ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Ιωάννα Σωτήρχου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

• Υπάρχει χρυσός κανόνας στη γονεϊκή συμπεριφορά;

«Η αντιμετώπιση του κάθε γονέα εξατομικεύεται ανάλογα με τον χαρακτήρα του ίδιου και του παιδιού. Το βασικό λάθος ενός γονέα είναι να θεωρεί το παιδί προέκταση του εαυτού του. Συχνά οι γονείς παραπονούνται ότι το παιδί δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους και βρίσκουν ελαττώματα του χαρακτήρα του τα οποία θεωρούν καθήκον τους να διορθώσουν. Θα ήταν καλύτερο να αναγνωρίσουν τα θετικά σημεία και να βασιστούν σε αυτά ώστε το παιδί να αναπτύξει αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση».

• Ποια είναι τα συχνότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά;

«Στην Υπηρεσία μας βλέπουμε πολλά παιδιά με μαθησιακές και αναπτυξιακές διαταραχές. Δεν δεχόμαστε πλέον ότι ένα παιδί είναι τεμπέλης, αλλά αναζητούμε τους λόγους που δεν πάει καλά στο σχολείο. Στην ιδιωτική πρακτική, στο ιατρείο, συναντούμε πιο συχνά παιδιά με διαταραχές συμπεριφοράς, που δημιουργούν προβλήματα στο σπίτι και στο σχολείο.

Οι μαθησιακές διαταραχές αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου. Μπορεί π.χ. το παιδί να έχει κατάθλιψη και να μην ενδιαφέρεται για τα σχολικά καθήκοντα. Δυστυχώς οι γονείς συνήθως έρχονται για τα μαθησιακά ή για προβλήματα συμπεριφοράς, προβλήματα που εύκολα φαίνονται ή που ενοχλούν. Ερευνητικά φάνηκε ότι αν συμπληρώσουν ερωτηματολόγια οι ίδιοι οι έφηβοι, αναδύεται εικόνα κατάθλιψης, ενώ αν τα συμπληρώσουν οι γονείς τους, διαπιστώνονται προβλήματα συμπεριφοράς. Οι γονείς δηλαδή έχουν μικρή επαφή με τον έφηβο».

• Κατάθλιψη από τις μικρές ηλικίες;

«Παλιότερα η κατάθλιψη δεν αναγνωριζόταν στην παιδική ηλικία, τώρα όμως δεχόμαστε ότι ακόμη και από τη βρεφική ηλικία οι πρώιμες συναισθηματικές στερήσεις μπορεί να μας δώσουν την εικόνα της κατάθλιψης. Η κλινική εικόνα παίρνει διαφορετικές μορφές ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο: στη σχολική ηλικία το παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για τα μαθήματα, για τα παιχνίδια, για φίλους του, ενώ στην εφηβεία βλέπουμε δραματική αύξηση στις απόπειρες αυτοκτονίας».

• Τι θα συμβουλεύατε για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα παιδιά, όπως είναι οι εθισμοί στις οθόνες;

«Δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε την πρόσβαση των νέων στο διαδίκτυο, πρέπει όμως να προάγουμε τη σωστή χρήση του. Χρειάζεται πρόληψη, γιατί η αντιμετώπιση ενός εθισμένου εφήβου είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Από την παιδική ηλικία θα πρέπει ο ελεύθερος χρόνος να επενδύεται σε άλλες δραστηριότητες, π.χ. αθλητισμός, διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων, καλλιτεχνικές δραστηριότητες, παρέες. Τα παιδιά που εθίζονται δεν έχουν στόχους, δεν έχουν φίλους, δεν τα βγάζουν πέρα στην πραγματικότητα και νιώθουν καλύτερα σε έναν εικονικό κόσμο».

• Τι παρατηρείται σε σχέση με τον σχολικό εκφοβισμό;

«Μπούλινγκ υπήρχε από πάντα, απλά τώρα το μελετάμε πιο συστηματικά και καταγράφουμε περισσότερα περιστατικά. Τόσο ο θύτης όσο και το θύμα έχουν ανάγκη από βοήθεια. Τα παιδιά θύτες είναι πιθανά κακοί μαθητές, περιθωριακοί, συχνά έχουν υποστεί βία στην οικογένειά τους. Το bullying συμβαίνει συχνότερα σε σχολεία με ελλιπή οργάνωση, ανεπαρκή εποπτεία, μη ξεκάθαρους κανόνες αναμενόμενης συμπεριφοράς και ακατάλληλες μεθόδους πειθαρχίας. Τα παιδιά έχουν ανάγκη από όρια – είναι απαραίτητα για τη σταθερή δόμηση της προσωπικότητάς τους».

