Η λογοκρισία που αντιμετώπιζαν εικαστικοί καλλιτέχνες και γελοιογράφοι δεν ήταν προϊόν της 21ης Απριλίου καθώς η εμφυλιακή και μετεμφυλιακή Δεξιά είχαν φροντίσει να δείξουν τη σιδερένια πυγμή τους από πολύ νωρίτερα. Σίγουρα, όμως, η χούντα των συνταγματαρχών έκανε τα πράγματα χειρότερα. «Απέναντι στη νέα πραγματικότητα, διαμορφώθηκαν, στη μικρή κοινότητα των γελοιογράφων, δύο τάσεις: η μία που υποστήριζε ότι πολιτική γελοιογραφία υπό καθεστώς λογοκρισίας δεν νοείται και η άλλη που υποστήριζε ότι η πολιτική γελοιογραφία μπορούσε να επιβιώσει της λογοκρισίας μέσω του υπονοούμενου και του υπαινιγμού. Σε όσους αργά ή γρήγορα μάζεψαν τα μελάνια τους, έπλυναν τα πενάκια τους και στράφηκαν αλλού, συγκαταλέγονται ο Μποστ, ο Μίνως Αργυράκης, ο Γιάννης Καλαϊτζής κ.ά. ενώ σ’ αυτούς που προσπάθησαν να συνεχίσουν κάτω από τις εντελώς νέες συνθήκες που επέβαλε η λογοκρισία ανήκουν ο Κώστας Μητρόπουλος, ο Βασίλης Χριστοδούλου, ο Κυρ κ.ά.» περιγράφει η Κατερίνα Δέδε, διευκρινίζοντας ότι «η παραπάνω διάκριση δεν υποκρύπτει κανενός είδους αξιολογική κρίση», στο άρθρο της με τίτλο «Ελλάς Ελλήνων -και όχι μόνο- Γελοιογράφων» με θέμα τις γελοιογραφίες στον αντιδικτατορικό Τύπο του εξωτερικού στο αφιέρωμα του περιοδικού «Αρχειοτάξιο» τον Μάιο του 2006.
Κάπου ανάμεσα στις δυο αυτές κατηγορίες βρίσκεται ο Αλέξης Κυριτσόπουλος (γεν. 1943) ο οποίος λίγο μετά την είσοδο της χώρας στην Επταετία, έφυγε για το Παρίσι. Στην Ελλάδα είχε ξεκινήσει να σπουδάζει στη Νομική αλλά τα σκίτσα και η ζωγραφική τον ενδιέφεραν περισσότερο.
«Για να έχουν λόγο ύπαρξης (σ.σ.: τα σκίτσα) τα έκανα γελοιογραφίες. Στα 21 μου είχα γνωρίσει τη δουλειά του εικονογράφου Σολ Στάινμπεργκ, έβλεπα και όσα έκανε ο Μίνως Αργυράκης και μου άρεσαν. Οταν έφυγα το ’67 από την Αθήνα ήμουν ένας γνωστός γελοιογράφος που έβγαζε λεφτά από τη δουλειά του. Είχα ξεκινήσει από τους “Δρόμους της Ειρήνης” και μετά είχα πάει στην “Αυγή”» δήλωνε σε συνέντευξή του στη Μαριλένα Αστραπέλλου για το BHMAgazino στις 24/9/2023.
Στο Παρίσι, βαθύτατα επηρεασμένος από τα όσα συνέβαιναν στην Ελλάδα, δημιουργούσε πρωτοποριακά σκίτσα και γελοιογραφίες με μια γοητευτικά επιτηδευμένη απλότητα, συχνά σαν μονοκοντυλιές που είχαν ως άμεσο ή έμμεσο θέμα τους τη χούντα και παρακινούσαν εμμέσως κι άλλους καλλιτέχνες να αντισταθούν.
Ο βλοσυρός δάσκαλος που παραδίδει μάθημα φορώντας γάντια του μποξ, ο λογοκριτής με το πριόνι, οι γονείς που δίνουν δώρο στον απορημένο γιο τους ένα τανκς, ο αστυνόμος με το κλομπ, ο μετανάστης που εγκαταλείπει την Ελλάδα ήταν ορισμένα από τα έργα του που κυκλοφόρησαν στο Παρίσι από την «Ενωση των εν Παρισίοις Ελλήνων Σπουδαστών» και το 1974 στη χώρα μας στη συλλογή «Ελλάς» (εκδόσεις Πλειάς). Ολα αποτελούν σπουδαία ιστορικά ντοκουμέντα και τεκμήρια μιας όχι και τόσο μακρινής εποχής που δεν θα θέλαμε να ξαναζήσουμε αλλά γι’ αυτό χρειάζεται αγώνας.
Σήμερα, 18 Απριλίου ολοκληρώνεται η έκθεση «Θέατρο Αναμνήσεων» του Αλέξη Κυριτσόπουλου στην Γκαλερί Σκουφά (Σκουφά 4, Κολωνάκι) ενώ στις 24 Απριλίου τελειώνει η έκθεση «1967-1974. Κουλτούρες σε Αντιπαράθεση, Ζωή – Τέχνη – Προπαγάνδα» στο Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Βασ. Ολγας 108, Θεσσαλονίκη που περιλαμβάνει πολλά έργα του καλλιτέχνη από την Επταετία.
