Εξαφάνιση του πάρκου Ριζάρη, κλείσιμο με λαμαρίνες από τα μέσα του ερχόμενου Μαΐου, κόψιμο δεκάδων δέντρων και έναρξη εκσκαφών σε βάθος από τον Οκτώβρη του 2026 προβλέπονται στην απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που έρχεται να «λύσει την αντιπαράθεση» ανάμεσα στην «Ελληνικό Μετρό» και την κατασκευάστρια κοινοπραξία, προκειμένου το έργο της νέας γραμμής 4 (Αλσος Βεΐκου-Γουδή) να μην καθυστερήσει περισσότερο από τρία χρόνια και τρεις μήνες.
Την απόφαση, που δείχνει να παρακάμπτει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας του 2023 μετά από προσφυγή του Ιδρύματος Πατέρα, υπογράφει ο υπουργός Χρίστος Δήμας ο οποίος κάνει μερικώς δεκτή την ένσταση που κατέθεσε η κοινοπραξία των εταιρειών ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM κατά της «Ελληνικό Μετρό». Σχετικά με την αντιπαράθεση αυτή, η «Εφ.Συν.» είχε αναφερθεί αναλυτικά σε ρεπορτάζ της 3ης Απριλίου 2026 («Μετρό γραμμή 4 καλό 2034»). Τότε και με αφορμή την ανακοίνωση των οικονομικών της αποτελεσμάτων, η ΑΒΑΞ είχε δώσει στοιχεία για τη διαμάχη που εκκρεμούσε από τον Οκτώβριο του 2025 σχετικά με το πόσο θα καθυστερήσει η ολοκλήρωση του μεγαλύτερου δημόσιου έργου που υλοποιείται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα.
Εν ολίγοις, η κοινοπραξία είχε υποβάλει νέο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης στο οποίο ανέφερε ότι αντί για τον Ιούνιο του 2029 (8 χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης τον Ιούνιο του 2021) θα μπορέσει να το παραδώσει στις 13/2/2034, σχεδόν 5 χρόνια αργότερα. Ταυτόχρονα, οι εργολάβοι υποστήριζαν ότι όλη αυτή η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε δική τους ευθύνη. Σε απάντηση, η «Ελληνικό Μετρό» κούρεψε την αποδεκτή καθυστέρηση ορίζοντας ως νέα αποδεκτή ημερομηνία ολοκλήρωσης την 3η Σεπτεμβρίου 2032. Ταυτόχρονα, όμως, αποφάσισε να επιστρέψει η κοινοπραξία το πριμ «μη καθυστέρησης» των 57 εκατομμυρίων ευρώ που είχε λάβει το 2022, βάσει νόμου που είχε τότε ψηφίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο νόμος είχε ψηφιστεί, υποτίθεται, προκειμένου να μην επηρεαστούν τα εκτελούμενα έργα από την ουκρανική κρίση και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα μετά την πανδημία.
Η κοινοπραξία ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM που έχει αναλάβει το έργο, προϋπολογισμού 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να παραδώσει τη νέα γραμμή με τους 15 σταθμούς, κατέθεσε ένσταση, παραθέτοντας σειρά επιχειρημάτων για να δικαιολογήσει ότι η καθυστέρηση των σχεδόν 5 ετών είναι για λόγους «ανωτέρας βίας» και δεν είναι υποχρεωμένη να επιστρέψει το ποσό του πριμ. Με την απόφασή του ο υπουργός δέχεται να μην επιστραφεί το πριμ αλλά αρνείται να υιοθετήσει το χρονοδιάγραμμα με την παράταση έως το 2034 και επιλέγει εκείνο της «Ελληνικό Μετρό». Λέει, δηλαδή, ότι πρέπει τα έργα να τελειώσουν το 2032 αλλά αναγνωρίζει ταυτόχρονα ότι «η ανάδοχος μπορεί να επανέλθει και να αιτηθεί περαιτέρω χορήγηση παράτασης των προθεσμιών του έργου εφόσον θα υφίστανται επαρκή στοιχεία για την εξέταση ενός τέτοιου αιτήματος παράτασης αλλά και για την ορθή εκτίμηση των σχετικών λόγων καθυστέρησης».
Μέσα σε όλη αυτή την πολυσέλιδη παράθεση επιχειρημάτων, ξεχωριστή θέση καταλαμβάνει το κομμάτι του έργου για τον νέο σταθμό «Ευαγγελισμός» που απειλεί να καταστρέψει το πάρκο Ριζάρη. Εκεί, ο σχεδιασμός προβλέπει δεύτερο υπόγειο σταθμό, δίπλα σε εκείνον της γραμμής 3. Οι πρόδρομες εργασίες (αρχαιολογικά, μετακίνηση δικτύων ωφελείας, κόψιμο δέντρων κ.λπ.) έπρεπε να έχουν τελειώσει από το 2022 αλλά στο πάρκο Ριζάρη βρίσκονται στο απόλυτο μηδέν χάρη στην αντίδραση του Ιδρύματος Πατέρα που είχε δώσει χορηγία για να αναγεννηθεί το πάρκο το μακρινό 2010. Το Ιδρυμα προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και δικαιώθηκε καθώς το ανώτατο δικαστήριο, με απόφασή του το 2023, ζήτησε να κατατεθεί νέα Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) με το σκεπτικό ότι η αρχική δεν λάμβανε μέτρα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Η νέα ΤΕΠΕΜ κατατέθηκε μόλις πρόσφατα, αφού δηλαδή πέρασαν ακόμη τρία χρόνια, και μετακινεί ελαφρώς το εργοτάξιο, κλείνοντας όμως την οδό Ριζάρη στο μισό πλάτος της. Η οδός Ριζάρη (ανάμεσα στο πάρκο και το Πολεμικό Μουσείο) θα μείνει ελεύθερη μόνο για την άνοδο των οχημάτων, ενώ εκείνα που κατευθύνονται από το κέντρο προς Παγκράτι θα πρέπει να κάνουν μεγάλη περιπορεία και να φορτώνονται μεγάλες καθυστερήσεις. Ο Δήμος Αθηναίων γνωμοδότησε αρνητικά για την έγκριση της νέας ΤΕΠΕΜ από τα αρμόδια υπουργεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρνητική για τη νέα ΤΕΠΕΜ είναι και η Διεύθυνση Δασών Αθηνών, με το σκεπτικό ότι θα μπορούσαν να σωθούν περισσότερα δέντρα του πάρκου. Με άλλα λόγια, νέα ΤΕΠΕΜ δεν υπάρχει και η παλαιά έχει ακυρωθεί από το ΣτΕ. Παρά ταύτα, στην απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αναφέρεται ότι:
● Οι οικοδομικές και αρχιτεκτονικές εργασίες στους τεχνικούς χώρους του σταθμού «Ευαγγελισμός» θα ξεκινήσουν στις 24/10/2026 και θα τελειώσουν τον Ιανουάριο του 2031 κατά τον εργολάβο ή τον Σεπτέμβριο του 2030 κατά την «Ελληνικό Μετρό».
● Ο σταθμός «Ευαγγελισμός» είναι το πιο κρίσιμο σημείο καθώς εμφανίζει ήδη καθυστέρηση 1.428 ημερών και αυτό επηρεάζει όχι μόνο το έργο του σταθμού αλλά και εκείνο της σιδηροδρομικής επιδομής, δηλαδή όλο τον εξοπλισμό που απαιτείται προκειμένου να κυκλοφορούν τρένα μέσα στην υπόγεια σήραγγα.
