Axios: Ο «ελβετικός σουγιάς» του Τραμπ στις συνομιλίες με το Ιράν

Καθώς προσπαθεί να καταλήξει σε μια επιτυχημένη διευθέτηση με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στο πλευρό του τον πιο ήπιο Τζέι Ντι Βανς και τον πιο επιθετικό Μάρκο Ρούμπιο, αναφέρει σε δημοσίευμά του το Axios.

Η επιτυχία των συνομιλιών – και επομένως το μέλλον των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου – εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καλά θα αξιοποιήσει ο Τραμπ τον κάθε έναν από τους προαναφερθέντες για να εξισορροπήσει τα αντικρουόμενα συμφέροντα που υπάρχουν στο Ιράν, το Ισραήλ και τον Λίβανο.

«Σκεφτείτε τον Μάρκο και τον Τζέι Ντι ως πτυχές της προσωπικότητας και της πολιτικής του προέδρου», δήλωσε ένας κορυφαίος σύμβουλος του Τραμπ στο Axios. «Υπάρχει μια πιο φιλοϊσραηλινή πτυχή, κι αυτή είναι ο Ρούμπιο. Και υπάρχει μια πιο σκεπτικιστική προς το Ισραήλ πτυχή. Αυτή είναι ο Τζέι Ντι».

«Ελβετικός σουγιάς»

Ο Βανς και ο Ρούμπιο διαφώνησαν κατά τη διάρκεια εσωτερικών διαβουλεύσεων της κυβέρνησης σχετικά με το μνημόνιο ορόσημο της 17ης Ιουνίου μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Υπενθυμίζεται ότι ο Βανς διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και πίστευε ότι ο Τραμπ θα έπρεπε να υπογράψει τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη σταθεροποίηση της οικονομίας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, σύμφωνα με αρκετές αμερικανικές πηγές.

Ο Ρούμπιο, από την άλλη, μαζί με τον επικεφαλής της CIA Τζον Ράτκλιφ και τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ήταν επιφυλακτικός σχετικά με το μνημόνιο και το κατά πόσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ολοκληρωμένη πυρηνική συμφωνία.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στην περιοχή του Κόλπου την περασμένη εβδομάδα, ο Ρούμπιο μίλησε με τους περιφερειακούς ομολόγους του για την ανάγκη αύξησης της πίεσης προς το Ιράν, όπως αναφέρει πηγή με γνώση των συνομιλιών.

Ο Ρούμπιο, ωστόσο, δεν προσπαθεί να υπονομεύσει τη συμφωνία με το Ιράν. Αυτός και ο Γουίτκοφ ενημέρωσαν μέλη του Κογκρέσου τη Δευτέρα, προσπαθώντας να «πουλήσουν» τη συμφωνία σε δύσπιστους βουλευτές.

«Μην τους θεωρείτε ως τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος», δήλωσε ένας σύμβουλος της κυβέρνησης για τον Ρούμπιο και τον Βανς. «Είναι περισσότερο σαν διαφορετικά εργαλεία ενός ελβετικού σουγιά». Και ο Τραμπ κρατάει το μαχαίρι.

Όπως επισημαίνει το Axios, οι διαπραγματεύσεις είναι περίπλοκες επειδή είναι τριμερείς, με τη συμμετοχή του Ισραήλ, του Ιράν και του Λιβάνου. Ειδικότερα, περιλαμβάνουν τρεις συμφωνίες:

• Το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ
• Μια συμφωνία που υπέγραψε ο Βανς με το Ιράν στην Ελβετία στις 21 Ιουνίου σχετικά με τον Λίβανο.
• Ένα ειρηνευτικό πλαίσιο, υπό την καθοδήγηση του Ρούμπιο, υπογράφηκε την Παρασκευή από το Ισραήλ και τον Λίβανο.

Σε ό,τι αφορά το ειρηνευτικό πλαίσιο του Ρούμπιο, τα εμπλεκόμενα μέρη εργάστηκαν για να εμποδίσουν το Ιράν να παρέμβει στον Λίβανο. Αλλά η συμφωνία που υπέγραψε ο Βανς έδωσε στους Ιρανούς λόγο στην εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, την οποία οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν ως τρομοκρατική ομάδα που υποστηρίζεται από την Τεχεράνη και αποσταθεροποιεί τον Λίβανο.

Το ζήτημα ήταν τόσο περίπλοκο που τόσο οι Ισραηλινοί όσο και οι Λιβανέζοι διαπραγματευτές ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα από τους Αμερικανούς μεσολαβητές να διευκρινίσουν ποιο από αυτά τα δύο πλαίσια αντιπροσωπεύει την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος που συμμετείχε στις συνομιλίες δήλωσε ότι ο Βανς και ο Τραμπ υπέγραψαν και οι δύο τη συμφωνία του Ρούμπιο.

