουν ποιος θα πάρει δουλειά ή θα λάβει αναγνώριση, φήμη ή υπηρεσίες.

Αναλυτικότερα, ο Λέων προέβη τις ακόλουθες προειδοποιήσεις:

• Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να διαβρώσει την ανθρώπινη κρίση προσφέροντας άμεσες απαντήσεις που αποδυναμώνουν τη δημιουργικότητα, τη διακριτική ικανότητα και την υπομονή που απαιτείται για την αναζήτηση της αλήθειας.
• Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσομοιώσει φροντίδα χωρίς συσχέτιση, κάνοντας τους ευάλωτους χρήστες να μπερδεύουν την τεχνητή ενσυναίσθηση με τη γνήσια ανθρώπινη σύνδεση.
• Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βαθύνει την ανισότητα επειδή τα δεδομένα, η υπολογιστική ισχύς και η ρυθμιστική επιρροή συγκεντρώνονται σε έναν μικρό αριθμό φορέων.
• Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποσταθεροποιήσει τη δημοκρατία ενισχύοντας την παραπληροφόρηση και θολώνοντας τη γραμμή μεταξύ γεγονότων και μυθοπλασίας.
• Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει τον πόλεμο, επιταχύνοντας τις θανατηφόρες αποφάσεις και απομακρύνοντας τους ανθρώπους από την ευθύνη. Η πιο δυναμική τοποθέτηση του Λέοντα ήταν η εξής: «Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να κάνει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό».

«Με αυτό το έγγραφο, ο Πάπας Λέων αυτοανακηρύχθηκε ως μία από τις κορυφαίες προσωπικότητες σε ό,τι αφορά την ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης», λέει στο Axios η Μέγκαν Σάλιβαν, διευθύντρια του Ινστιτούτου για την Ηθική και το Κοινό Καλό της Notre Dame.

Η Σάλιβαν είπε επίσης ότι η εγκύκλιος του Λέοντα για την A.I. πιθανότατα θα μείνει στην ιστορία ως ένα από τα σημαντικότερα έγγραφα του Καθολικισμού.

Από την πλευρά της, η Μιρέλα Ολίβα, καθηγήτρια φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Θωμά, λέει στο Axios ότι η εγκύκλιος του Λέοντα πρέπει να ερμηνευτεί λιγότερο ως απόρριψη της Τεχνητής Νοημοσύνης και περισσότερο ως έκκληση για τη διαμόρφωση της «εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης» γύρω από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

«Ο Πάπας ζητά νέες κατευθυντήριες γραμμές για την Τεχνητή Νοημοσύνη και αυτές οι νέες κατευθυντήριες μάλλον θα αναπτυχθούν από κάτω προς τα πάνω και όχι από πάνω προς τα κάτω».

Τέλος, ο Νταν Ρόμπερ, καθηγητής Καθολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Sacred Heart, λέει στο Axios ότι ο μεγαλύτερος αντίκτυπος της εγκυκλίου θα είναι η γλώσσα του Λέοντα να αρχίσει να διαμορφώνει τις συζητήσεις για τη ρύθμιση της A.I.

Ο Ρόμπερ είπε ότι οι προειδοποιήσεις του Πάπα σχετικά με τα παιδιά, τις οθόνες, τις πλατφόρμες Τεχνητής Νοημοσύνης και τα άτομα που χρησιμοποιούν chatbot ως θεραπευτές ή υποκατάστατα της φιλίας, θα μπορούσαν να βρουν απήχηση πολύ πέρα ​​από τους καθολικούς κύκλους.