Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Τώρα πρέπει να δείξουμε αίσθημα ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας, στα παιδιά μας και στους γύρω μας»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τώρα πρέπει να δείξουμε αίσθημα ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας, στα παιδιά μας και στους γύρω μας»

  • A-
  • A+
«Η παρούσα κατάσταση είναι ιδιαίτερη και πρωτόγνωρη, μας κάνει να νιώθουμε ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο εν καιρώ ειρήνης. Ο εχθρός είναι αόρατος και ύπουλος, προκαλεί άγχος και πανικό, με αποτέλεσμα να δοκιμάζονται οι ψυχικές αντοχές. Το βιβλίο μιλάει για ευθύνη και είναι ακριβώς η στιγμή που πρέπει να δείξουμε αίσθημα ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας, στα παιδιά μας και στους γύρω μας». Μιλάει στην «Εφ.Συν.» η παιδοψυχίατρος και καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής Ελένη Λαζαράτου, που μετρά μια εμπειρία 30 χρόνων στην Υπηρεσία Παιδιών και Εφήβων η οποία υπάγεται στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το βιβλίο της «Γονείς και Παιδιά, υπευθυνότητα-κατανόηση-αγάπη» (Εκδόσεις Παρισιάνου) είναι η αφορμή. Προλάβαμε να της μιλήσουμε προτού τα μέτρα περιορισμού αναβάλλουν την προγραμματισμένη παρουσίασή του.

• Υπάρχει χρυσός κανόνας στη γονεϊκή συμπεριφορά;

«Η αντιμετώπιση του κάθε γονέα εξατομικεύεται ανάλογα με τον χαρακτήρα του ίδιου και του παιδιού. Το βασικό λάθος ενός γονέα είναι να θεωρεί το παιδί προέκταση του εαυτού του. Συχνά οι γονείς παραπονούνται ότι το παιδί δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους και βρίσκουν ελαττώματα του χαρακτήρα του τα οποία θεωρούν καθήκον τους να διορθώσουν. Θα ήταν καλύτερο να αναγνωρίσουν τα θετικά σημεία και να βασιστούν σε αυτά ώστε το παιδί να αναπτύξει αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση».

• Ποια είναι τα συχνότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά;

«Στην Υπηρεσία μας βλέπουμε πολλά παιδιά με μαθησιακές και αναπτυξιακές διαταραχές. Δεν δεχόμαστε πλέον ότι ένα παιδί είναι τεμπέλης, αλλά αναζητούμε τους λόγους που δεν πάει καλά στο σχολείο. Στην ιδιωτική πρακτική, στο ιατρείο, συναντούμε πιο συχνά παιδιά με διαταραχές συμπεριφοράς, που δημιουργούν προβλήματα στο σπίτι και στο σχολείο.

Οι μαθησιακές διαταραχές αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου. Μπορεί π.χ. το παιδί να έχει κατάθλιψη και να μην ενδιαφέρεται για τα σχολικά καθήκοντα. Δυστυχώς οι γονείς συνήθως έρχονται για τα μαθησιακά ή για προβλήματα συμπεριφοράς, προβλήματα που εύκολα φαίνονται ή που ενοχλούν. Ερευνητικά φάνηκε ότι αν συμπληρώσουν ερωτηματολόγια οι ίδιοι οι έφηβοι, αναδύεται εικόνα κατάθλιψης, ενώ αν τα συμπληρώσουν οι γονείς τους, διαπιστώνονται προβλήματα συμπεριφοράς. Οι γονείς δηλαδή έχουν μικρή επαφή με τον έφηβο».

• Κατάθλιψη από τις μικρές ηλικίες;

«Παλιότερα η κατάθλιψη δεν αναγνωριζόταν στην παιδική ηλικία, τώρα όμως δεχόμαστε ότι ακόμη και από τη βρεφική ηλικία οι πρώιμες συναισθηματικές στερήσεις μπορεί να μας δώσουν την εικόνα της κατάθλιψης. Η κλινική εικόνα παίρνει διαφορετικές μορφές ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο: στη σχολική ηλικία το παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για τα μαθήματα, για τα παιχνίδια, για φίλους του, ενώ στην εφηβεία βλέπουμε δραματική αύξηση στις απόπειρες αυτοκτονίας».

