Με το τίμημα της Εγνατίας Οδού να οδηγείται όλο και χαμηλότερα από το 1,5 δισ. που είχε ανακοινωθεί το 2021, οδεύει προς κύρωση από τη Βουλή η σύμβαση για την παραχώρηση του αυτοκινητόδρομου στους ιδιώτες, ενώ και χθες, στην αρμόδια Επιτροπή, οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση δήλωσαν την αντίθεσή τους στη διάλυση ενός μοναδικού στην Ελλάδα «μηχανισμού παραγωγής τεχνικών έργων».
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων στην Εγνατία Οδό (ΣΕΤΕΟ) Γιώργος Γοδέβενος εμφανίστηκε χθες στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου και εξέφρασε την πλήρη αντίθεση στον «ξαφνικό θάνατο» της εταιρείας και στη «μαζική μετακίνηση προσωπικού» σε διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου. Η διάλυση της εταιρείας προβλέπεται στο άρθρο 12 της σύμβασης και προκάλεσε αντιδράσεις από την αντιπολίτευση αλλά και τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Στράτο Σιμόπουλο.
Καμία πρόβλεψη
Ο κ. Γοδέβενος σημείωσε στη χθεσινή συνεδρίαση ότι η εταιρεία «Εγνατία Οδός» αποτελεί έναν «καθετοποιημένο τεχνικό φορέα ηλικίας 30 ετών» με υψηλή εξειδίκευση στη μελέτη, κατασκευή και συντήρηση έργων μεγάλης κλίμακας. Ο κ. Γοδέβενος τόνισε ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τους 50 συμβασιούχους του φορέα, ούτε και για τα περίπου 1.000 άτομα που εργάζονται μέσω εργολάβων και καλύπτουν κρίσιμες λειτουργίες στον αυτοκινητόδρομο. «Δεν υπάρχει καμία αναφορά για διατήρηση μισθολογικών παροχών ή εργασιακής συνέχειας», επεσήμανε, ενώ προειδοποίησε ότι «ο μηχανισμός παραγωγής έργων κινδυνεύει να χαθεί, εάν το προσωπικό διασκορπιστεί σε διάφορες περιφερειακές υπηρεσίες», είπε.
Εκτός από τους εργαζομένους, ηχηρή διαφωνία στη διάλυση της εταιρείας «Εγνατία Οδός» κατέθεσαν με επιστολή τους προς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών το Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας μαζί με τα ΤΕΕ Θράκης, Ανατολικής και Δυτικής Μακεδονίας, κάνοντας λόγο για «σημαντικό πλήγμα στην παραγωγική ικανότητα της χώρας». Οπως τονίζουν, το κόστος απώλειας της συσσωρευμένης τεχνογνωσίας της Εγνατίας Οδού δεν μπορεί να αποτιμηθεί μόνο με οικονομικούς όρους και θα έχει βαθύ αποτύπωμα στο τεχνικό οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας. Το ΤΕΕ ζήτησε από το υπουργείο να επανεξετάσει πλήρως τη διάλυση της εταιρείας και να τη διατηρήσει ως «αποκεντρωμένη περιφερειακή δομή για τον σχεδιασμό και υλοποίηση έργων υποδομής».
Ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, Γιώργος Αμανατίδης, ανέφερε πάντως ότι και οι περιφέρειες πρέπει να υποδεχτούν προσωπικό με τεχνογνωσία προερχόμενο από την «Εγνατία Οδό». Σε «εκποίηση δημόσιων υποδομών» και μοντέλα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων «που λειτουργούν τελικά σε βάρος των πολιτών» αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μηχανικών του Δημοσίου (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ), Δημήτρης Πετρόπουλος.
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕΟ αναφέρθηκε και στο επίμαχο θέμα της πιστοποίησης των σηράγγων του αυτοκινητοδρόμου Εγνατίας Οδού. Στη σύμβαση αναφέρεται ότι παρακρατείται από το τίμημα ποσόν τουλάχιστον 180 εκατομμυρίων ευρώ ώστε να γίνουν έργα βελτίωσης της οδικής ασφάλειας τα οποία δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το Δημόσιο μέχρι τώρα και θα πρέπει να τα υλοποιήσει ο παραχωρησιούχος.
