Σε μία απόφαση υπεράσπισης των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, που τόσο λείπουν από την Αθήνα, κατέληξε το Διοικητικό Εφετείο της πρωτεύουσας ύστερα από προσφυγές συλλογικών φορέων στους Αμπελοκήπους για το παρκάκι δίπλα στο Μετρό Αμπελοκήπων, παρά το παιχνίδι των καθυστερήσεων που επιχειρήθηκε από «γαλάζιες» διοικήσεις σε Δήμο Αθηναίων, Περιφέρεια Αττικής και υπουργείο Περιβάλλοντος.
Η περιπέτεια για το παρκάκι δίπλα στην έξοδο του Μετρό Αμπελοκήπων (γωνία Αλεξάνδρας & Βουρνάζου) ξεκίνησε μέσα στην πανδημία πριν από το καλοκαίρι του 2020. Την ώρα που υποτίθεται ότι έπρεπε να δημιουργηθούν ελεύθεροι χώροι για τήρηση των «κοινωνικών αποστάσεων» και ο Δήμος Αθηναίων ξεκινούσε τον διαβόητο «Μεγάλο Περίπατο», οι περαστικοί από το Μετρό είδαν μέσα από τις μάσκες τους να ορθώνονται τοίχοι από λαμαρίνες και να ξεκινούν εργασίες μέσα στο παρκάκι που είχε διαμορφωθεί ανάμεσα στα κτίρια. Εμαθαν τότε ότι η Πολεοδομία είχε δώσει στο τέλος του 2019 άδεια δόμησης για καφετέρια στη θέση των δέντρων και ότι ο χώρος είχε παραχωρηθεί σε επιχείρηση του κλάδου από το Ιδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ).
Ξεκίνησε λοιπόν ένας αγώνας κόντρα στα σχέδια αξιοποίησης του τελευταίου αυτού ελεύθερου χώρου πρασίνου, το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας ψήφισε υπέρ της διακοπής εργασιών και αναστολής των οικοδομικών εργασιών. Οι εργασίες σταμάτησαν προσωρινά, χωρίς όμως έως τώρα να έχει απομακρυνθεί πλήρως ο κίνδυνος. Η όλη υπόθεση μοιάζει να έχει κολλήσει μεταξύ Περιφέρειας Αττικής και υπουργείου Περιβάλλοντος. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι μόλις χθες αναρτήθηκε στη Διαύγεια η απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος Ν. Ταγαρά με την οποία η υπόθεση μένει σε εκκρεμότητα και απλώς δίνεται παράταση ενός έτους στην αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών για το ακίνητο «που βρίσκεται στη συμβολή της Λεωφόρου Αλεξάνδρας και μη αναγνωρισμένης παρόδου Βουρνάζου, στην περιοχή των Αμπελοκήπων, εντός του Ο.Τ. 69012 του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Αθηναίων».
Η αίτηση ακύρωσης
Κόντρα σε αυτό το παιχνίδι των καθυστερήσεων, όρθωσαν το ανάστημά τους ο Πολιτιστικός Περιβαλλοντολογικός Σύλλογος Κέντρου Αμπελοκήπων, ο Πολιτιστικός Περιβαλλοντολογικός Σύλλογος Ανω Αμπελοκήπων και ο μηχανικός Φαίδων Παπαθεοδώρου, που ζήτησαν την ακύρωση της οικοδομικής άδειας που εξέδωσε η Πολεοδομία Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2019. Η αίτηση ακύρωσης κατατέθηκε τον Σεπτέμβριο του 2020 και στην απόφαση 70/2023 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών που μόλις προέκυψε αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι:
● Το οικόπεδο αποτελεί μεν οικοδομήσιμο χώρο σύμφωνα με το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο, ωστόσο «έχει διαμορφωθεί ως χώρος πρασίνου από την εταιρεία “Αττικό Μετρό” και ως επέκταση του περιβάλλοντος χώρου του σταθμού “Αμπελόκηποι”, έχει δε ενσωματωθεί ως πάρκο, όπου αναπτύσσονται κοινωνικές και συλλογικές δραστηριότητες στην καθημερινή λειτουργία της γειτονιάς της πόλεως στην οποία βρίσκεται».