• Τι θα συμβουλεύατε για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα παιδιά, όπως είναι οι εθισμοί στις οθόνες;

«Δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε την πρόσβαση των νέων στο διαδίκτυο, πρέπει όμως να προάγουμε τη σωστή χρήση του. Χρειάζεται πρόληψη, γιατί η αντιμετώπιση ενός εθισμένου εφήβου είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Από την παιδική ηλικία θα πρέπει ο ελεύθερος χρόνος να επενδύεται σε άλλες δραστηριότητες, π.χ. αθλητισμός, διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων, καλλιτεχνικές δραστηριότητες, παρέες. Τα παιδιά που εθίζονται δεν έχουν στόχους, δεν έχουν φίλους, δεν τα βγάζουν πέρα στην πραγματικότητα και νιώθουν καλύτερα σε έναν εικονικό κόσμο».

• Τι παρατηρείται σε σχέση με τον σχολικό εκφοβισμό;

«Μπούλινγκ υπήρχε από πάντα, απλά τώρα το μελετάμε πιο συστηματικά και καταγράφουμε περισσότερα περιστατικά. Τόσο ο θύτης όσο και το θύμα έχουν ανάγκη από βοήθεια. Τα παιδιά θύτες είναι πιθανά κακοί μαθητές, περιθωριακοί, συχνά έχουν υποστεί βία στην οικογένειά τους. Το bullying συμβαίνει συχνότερα σε σχολεία με ελλιπή οργάνωση, ανεπαρκή εποπτεία, μη ξεκάθαρους κανόνες αναμενόμενης συμπεριφοράς και ακατάλληλες μεθόδους πειθαρχίας. Τα παιδιά έχουν ανάγκη από όρια - είναι απαραίτητα για τη σταθερή δόμηση της προσωπικότητάς τους».

• Πόσο συνειδητοποιημένοι είναι οι γονείς σήμερα; Γιατί υπάρχει η εικόνα ότι δεν θέτουν όρια;

«Γιατί η κοινωνία αλλάζει και τα όρια είναι δυσδιάκριτα. Και στην οικογένεια τα πράγματα έχουν αλλάξει, οι ρόλοι έχουν διαφοροποιηθεί. Υπάρχει και η προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι γονείς είναι φίλοι με τα παιδιά τους κι αυτό τους κάνει να μην μπορούν να θέσουν τα όρια. Επίσης, καθώς οι γυναίκες τεκνοποιούν σε μεγαλύτερη ηλικία και συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες μέχρι να αποκτήσουν παιδί, του δίνουν κυρίαρχη θέση στο σπίτι. Ενα παιδί βασιλιάς πολύ εύκολα γίνεται τύραννος για όλη την οικογένεια».

• Αρκετοί υποστηρίζουν ότι έχουν αυξηθεί οι διαταραχές και τα προβλήματα στα παιδιά. Ποια είναι η γνώμη σας;

«Υπάρχει μεγάλη συζήτηση αν η αύξηση αυτή είναι πραγματική ή εικονική. Σίγουρα έχουν αυξηθεί οι επιστημονικές γνώσεις μας, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζουμε παθολογίες που δεν διακρίναμε πριν. Από την άλλη, τα επίσημα διαγνωστικά συστήματα μιλούν για φάσμα διαταραχών, όπως το αυτιστικό, με αποτέλεσμα παιδιά με ηπιότερα προβλήματα να εντάσσονται σε αυτό. Ο τρόπος που ταξινομούμε τις ψυχικές διαταραχές αντανακλά τον τρόπο που η κοινωνία τις αντιμετωπίζει. Αν εξετάσουμε, π.χ., την αύξηση των διαγνώσεων της υπερκινητικότητας, θα διαπιστώσουμε ότι παλιότερα ήταν αποδεκτό ένα παιδί να είναι ζωηρό, ενώ σήμερα το σχολείο και το σπίτι δεν το αποδέχονται, με αποτέλεσμα περισσότερα παιδιά να μπαίνουν στην κατηγορία του παθολογικού. Από τη μία η οικογένεια δυσκολεύεται να βάλει όρια κι από την άλλη θέλει το παιδί υπάκουο, στέλνοντάς του ένα διπλό μήνυμα που το παγιδεύει. Οταν στην οικογένεια και την κοινωνία δεν υπάρχει μεγάλος σεβασμός στους νόμους, από τα παιδιά ζητάμε να σέβονται τους κανόνες. Αν εξετάσουμε επίσης την αύξηση των μαθησιακών διαταραχών, θα δούμε ότι από το νηπιαγωγείο, το παιδί μπαίνει σε ένα ανταγωνιστικό σχολικό περιβάλλον και από πολύ νωρίς πρέπει να αποδείξει τις ικανότητές του».

