«Οχι, δεν είναι θωρακισμένη» απέναντι στα πλημμυρικά φαινόμενα η Αττική. Η παραδοχή του περιφερειάρχη Αττικής, Νίκου Χαρδαλιά, τον Σεπτέμβριο του 2024, ήρθε να επιβεβαιωθεί με τον πιο σκληρό τρόπο τον Ιανουάριο του 2026, με την απώλεια της ζωής της 56χρονης γυναίκας στη Γλυφάδα, που παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά της προχθεσινής καταιγίδας. Οι δηλώσεις του περιφερειάρχη αποτέλεσαν και μια προειδοποίηση προς τον υπόλοιπο κρατικό μηχανισμό για τους καταστροφικούς, έως και φονικούς, κινδύνους της κλιματικής κρίσης.
Αποτελεί κοινή ομολογία ότι το Λεκανοπέδιο κρύβει πολλά σημεία-εστίες πλημμυρικών κινδύνων, καθώς και ότι απαιτεί μια νέα ολιστική προσέγγιση αντιπλημμυρικής προστασίας, που να επικαιροποιείται με βάση τα νέα επιστημονικά δεδομένα. Παρά τις καταστροφές που διαδέχονται η μία την άλλη, ουσιαστικά δεν φαίνεται να έχει αλλάξει κάτι, με την «πρακτική» του πινγκ-πονγκ ευθυνών και αρμοδιοτήτων να «επιβιώνει».
Στον δημόσιο διάλογο αιρετά στελέχη των περιφερειών δεν παραλείπουν να «οριοθετήσουν» τις αρμοδιότητες μεταξύ των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης (οι δήμοι για τη διαχείριση των φρεατίων, οι περιφέρειες για τα ρέματα), ενώ υπηρεσιακά στελέχη παραπέμπουν προς τα υπουργεία ερωτήματα που αφορούν έργα υποδομών. Πάντως, πηγές της Περιφέρειας Αττικής σημειώνουν ότι ο κ. Χαρδαλιάς δεν έχει διστάσει να ζητήσει μεγαλύτερες ευθύνες για την αντιπλημμυρική προστασία της πολυπληθέστερης περιφέρειας, μιλώντας για την ανάγκη μητροπολιτικής διακυβέρνησης, ενώ προσθέτουν ότι σε δηλώσεις του υπήρξε πάντα ειλικρινής και πολύ συγκεκριμένος. «Αντιμετωπίζουμε παθογένειες δεκαετιών», «οι υποδομές του Λεκανοπεδίου είναι παλιές», «η Αττική αναπτύχθηκε άναρχα και δεν σχεδιάστηκε για να εξυπηρετεί πέντε εκατομμύρια κατοίκους και επισκέπτες», επισήμανε προχθές, ενόψει των έντονων καιρικών φαινομένων.
Τι έχει γίνει από πλευράς περιφερειακής αρχής Χαρδαλιά μέχρι σήμερα για την αντιπλημμυρική θωράκιση της Αττικής; Στο σχετικό ερώτημα της «Εφ.Συν.», η περιφερειακή αρχή απάντησε με τα εξής στοιχεία:
● Στις αρμοδιότητες της Περιφέρειας Αττικής εμπίπτει η διαχείριση 448 ρεμάτων, συνολικού μήκους 880 χιλιομέτρων. Εχουν μέχρι στιγμής δαπανηθεί 30,5 εκατ. ευρώ για τον καθαρισμό ρεμάτων, όπως για την απομάκρυνση φερτών υλικών, καθώς και για εργασίες αντιστήριξης πρανών σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας.
● Εκτελούνται έργα διευθέτησης σε 6 μεγάλα ρέματα (Εσχατιάς, Ραφήνας, Καναπίτσας, Ερασίνου, Αγ. Γεωργίου, Γιαννούλας), υπό την ευθύνη του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
● Στον Ιλισό κατεδαφίστηκε η παλιά λίθινη γέφυρα, κάτι που αύξησε την παροχετευτικότητα του ποταμού, ενώ παράλληλα εξελίσσονται πρόσθετες, εκτεταμένες εργασίες εκβάθυνσης του ποταμού, στο ύψος της Καλλιθέας και του Μοσχάτου, οι οποίες θα ολοκληρωθούν τον Ιούνιο. Μέσα στον Μάρτιο θα είναι έτοιμη η νέα γέφυρα. Πρόκειται για ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 12,8 εκατ. ευρώ (πόροι του υπουργείου Εσωτερικών και της Περιφέρειας Αττικής).
● Εχει εκπονηθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για 55 έργα συνολικού προϋπολογισμού 471 εκατ. ευρώ. Εξ αυτών βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε φάση υπογραφής σύμβασης 17 έργα ύψους 115 εκατ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2028. Ανάμεσα σε αυτά είναι έργα όπως:
■ Διευθέτηση ρέματος Σαπφούς (27 εκατ. ευρώ) που δημοπρατείται τις επόμενες ημέρες.
■ Κατασκευή δικτύου ομβρίων και αποχέτευσης στους Δήμους Νίκαιας-Αγ.Ι.Ρέντη και Κορυδαλλού (18,6 εκατ. ευρώ), στην Τερψιθέα και στην Ανω Γλυφάδα (3,56 εκατ. ευρώ), στο Πανόραμα Ανω Λιοσίων (9,7 εκατ. ευρώ), σε Κερατσίνι-Δραπετσώνα (9,1 εκατ. ευρώ), στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης (3,39 εκατ. ευρώ) και έργα απορροής στην οδό Σισμανογλείου στο Μαρούσι (144.000 ευρώ).
■ Κατασκευή αγωγών και φρεατίων στον Δήμο Παλαιού Φαλήρου (1,19 εκατ. ευρώ).
■ Αντιπλημμυρικά έργα στον Δήμο Μεταμόρφωσης (458.800 ευρώ).
● Τα υπόλοιπα 38 (από τα 55 έργα) προγραμματίζεται να δημοπρατηθούν εντός του 2026 και να υλοποιηθούν έως το 2028.
Αποσπασματικά έργα
Η «Λαϊκή Συσπείρωση Αττικής», πάντως, μιλά για «διαχρονικό έλλειμμα χρηματοδότησης» προκειμένου να γίνουν ζωτικά αντιπλημμυρικά έργα. «Οι όποιες αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις, μέχρι σήμερα, δεν έγιναν στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου με κριτήριο την ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική προστασία σε κάθε υδατικό διαμέρισμα. Είχαν τοπικό χαρακτήρα, μελετούνταν και υλοποιούνταν αποσπασματικά, με αποτέλεσμα πολλές φορές να μεταφέρεται το πρόβλημα, και μάλιστα οξύτερο, σε άλλες περιοχές. Η κατασκευή έργων που πραγματοποιούνται δεν εξασφαλίζουν την ουσιαστική προστασία και πιθανόν να μεταφέρουν το πρόβλημα σε μια γειτονική περιοχή», περιγράφει σε χθεσινή της ανακοίνωση, ζητώντας άμεσα αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για να ολοκληρωθούν τα απαραίτητα έργα, στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινομένων.
.jpg)
