Κατατέθηκε από την κυβέρνηση στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής με το οποίο ρυθμίζονται ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία των κέντρων υποδοχής και καταγραφής στα νησιά. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, περιλαμβάνει και μεταβατική διάταξη που θα λαμβάνει υπόψη τη συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας, η οποία αναμένεται να αρχίσει να υλοποιείται στις 4 Απριλίου, ημερομηνία που έχει ανακοινωθεί από την Επιτροπή.
Το νομοσχέδιο φέρει τον τίτλο «Σύσταση Αρχής Προσφυγών, Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης, γενικής γραμματείας Υποδοχής, προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου “Σχετικά με τις Κοινές Διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας”, διατάξεις για την εργασία αιτούντων και δικαιούχων διεθνούς προστασίας και άλλες διατάξεις».
Το νομοσχέδιο χαρακτηρίστηκε από την κυβέρνηση ως κατεπείγον και εισάγεται στις συναρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές στις 17:30, ώστε την Παρασκευή να εισαχθεί και να ψηφισθεί από την Ολομέλεια της Βουλής.
Το νομοσχέδιο είχε κατατεθεί για διαβούλευση στις αρχές Φεβρουαρίου, πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 17ης Φεβρουαρίου στο οποίο τέθηκε η πρώτη βάση για τη συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας, και έχει συμπληρωθεί ώστε να συμπεριλάβει σε νομοθετικό επίπεδο τις τελευταίες εξελίξεις στο προσφυγικό.
Καθεστώς περιορισμού της ελευθερίας μέχρι 25 ημέρες, στα hotspots
Σύμφωνα με το αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου, η σημερινή Υπηρεσία Πρώτης Υποδοχής καταργείται και συγκροτείται εκ νέου ως Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, ως επιτελική υπηρεσία της νέας Γενικής Γραμματείας Μεταναστευτικής Πολιτικής, όπως ονομάζεται στο εξής η Γενική Γραμματεία Πληθυσμού και Κοινωνικής Συνοχής.
Η Υπηρεσία Ασύλου και η Αρχή Προσφυγών (εξετάζει σε δεύτερο βαθμό τα αιτήματα ασύλου) συγκροτούνται εκ νέου με στόχο να ανταποκρίνονται στις νέες αυξημένες απαιτήσεις.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, η μετατροπή των hotspots σε κέντρα κράτησης, που επιχειρήθηκε εσπευσμένα τις πρώτες ημέρες εφαρμογής της συμφωνίας, παρ’ όλο που αυτή δεν είχε ακόμη αποκτήσει νομική μορφή, δεν ανταποκρίνεται στο ισχύον ή στο υπό διαμόρφωση νομικό πλαίσιο.
Οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν πως στα hotspots ισχύει καθεστώς περιορισμού της ελευθερίας μέχρι 25 ημέρες, με απόφαση του διοικητή του κέντρου που εκδίδεται μέσα σε τρεις ημέρες, ενώ ισχύει η διάταξη για χορήγηση βεβαίωσης μη απομάκρυνσης για λόγους ανθρωπιστικούς στους Σύρους και όσους συγκαταλέγονται σε ομάδες προσφυγικού προφίλ (4332/2015, άρθρο 18).
Παρ’ όλα αυτά, τούτες τις ημέρες διαπιστώνεται μια κατάσταση εξαίρεσης από τον νόμο στα hotspots, όπως αυτό της ΒΙΑΛ στη Χίο ή στη Μόρια της Λέσβου, όπου οι νεοεισερχόμενοι κρατούνται χωρίς διοικητική απόφαση και χωρίς τη δυνατότητα να υποβάλουν αντιρρήσεις ή αίτημα για άσυλο.
Ο ασφαλής τρίτος
Ζητούμενο αποτελεί πώς θα εφαρμοστεί η συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας με τρόπο που θα σέβεται το Διεθνές Δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με δηλώσεις υπουργών στον Τύπο, δεν προκρίνεται να νομοθετήσει η Ελλάδα ως προς το αν κρίνει «ασφαλή τρίτη χώρα» για τους πρόσφυγες την Τουρκία, ιδίως από τη στιγμή που η τελευταία δεν προχωρά στις απαραίτητες αλλαγές της νομοθεσίας της.
Η τύχη των αιτημάτων ασύλου φαίνεται πως θα κρίνεται με βάση την εξατομικευμένη εξέτασή τους από την Υπηρεσία Ασύλου, τόσο ως προς το αν θα τα δέχεται προς εξέταση όσο και ως προς το αν θα αναγνωρίζεται καθεστώς διεθνούς προστασίας.
*Η συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή, αναμένεται την Πέμπτη.
