Το World Press Cartoon είναι ο μεγαλύτερος διεθνής οργανισμός των απανταχού γελοιογράφων και σκιτσογράφων.
Με μεγάλη ιστορία και πλούσιο εκδοτικό και εκθεσιακό έργο, κάθε χρόνο απονέμει τα βραβεία γελοιογραφίας για έργα που δημοσιεύτηκαν το προηγούμενο έτος σε μια ειδική τελετή που συνοδεύεται από μια μεγάλη έκθεση και την ετήσια έκδοση των βραβευθέντων έργων.
Φέτος στα βραβεία κυριάρχησε ο ιός Εμπολα, η Ουκρανία, ο Λιονέλ Μέσι αλλά και οι θρησκευτικές διαμάχες.
Είχαν όμως και ελληνικό χρώμα.
Το περασμένο Σάββατο, 11 Ιουλίου, στο Cascais της Λισαβόνας στην Πορτογαλία πραγματοποιήθηκε σε μια μεγάλη τελετή η απονομή των βραβείων γελοιογραφίας για έργα που δημοσιεύτηκαν το 2014.
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι τα βραβευθέντα έργα στην πλειονότητά τους προέρχονταν από καλλιτέχνες που ζουν και εργάζονται σε χώρες που αντιμετωπίζουν έντονα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και η θεματολογία τους σχετιζόταν με τις πρόσφατες πολιτικές και θρησκευτικές διαμάχες και εξελίξεις.
Το Μεγάλο Βραβείο στην κατηγορία «editorial cartoon» απέσπασε ο Πορτογάλος André Carrilho για ένα συγκλονιστικό σκίτσο του με θέμα τις διακρίσεις απέναντι στους ασθενείς από τον ιό Εμπολα.
Το σκίτσο αυτό συζητήθηκε ευρέως στους γελοιογραφικούς, και όχι μόνο, κύκλους λόγω της δύναμης και της ειλικρίνειάς του. «Είναι μια γελοιογραφία-φαινόμενο που έγινε αντικείμενο μελετών.
Δημοσιευμένη στο Diario de Noticias της Λισαβόνας είναι ένα έργο που, όπως πολλές άλλες σπουδαίες γελοιογραφίες, επιτίθεται στον αναγνώστη με μεγάλη βία.
Κι αυτό, γιατί δεν εκθέτει μόνο το ζήτημα μιας ολέθριας ασθένειας αλλά, πάνω απ’ όλα, γιατί αποδοκιμάζει τα διαφορετικά πρότυπα του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού Τύπου όταν αναφέρεται στην καταγωγή των θυμάτων.
«Οι άνθρωποι στην αφρικανική ήπειρο λογίζονται περισσότερο ως μια αφηρημένη στατιστική σε σχέση με τους ασθενείς στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη» δήλωσε ο δημιουργός της γελοιογραφίας στην αμερικανική on-line εφημερίδα MIC.
Και συνέχισε λέγοντας: «Πόσες ξεχωριστές ιστορίες γνωρίζουμε για μεμονωμένους Αφρικανούς ασθενείς; Απολύτως καμία. Τους αντιμετωπίζουμε σαν ένα δυσδιάκριτο πλήθος».
Αυτή η γελοιογραφία δημοσιεύτηκε από πολλές εφημερίδες σε όλο τον κόσμο και έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Επέστησε την προσοχή δημοσιογράφων, εφημερίδων και αναγνωστών ως προς τις αδυναμίες που έχει η μία και μοναδική προσέγγιση της κάλυψης των σημαντικών καθημερινών γεγονότων και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη φύση της εικόνας του κόσμου που ο Τύπος παραδίδει στις επόμενες γενιές» τονίζουν οι υπεύθυνοι του World Press Cartoon.
Το δεύτερο βραβείο, επίσης, αφορά μια γελοιογραφία με θέμα τον ιό Εμπολα και υπογράφεται από τον Βούλγαρο καλλιτέχνη Nikolov Tchavdar, ενώ το τρίτο βραβείο αφορά τα τραγικά γεγονότα της πλατείας Μαϊντάν στην Ουκρανία και φιλοτεχνήθηκε από τον Γάλλο δημιουργό Cost.