Ομως, ο κ. Γοδέβενος υποστήριξε ότι παρότι το 90% των εργασιών αναβάθμισης σε 16 μη αδειοδοτημένες σήραγγες έχει ολοκληρωθεί, η νέα προσέγγιση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών θέλει όλες τις σήραγγες -ακόμη και τις ήδη αδειοδοτημένες- να περνούν ξανά από πλήρη διαδικασία αδειοδότησης.
Εκτόξευση εσόδων
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Εγνατίας Οδού, Γιώργος Κωνσταντόπουλος, ανέφερε στην Επιτροπή ότι η εταιρεία παρέλαβε έναν δρόμο με μεγάλες εκκρεμότητες και χωρίς δικά της έσοδα μέχρι το 2010, καθώς όλα κατευθύνονταν στην εξυπηρέτηση δανείων προς την Τράπεζα Πειραιώς. Με την επιβολή ενιαίας χρέωσης 3 λεπτών/χλμ. και τη λειτουργία νέων διοδίων, πρόσθεσε, τα έσοδα εκτοξεύθηκαν, επιτρέποντας την αποπληρωμή όλων των υποχρεώσεων και την ενίσχυση της καθαρής θέσης στα 335 εκατ. ευρώ. «Σήμερα δεν υπάρχει δανειακή επιβάρυνση. Ο παραχωρησιούχος θα αναλάβει βαριά συντήρηση που εμείς, λόγω νομικών κωλυμάτων, δεν μπορούσαμε να κάνουμε», δήλωσε.
Πάντως και ο κ. Κωνσταντόπουλος παραδέχθηκε ότι η εταιρεία ολοκλήρωσε τις περισσότερες εργασίες στις σήραγγες, ότι το 90% ολοκληρώθηκε με κόστος περίπου 130 εκατ. ευρώ στη διετία 2024–25, αλλά σημείωσε ότι το κόστος βαριάς συντήρησης σε βάθος 35 ετών θα έφτανε τα 2 δισ. ευρώ, δηλαδή περισσότερα από όσα θα λάβει το Δημόσιο ως τίμημα για την ισόχρονη παραχώρηση.
Από 1,5 δισ. στα 1,35 δισ. ευρώ
Ποιο όμως θα είναι τελικά αυτό το τίμημα που προορίζεται να εξυπηρετήσει το χρέος στους δανειστές μέσω του Υπερταμείου; Οταν έγινε ο διαγωνισμός και επιλέχθηκε το 2021 η κοινοπραξία των εταιρειών ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ και EGIS, η κυβέρνηση πανηγύριζε για το 1,5 δισ. ευρώ που θα πληρώσουν οι ιδιώτες για να εκμεταλλεύονται τον αυτοκινητόδρομο συνολικού μήκους 900 χιλιομέτρων για 35 χρόνια. Το ποσόν αυτό, όμως, υπολογίζεται με ακρίβεια όταν έρθει η ώρα Εναρξης της Παραχώρησης. Στον προϋπολογισμό του 2024 είχε εγγραφεί ποσό 1,35 δισ. ως πρόβλεψη είσπραξης, διότι στο μεταξύ είχαν αυξηθεί τα επιτόκια.
Χθες, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος ανέφερε ότι με τα δεδομένα της 8ης Δεκεμβρίου 2025, το τίμημα έχει υποχωρήσει περαιτέρω στο 1,269 δισ. Από αυτό θα παρακρατηθούν τα 180 εκατ., ενώ το Δημόσιο θα πρέπει να πληρώσει και την προβλεπόμενη συμβολή ύψους 60 εκατ. ευρώ. Ο κ. Ταχιάος ανέφερε ακόμη ότι η Εγνατία Οδός έχει πλέον γεράσει και πολλές υποδομές της βρίσκονται στα όριά τους, ότι η πιστοποίηση των σηράγγων στην κατηγορία Ε προχώρησε αργά, παρά τη «φιλότιμη προσπάθεια» της Εγνατία Οδός Α.Ε., και ότι η παραχώρηση κρίνεται από την κυβέρνηση σημαντική όχι μόνο για τη δημοσιονομική της συμβολή, αλλά και επειδή εξασφαλίζει «διαρκή, βαριά συντήρηση και πλήρη αναβάθμιση των υποδομών, μετατρέποντας την Εγνατία σε αυτοκινητόδρομο εφάμιλλο των σύγχρονων παραχωρημένων οδικών αξόνων και απελευθερώνοντας πόρους για άλλες ανάγκες του Δημοσίου».