• Τι γνωρίζουμε για τον αυτισμό;

«Στις προηγούμενες δεκαετίες κυριάρχησαν οι θεωρίες για την ψυχογένεση του αυτισμού. Δεν υπάρχουν όμως αποδείξεις ότι η μητρική κατάθλιψη ή η κακή γονική συμπεριφορά ευθύνονται. Η σύγχρονη έρευνα, βοηθούμενη από την εξέλιξη των απεικονιστικών μεθόδων λειτουργίας του εγκεφάλου, έχει συσσωρεύσει δεδομένα που τεκμηριώνουν τη βιολογική βάση του. Μια διαδεδομένη, αλλά αναπόδεικτη θεωρία ενοχοποίησε τα εμβόλια - θεωρήθηκε ότι η θειομερσάλη ενέχεται σε νευροτοξική δράση. Επαναλαμβανόμενες μελέτες όμως δεν επιβεβαίωσαν το αρχικό εύρημα και οι φόβοι των γονέων για τον εμβολιασμό των παιδιών τους θεωρούνται αβάσιμοι».

• Γιατί γράφτηκε αυτό το βιβλίο;

«Πολλοί γονείς μού ζητούν να τους προτείνω βιβλία για το πώς να συμπεριφέρονται και πώς να είναι καλοί γονείς. Απαντώ ότι είναι λάθος να στηριχτούν σε ένα βιβλίο με συμβουλές, γιατί μπορεί να μην ανταποκρίνονται στη δική τους περίπτωση. Σκέφτηκα λοιπόν να απαντήσω τι πιστεύω ότι σημαίνει γονεϊκότητα και να δώσω κλινικές εικόνες που αν τις δουν οι γονείς θα πρέπει να ζητήσουν βοήθεια. Σκοπός της παιδοψυχιατρικής είναι η πρόληψη - και ό,τι βοηθά τους γονείς να καταλάβουν καλύτερα το παιδί τους αποτελεί πρόληψη».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σούπερ ηρωίδες οι εργαζόμενες μητέρες
Η κρίση δεν έκανε διακρίσεις. Γονάτισε τους εργαζόμενους, εξευτέλισε την έννοια της αμειβόμενης εργασίας και δεν χαρίστηκε ούτε στα επαγγέλματα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν προνομιούχα. Οι συνθήκες...
Σούπερ ηρωίδες οι εργαζόμενες μητέρες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Το μικρό Εγώ είμαι Εγώ»
Πόλεμος, ξενιτεμός, αβεβαιότητα. Σκληρές συνθήκες, ικανές να κλονίσουν έναν ενήλικα, πόσο μάλλον ένα παιδί. Μπορεί να βοηθήσει τα ευάλωτα προσφυγόπουλα ένα παραμύθι; Αφορμή για τις παραπάνω σκέψεις είναι το...
«Το μικρό Εγώ είμαι Εγώ»
ΥΓΕΙΑ
Ξανθός: Επενδύουμε στην ψυχική υγεία των παιδιών
Η πρόβλεψη της συμμετοχής παιδοψυχιάτρων στις κινητές μονάδες, η μετονομασία των Ιατροπαιδαγωγικών κέντρων σε Κοινοτικά Κέντρα Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, η ενίσχυση των δημόσιων δομών με επικουρικούς...
Ξανθός: Επενδύουμε στην ψυχική υγεία των παιδιών
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ταξική διάσταση του βιώματος να μεγαλώνεις παιδί με αυτισμό
Ποιοτική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος με θέμα τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες στην ψυχική υγεία αναδεικνύει τις τεράστιες δυσκολίες και τα...
Η ταξική διάσταση του βιώματος να μεγαλώνεις παιδί με αυτισμό
ΥΓΕΙΑ
Πώς μπορούν τα παιδιά να υιοθετήσουν σωστές διατροφικές συνήθειες;
Υπάρχει περίπτωση να ανοίξει ένα παιδί το ψυγείο και ανάμεσα σε μία πάστα και ένα μπολ με φρούτα να επιλέξει το μπολ με τα φρούτα; Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι μπορεί να συμβεί αλλά απαιτείται πολύς χρόνος,...
Πώς μπορούν τα παιδιά να υιοθετήσουν σωστές διατροφικές συνήθειες;
ΥΓΕΙΑ
Με ευθύνη γονέων η επιστροφή των μικρών στα θρανία
Tο έδαφος για το άνοιγμα των Δημοτικών σχολείων και των παιδικών σταθμών την 1η Ιουνίου, που θα ανακοινωθεί την ερχόμενη Δευτέρα, προετοίμασε στη μακρόσυρτη τοποθέτησή του χθες ο εκπρόσωπος του υπουργείου...
Με ευθύνη γονέων η επιστροφή των μικρών στα θρανία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

ΚΛΕΙΣΙΜΟ