• Πόσο συνειδητοποιημένοι είναι οι γονείς σήμερα; Γιατί υπάρχει η εικόνα ότι δεν θέτουν όρια;

«Γιατί η κοινωνία αλλάζει και τα όρια είναι δυσδιάκριτα. Και στην οικογένεια τα πράγματα έχουν αλλάξει, οι ρόλοι έχουν διαφοροποιηθεί. Υπάρχει και η προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι γονείς είναι φίλοι με τα παιδιά τους κι αυτό τους κάνει να μην μπορούν να θέσουν τα όρια. Επίσης, καθώς οι γυναίκες τεκνοποιούν σε μεγαλύτερη ηλικία και συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες μέχρι να αποκτήσουν παιδί, του δίνουν κυρίαρχη θέση στο σπίτι. Ενα παιδί βασιλιάς πολύ εύκολα γίνεται τύραννος για όλη την οικογένεια».

• Αρκετοί υποστηρίζουν ότι έχουν αυξηθεί οι διαταραχές και τα προβλήματα στα παιδιά. Ποια είναι η γνώμη σας;

«Υπάρχει μεγάλη συζήτηση αν η αύξηση αυτή είναι πραγματική ή εικονική. Σίγουρα έχουν αυξηθεί οι επιστημονικές γνώσεις μας, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζουμε παθολογίες που δεν διακρίναμε πριν. Από την άλλη, τα επίσημα διαγνωστικά συστήματα μιλούν για φάσμα διαταραχών, όπως το αυτιστικό, με αποτέλεσμα παιδιά με ηπιότερα προβλήματα να εντάσσονται σε αυτό. Ο τρόπος που ταξινομούμε τις ψυχικές διαταραχές αντανακλά τον τρόπο που η κοινωνία τις αντιμετωπίζει. Αν εξετάσουμε, π.χ., την αύξηση των διαγνώσεων της υπερκινητικότητας, θα διαπιστώσουμε ότι παλιότερα ήταν αποδεκτό ένα παιδί να είναι ζωηρό, ενώ σήμερα το σχολείο και το σπίτι δεν το αποδέχονται, με αποτέλεσμα περισσότερα παιδιά να μπαίνουν στην κατηγορία του παθολογικού. Από τη μία η οικογένεια δυσκολεύεται να βάλει όρια κι από την άλλη θέλει το παιδί υπάκουο, στέλνοντάς του ένα διπλό μήνυμα που το παγιδεύει. Οταν στην οικογένεια και την κοινωνία δεν υπάρχει μεγάλος σεβασμός στους νόμους, από τα παιδιά ζητάμε να σέβονται τους κανόνες. Αν εξετάσουμε επίσης την αύξηση των μαθησιακών διαταραχών, θα δούμε ότι από το νηπιαγωγείο, το παιδί μπαίνει σε ένα ανταγωνιστικό σχολικό περιβάλλον και από πολύ νωρίς πρέπει να αποδείξει τις ικανότητές του».

• Τι γνωρίζουμε για τον αυτισμό;

«Στις προηγούμενες δεκαετίες κυριάρχησαν οι θεωρίες για την ψυχογένεση του αυτισμού. Δεν υπάρχουν όμως αποδείξεις ότι η μητρική κατάθλιψη ή η κακή γονική συμπεριφορά ευθύνονται. Η σύγχρονη έρευνα, βοηθούμενη από την εξέλιξη των απεικονιστικών μεθόδων λειτουργίας του εγκεφάλου, έχει συσσωρεύσει δεδομένα που τεκμηριώνουν τη βιολογική βάση του. Μια διαδεδομένη, αλλά αναπόδεικτη θεωρία ενοχοποίησε τα εμβόλια – θεωρήθηκε ότι η θειομερσάλη ενέχεται σε νευροτοξική δράση. Επαναλαμβανόμενες μελέτες όμως δεν επιβεβαίωσαν το αρχικό εύρημα και οι φόβοι των γονέων για τον εμβολιασμό των παιδιών τους θεωρούνται αβάσιμοι».

• Γιατί γράφτηκε αυτό το βιβλίο;

«Πολλοί γονείς μού ζητούν να τους προτείνω βιβλία για το πώς να συμπεριφέρονται και πώς να είναι καλοί γονείς. Απαντώ ότι είναι λάθος να στηριχτούν σε ένα βιβλίο με συμβουλές, γιατί μπορεί να μην ανταποκρίνονται στη δική τους περίπτωση. Σκέφτηκα λοιπόν να απαντήσω τι πιστεύω ότι σημαίνει γονεϊκότητα και να δώσω κλινικές εικόνες που αν τις δουν οι γονείς θα πρέπει να ζητήσουν βοήθεια. Σκοπός της παιδοψυχιατρικής είναι η πρόληψη – και ό,τι βοηθά τους γονείς να καταλάβουν καλύτερα το παιδί τους αποτελεί πρόληψη».