Στην κατηγορία «gag cartoon» μεγάλος νικητής ήταν ο συνεργάτης μας στην «Εφ.Συν.» Μιχάλης Κουντούρης για ένα σκίτσο του που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό δρόμου Σχεδία και παρουσιάζει με τον πιο ευφυή και ευσύνοπτο τρόπο το γνωστό ρητό «το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό».
Ο Κουντούρης, που είχε αποσπάσει το Μεγάλο Βραβείο το 2013, λόγω της τρέχουσας εγχώριας πολιτικής κατάστασης δεν κατάφερε να παρευρεθεί στην τελετή απονομής.
Απέστειλε, ωστόσο, την παρακάτω επιστολή στους διοργανωτές: «Αγαπητοί φίλοι, το 2013 τιμήθηκα με το Μεγάλο Βραβείο στον διαγωνισμό του World Press Cartoon. Τότε είχα αφιερώσει το βραβείο μου στα θύματα της κρίσης και είχα ευχηθεί η Ευρώπη να μπορέσει να γίνει μια Ευρώπη των λαών και όχι μια Ευρώπη των τραπεζών. Δυστυχώς, δύο χρόνια αργότερα, τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και στη χώρα μου είναι ακόμα χειρότερα, ειδικότερα τις τελευταίες ημέρες και μετά το δημοψήφισμα. Για τον λόγο αυτό δεν μπορώ να βρεθώ μακριά από την πατρίδα μου, τη δουλειά μου και, κυρίως, την οικογένειά μου. Είμαι βέβαιος ότι σύντομα θα συναντηθούμε σε μια Ευρώπη που όλοι ονειρευόμαστε: μια Ευρώπη αξιοπρέπειας, αλληλεγγύης και δημοκρατίας».
Το δεύτερο βραβείο στην κατηγορία «gag cartoon» απέσπασε ο Μεξικανός Angel Boligan, ενώ το τρίτο ο Ιρανός Mohammad Al Khalaji.
Τέλος, στην κατηγορία «καρικατούρα» μεγάλος νικητής ήταν ο Βραζιλιάνος Cau Gomez με ένα σκίτσο που παρουσιάζει τον Πάπα να προσκυνά τον Λιονέλ Μέσι, ενώ το δεύτερο βραβείο κατέκτησε ο Βραζιλιάνος Dalcio Machado με έναν πρωτότυπο David Bowie και το τρίτο ο Σουηδός Riber Hansson με τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping.
Πέρα από τις τρεις αυτές κατηγορίες βραβείων, τιμητικές αναφορές έγιναν σε δεκαπέντε έργα γελοιογράφων στα οποία κυριαρχούν το πολιτικό στοιχείο και τα ανοιχτά σύγχρονα θρησκευτικά θέματα.
Ανάμεσά τους, ακόμη ένα έργο του Μιχάλη Κουντούρη που μας κάνει διπλά υπερήφανους γιατί δημοσιεύτηκε στην «Εφημερίδα των Συντακτών».
Στο σκίτσο αυτό, ο συνάδελφός μας παρουσιάζει έναν μαχητή του ISIS να κάνει ice bucket challenge ρίχνοντας πάνω του έναν κουβά με αίμα.
Ο διαγωνισμός του World Press Cartoon, με τα σπουδαία έργα που υποβλήθηκαν και βραβεύτηκαν, κατέδειξε για ακόμη μια φορά τη δύναμη και τη δυναμική της σύγχρονης γελοιογραφίας, που διατηρεί την αιχμηρότητά της όσο παραμένει ανυπότακτη στις εκάστοτε εξουσίες.
Αλλά και, με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα μας, που οφείλει να προβλέπει, να αποκαλύπτει και να ξεμπροστιάζει τις μεταλλάξεις, τις μεταμορφώσεις και το ψέμα.
