Mόνη ελπίδα το άσυλο

Φωτογραφίες: Βασίλης Μαθιουδάκης

Το δείπνο είχε σερβιριστεί στα πλαστικά δοχεία του συσσιτίου, σπανακόρυζο αναμειγμένο με κρέας που είχαν κρατήσει από το συσσίτιο της προηγουμένης, ζεσταμένο σε κατσαρολάκι πάνω σε γκαζάκι, έτσι που να υποβάλλει την ιδέα της μαγειρικής. Το ρεύμα έπεφτε κάθε τρεις και λίγο, κρεβάτια και καρέκλες δεν υπήρχαν, το μικρό καλοριφέρ δεν έφτανε να ζεστάνει ολόκληρο το κοντέινερ.

Αλλά τα πράγματα ήταν καλύτερα. Πριν από λίγες μέρες, οι πρόσφυγες έμεναν σε σκηνές που γέμιζαν λάσπη όταν έβρεχε, εκτεθειμένοι στην παγωνιά.

Φαίνεται ότι έπιασε κάπως τόπο η διαμαρτυρία στην αρχή του Δεκεμβρίου, όταν βγήκαν στην είσοδο του καταυλισμού οι πρόσφυγες και εμπόδισαν την είσοδο στη διοίκηση και τις οργανώσεις και ανέβασαν στη σελίδα τους στο φέισμπουκ φωτογραφίες, βίντεο και εκκλήσεις να επισκευαστούν και να τοποθετηθούν επιτέλους τα κοντέινερ που είχαν μεταφερθεί πριν από ενάμιση μήνα έξω από τον καταυλισμό.

Την επομένη άρχισε να υλοποιείται ο σχεδιασμός του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, που στα τέλη Νοεμβρίου ζήτησε τη βοήθεια διεθνών οργανισμών για να βελτιωθούν οι συνθήκες.

Ο στρατός άρχισε να δημιουργεί τις συνδέσεις με την αποχέτευση και το νερό και τις άλλες υποδομές για να εγκατασταθούν τα κοντέινερ και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης να αντικαθιστά τα σπασμένα είδη υγιεινής και να κάνει τις αναγκαίες διορθώσεις.

Διακόσιοι πρόσφυγες από τους επτακόσιους που είχαν μείνει, γιατί πολλοί αναζήτησαν τους περασμένους μήνες αλλού στέγη, μεταφέρθηκαν σε ξενοδοχεία της Υπατης Αρμοστείας, ανάμεσά τους έντεκα νεογέννητα και έγκυες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, σήμερα έχουν επιδιορθωθεί και καθαριστεί τα 56 κοντέινερ που ανέλαβε να επισκευάσει ο ΔΟΜ και έχουν εγκατασταθεί σ’ αυτά όλοι οι πρόσφυγες. Αλλά μένουν πολλά να γίνουν.

«Αν συμβεί κάτι το βράδυ, δεν υπάρχει κανείς. Ξέρω αγγλικά και μπορώ να συνεννοηθώ και με ξυπνάνε να τρέξω όπου υπάρχει ένα πρόβλημα να μεσολαβήσω στους φύλακες. Το κοντινότερο νοσοκομείο είναι δεκάδες χιλιόμετρα μακριά. Εξω από τον καταυλισμό ζει μια άλλη κοινωνία, άλλοι άνθρωποι.

»Οπου και να πάμε, πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί τους, όχι να μένουμε απομονωμένοι εδώ», μας λέει ένας 22χρονος Αφγανός, καθώς προσπαθεί να επισκευάσει το ποδήλατο του γιου του. Εχει κάνει σπουδές φαρμακοποιού και αναζητά, χωρίς επιτυχία, δουλειά στα φαρμακεία των γύρω πόλεων για να κάνει πρακτική και να μπορέσει αργότερα να συνεχίσει τις σπουδές του.

«Είναι απαράδεκτο να ζουν άνθρωποι σε τέτοιες συνθήκες. Υπάρχουν στις γύρω περιοχές σπίτια με φτηνά ενοίκια. Υπάρχουν τόσα παιδιά σχολικής ηλικίας, πρέπει να πάνε στο σχολείο. Δεν μπορεί να περνούν οι αντιδράσεις των συλλόγων γονέων που επικαλούνται διάφορα προσχήματα, ενώ στην ουσία δεν θέλουν την παρουσία των προσφυγόπουλων», σημειώνει ο Νίκος από την Ομάδα Αλληλεγγύης Προσφύγων Μαλακάσας.

Μαθαίνουν ελληνικές λέξεις

Δυο νεαρές Αφγανές μητέρες προσφέρουν τσάι και επαναλαμβάνουν τις ελληνικές λέξεις που έμαθαν στον καταυλισμό: «καλημέρα», «δέκα», «τι κάνεις;», «πατάτα», «ζάχαρη». Η μία κρατά στην αγκαλιά της το λίγων μηνών βρέφος της και είναι έγκυος στο άλλο.

«Αυτοί οι άνθρωποι έχουν μια αξιοπρέπεια, έχουν ζήσει μια έντιμη ζωή, δεν έχουν έρθει τυχοδιωκτικά στη χώρα μας. Δεν αφήνει ένας άνθρωπος το σπίτι του έτσι. Είναι πολύ σημαντικό να κάνουν το κοντέινερ σαν σπίτι τους.

»Είναι πολύ σημαντικό να μαγειρεύουν, για να αποκτήσουν μια ρουτίνα καθημερινότητας. Να υπάρχει θέρμανση, να μην είναι σαν ψυγείο το κοντέινερ, δεν ζεσταίνεται με σόμπες. Το καλύτερο είναι να ενσωματωθούν, όχι να είναι αποκομμένοι», μας λέει η ψυχολόγος μιας οργάνωσης που, με τη βοήθεια μεταφραστή από τα φαρσί και τα νταρί, μια αφγανική διάλεκτο, βλέπει πολλούς από τους πρόσφυγες του καταυλισμού, ανάμεσά τους και πολλά παιδιά.

«Οι ψυχικές διαταραχές στους πρόσφυγες δεν είναι μεγαλύτερες από ό,τι στον γενικό πληθυσμό. Εχουν συμπτώματα κατάθλιψης, αλλά αυτό είναι μια πολύ ανθρώπινη, φυσιολογική αντίδραση, που οφείλεται στις αφύσικες συνθήκες που αντιμετωπίζουν.

»Νιώθουν ότι δεν έχουν μέλλον αλλά και ότι τους καταργούν και το παρελθόν τους. Μας λένε: “έχω χάσει το παιδί μου, τον άντρα μου, με κυνηγούν οι Ταλιμπάν, αποκλείεται να γυρίσω πίσω”.

»Εχουν μεγάλη αγωνία, η μόνη τους ελπίδα είναι το άσυλο. Πώς μπορεί κανείς να πει σ’ έναν άνθρωπο ότι η ζωή του δεν είναι αυτή που έχει ζήσει;».