● Για τη διαμόρφωση συντελέστηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση από το 1992 που απέβλεπε στην εκτέλεση έργων του μετρό αλλά και στη διαμόρφωση της συνολικής έκτασης ως χώρου πρασίνου, στη συνοικία των Αμπελοκήπων από την οποία λείπουν οι κοινόχρηστοι χώροι.
● Οι άδειες δόμησης που εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2019 (και η αναθεώρησή τους τον Ιανουάριο του 2020 που προέβλεπε προσθήκες στο αρχικό κτίριο) εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενο έλεγχο από την Υπηρεσία Δόμησης (Πολεοδομία) του Δήμου Αθηναίων.
● Γίνεται ειδική αναφορά στο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας (ΡΣΑ), δηλαδή τον νόμο 4277/2014, βάσει του οποίου «προέχει η προστασία από οποιαδήποτε οικοδομική δραστηριότητα». Σκοπός του ΡΣΑ, όπως αναφέρεται, είναι η εξισορρόπηση των χωρικών ανισοτήτων, η αντιμετώπιση των φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής και για τον σκοπό αυτό λειτουργούν ως βασικές κατευθύνσεις «η συμπλήρωση των ελλείψεων του κοινωνικού εξοπλισμού, πρασίνου και ελευθέρων χώρων με προτεραιότητα την επίτευξη ικανοποιητικού βαθμού ισοκατανομής μεταξύ περιοχών, τόσο με όρους φυσικής παρουσίας όσο και με όρους λειτουργίας και ποιότητας, η βελτίωση της ισοκατανομής των κοινόχρηστων χώρων μέσα στην πόλη και στο μέτρο του δυνατού η αύξησή τους με απόλυτους όρους». Αναφέρεται δε ρητά ότι «περιοχές πρασίνου, δασικού ή μη χαρακτήρα, εντός του αστικού ιστού, που διατηρούν σημαντικά χαρακτηριστικά φυσικότητας, οριοθετούνται, διατηρούνται και προστατεύονται από οποιαδήποτε οικοδομική δραστηριότητα, ενώ ισχύουν οι προϊσχύουσες πολεοδομικές ρυθμίσεις» και ότι «Στο δίκτυο πρασίνου ενσωματώνονται φυσικοί σχηματισμοί, αλλά και δυνάμει νέοι υπό διαμόρφωση χώροι, με την ανάδειξη υποβαθμισμένων φυσικών στοιχείων, με κατάλληλες παρεμβάσεις, όπως συμπληρωματικές φυτεύσεις, αλλαγή χρήσης, απομάκρυνση υπαίθριων καταλήψεων, αναδιαμορφώσεις με αλλαγή υλικών, παρουσία υγρού στοιχείου. Στο δίκτυο πρασίνου εντάσσονται οργανικά οι κοινόχρηστοι χώροι και οι ακάλυπτοι χώροι δημοσίων ή ιδιωτικών κτιρίων των οποίων επιδιώκεται η φύτευση».
Σε ανακοίνωσή της η δημοτική κίνηση της Αθήνας «Ανοιχτή Πόλη» μιλά για καθαρή δικαίωση των κατοίκων των Αμπελοκήπων που αντέδρασαν στην προοπτική οικοδόμησης ενός χώρου κοινόχρηστου πράσινου, πολύτιμου για την περιοχή τους – ενός χώρου που, άλλωστε, από την πρώτη παραχώρησή του από τον Δήμο Αθηναίων το 1973, υπήρχε δέσμευση να χρησιμοποιηθεί για κοινωφελείς σκοπούς. Υπενθυμίζει ότι οι σύλλογοι των κατοίκων έχουν καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για την πολεοδομική ρύθμιση του τετραγώνου και την επαναδιαμόρφωση του πάρκου και δηλώνει ότι θα στηρίξει τον αγώνα τους.