Αντικρουόμενες (;) συμφωνίες

Το μνημόνιο 14 σημείων της 17ης Ιουνίου μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ προβλέπει ότι το Ισραήλ θα αποσυρθεί από τον Λίβανο στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη.

Ωστόσο, η συμφωνία της Παρασκευής επιτρέπει μια πιο σταδιακή αποχώρηση από το Ισραήλ, ενώ θέτει ως προϋπόθεση για αυτήν τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.

Η Χεζμπολάχ και οι σύμμαχοί της στον Λίβανο ήταν έξαλλοι, τονίζει το Axios. Κήρυξαν τη συμφωνία του Ρούμπιο άκυρη και απαίτησαν το Μνημόνιο Συνεργασίας ΗΠΑ-Ιράν που διαπραγματεύτηκε ο Βανς να είναι εκείνο που θα πρέπει να τηρήσουν τα εμπλεκόμενα μέρη.

Η Τρίτα Πάρσι, αντιπρόεδρος στο Ινστιτούτο Quincy, έγραψε στο «Χ» ότι η συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου απειλεί να υπονομεύσει το Μνημόνιο Συνεργασίας και «έχει προκαλέσει ταραχές στη Βηρυτό εν μέσω κατηγοριών ότι η λιβανέζικη κυβέρνηση έχει ξεπουλήσει τη χώρα και έχει συναινέσει στην κατοχή τμημάτων του νότιου Λιβάνου από το Ισραήλ».

Ωστόσο, ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης αναφέρεται συγκεκριμένα στην «κυριαρχία του Λιβάνου» και ότι η συμφωνία της Παρασκευής που επέβλεψε ο Ρούμπιο είναι σύμφωνη με αυτή τη διατύπωση επειδή «ο Λίβανος υπέγραψε αυτήν τη συμφωνία. Είτε το Ιράν πιστεύει στην κυριαρχία του Λιβάνου είτε όχι».

Ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Για τους Ιρανούς, οι συμφωνίες συγκρούονται μεταξύ τους. Για εμάς, όχι. Εξαρτάται από το πώς ερμηνεύει κανείς αυτές τις ρήτρες».

«Για εμάς, λέει ότι θα υπάρξει εκεχειρία και τώρα έχουμε θέσει σε εφαρμογή έναν μηχανισμό. Αλλά πώς φτάνουμε εκεί; Αν οι Ιρανοί είπαν ότι το Ισραήλ πρέπει να αποσυρθεί από τον Λίβανο, αυτό θέτει ένα πλαίσιο ώστε να γίνει κάτι τέτοιο».

Η συμφωνία της Παρασκευής δεν έρχεται σε αντίθεση με το Μνημόνιο Κατανόησης, είπε η πηγή, τονίζοντας ότι ο Βανς και ο Ρούμπιο δεν βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους.

«Περιμένει να αυτοκαταστραφεί ο Βανς»

Ακόμα κι αν υπάρχουν αντικρουόμενα στοιχεία στις ξεχωριστές συμφωνίες που ενέκρινε ο Τραμπ μέσω Βανς και Ρούμπιο, πηγές με γνώση του θέματος δεν θεωρούν το γεγονός αυτό εμπόδιο για τον πρόεδρο.

«Όλα αυτά έχουν να κάνουν με την πορεία προς την ειρήνη. Όσο περισσότερες ειρηνευτικές συμφωνίες, τόσο το καλύτερο», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Αν το Ιράν θέλει ειρήνη, θα υπάρξει ειρήνη. Αν θέλει πόλεμο, θα υπάρξει πόλεμος».

Ο αξιωματούχος αμφισβήτησε επίσης την ιδέα της σύγκρουσης μεταξύ του Βανς και του Ρούμπιο, λέγοντας ότι «εργάζονται σε συνεννόηση ο ένας με τον άλλον. Δεν είναι ότι ο ένας έχει τη φιλοϊσραηλινή μεριά και ο άλλος την αντι-ισραηλινή. Δεν λειτουργούν έτσι τα πράγματα σε εσωτερικό επίπεδο».

Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για το Ιράν θα μπορούσε να έχει εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις – ειδικά όσον αφορά την υποψηφιότητα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία του 2028.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι ο Ρούμπιο δεν πήρε την πρώτη θέση στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για κάποιο λόγο. «Περιμένει να δει αν ο Βανς θα αυτοκαταστραφεί», τονίζει.

Αλλά ένας άλλος ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε αυτή την τοποθέτηση «ανόητη και λανθασμένη. Τόσο ο Μάρκο όσο και ο Τζέι Ντι εκτελούν τις εντολές του προέδρου».

«Υπάρχει ένα στρατόπεδο – το στρατόπεδο του προέδρου Τραμπ – και ολόκληρη η κυβέρνηση υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του προέδρου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει ποτέ να κατέχει πυρηνικά όπλα», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι.