«Κυβερνησιμότητα» στην αυτοδιοίκηση με δήμαρχο και περιφερειάρχη «αυτοκράτορα», λιγότερες παρατάξεις στην αντιπολίτευση και μείωση στους εκλεγμένους συμβούλους έως και κατά 30% φέρνει το νομοσχέδιο που κατέθεσε στη Βουλή το υπουργείο Εσωτερικών με τίτλο «Εκλογή Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών».
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε χθες από τον Μάκη Βορίδη και τον Στέλιο Πέτσα με «θούριους» για «την επαναφορά και διασφάλιση της κυβερνησιμότητας στους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας και την κατάργηση της λεγόμενης “απλής αναλογικής” που εφάρμοσε ο ΣΥΡΙΖΑ». Στο συγκεκριμένο σημείο, μάλιστα, η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών ξεπερνά τον εαυτό της λέγοντας ότι η απλή αναλογική «είχε καταστροφικές συνέπειες στην ομαλή λειτουργία των δήμων και των περιφερειών»!
Αρα, εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, οι οργανισμοί της αυτοδιοίκησης δεν λειτουργούν, οπότε οι κρίσιμες δραστηριότητές τους (καθαριότητα, προστασία από Covid, παιδικοί σταθμοί, συντήρηση σχολείων, μεγάλα και μικρά έργα κ.λπ.) εκτελούνται από κάποιον άλλον, ίσως το… επιτελικό κράτος. Κεντρικό χαρακτηριστικό των ρυθμίσεων είναι η απόλυτη ενίσχυση του δημάρχου-περιφερειάρχη και η μείωση στο ελάχιστο κάθε «αντίθετης ή ενοχλητικής φωνής» μέσα στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, καθώς:
1. Δήμαρχος και περιφερειάρχης θα εκλέγεται από την πρώτη Κυριακή των εκλογών εφόσον η παράταξή του εξασφαλίσει το 43% συν 1 ψήφο. Από τη στιγμή που πιάσει αυτό το όριο, διασφαλίζει τα 3/5 των εδρών μέσα στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο. Με άλλα λόγια, είτε έχει 43% συν 1 ψήφο είτε 60% των ψηφοδελτίων, η πλειοψηφούσα παράταξη θα καλύψει το 60% των εδρών στο συμβούλιο. Εάν λάβει πάνω από 60%, οι έδρες της αυξάνονται περαιτέρω ανάλογα με το εκλογικό μέτρο.
2. Οι υπόλοιπες έδρες μοιράζονται στις παρατάξεις της αντιπολίτευσης, αλλά εδώ ισχύει ο «κόφτης» του 3% που στοχεύει εμφανώς στο να ακούγονται λιγότερες φωνές μέσα στα συμβούλια. Το 3% έρχεται ως επέκταση του αντίστοιχου «πλαφόν» των εθνικών εκλογών. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν ίσχυε το όριο του 3% στις δημοτικές εκλογές του 2019, στο Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας θα εκπροσωπούνταν 5 αντί για 10 παρατάξεις και δεν θα έβρισκαν θέσεις ως επικεφαλής οι Γ. Καραμπελιάς, Γ. Βουλγαράκης, Β. Καπερνάρος, Π. Κωνσταντίνου και Ντίνα Ρέππα.
3. Μείωση έως και κατά 30% επιβάλλεται στο συνολικό πλήθος των εκλεγόμενων συμβούλων. Η κυβέρνηση είχε δείξει τις προθέσεις της από την ώρα που έθεσε το νομοσχέδιο σε διαβούλευση τον περασμένο Μάρτιο. Υποχώρησε ελαφρά στη μείωση των μελών των δημοτικών συμβουλίων. Δηλαδή, ενώ στους μικρότερους πληθυσμιακά δήμους με βάση το κείμενο της διαβούλευσης εκλέγονταν 11 σύμβουλοι, τώρα εκλέγονται 13.
Στις υπόλοιπες επτά κατηγορίες τα συμβούλια αυξάνονται επίσης κατά 2 μέλη πλην των δήμων με πληθυσμό μεταξύ 10.001-30.000 κατοίκων όπου αυξάνονται από 21 σε 25 μέλη. Ο Δήμος Αθηναίων έχει σχετικά μικρή μείωση, πέφτοντας από τα 49 μέλη σήμερα στα 43 (στη διαβούλευση ήταν 41).
4. Στα περιφερειακά συμβούλια γίνεται η μεγαλύτερη «σφαγή». Οι μικρές σε πληθυσμό περιφέρειες (Β. Αιγαίο, Δ. Μακεδονία, Ιόνια) πέφτουν από τους 41 στους 31 συμβούλους. Η Αττική πέφτει από τους 101 στους 71 και η Κεντρική Μακεδονία από τους 71 στους 51 συμβούλους. Ολες οι υπόλοιπες συρρικνώνονται από τους 51 στους 41 συμβούλους. Πάντως, το πλήθος των συμβούλων σε δήμους και κοινότητες θα κριθεί οριστικά με βάση τους κατά τόπους πληθυσμούς όπως προκύψουν από τη νέα απογραφή.
5. Αυτό που σαφώς μεγαλώνει είναι η χρονική διάρκεια της θητείας για όσους κερδίσουν στις εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023. Η θητεία θα είναι πενταετής αντί για τετραετής (όπως είχε επιχειρηθεί και το 2014) με έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2024.
6. Καταργείται η ξεχωριστή κάλπη για τα συμβούλια και τους προέδρους των κοινοτήτων. Αυτό σημαίνει ότι οι υποψήφιοι θα εντάσσονται υποχρεωτικά στα ψηφοδέλτια των δημοτικών εκλογών. Πρόεδρος θα εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς, ανεξαρτήτως συνδυασμού, από τον πρώτο γύρο. Οι τελικές ρυθμίσεις για τις κοινότητες συνεχίζουν να προκαλούν αντιδράσεις μέσα στην Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
7. Η υποβολή των υποψηφιοτήτων γίνεται μόνο μέσω συνδυασμών και με δήλωση που υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη gov.gr, με καταληκτική ημερομηνία τις 31 Αυγούστου πριν από τις εκλογές. Μάλιστα επιβάλλονται αυξημένα παράβολα, ακόμη ένας «κόφτης» για τους μικρότερους και φτωχότερους: 500 για τον υποψήφιο περιφερειάρχη, 200 για τον δήμαρχο, 100 για τον περιφερειακό σύμβουλο, 80 για τον δημοτικό σύμβουλο, 50 για τον σύμβουλο δημοτικής κοινότητας και 10 ευρώ για τον υποψήφιο πρόεδρο κοινότητας και στην έκθεση του ΓΛΚ τονίζεται πως εξ αυτού αναμένονται αυξημένα έσοδα για τον προϋπολογισμό.
Επιτελικές αβλεψίες
Πάντως, το επιτελικό κράτος που τόσο καλά τα κατάφερε αν και, όπως λέει η κυβέρνηση, οι δήμοι είχαν καταστραφεί από την απλή αναλογική του ΣΥΡΙΖΑ, κατέθεσε νομοσχέδιο με χονδροειδή λάθη σε απλά αθροίσματα. Στο άρθρο 26 για την κατανομή των εδρών στα δημοτικά συμβούλια των 39 μελών, αναφέρει ότι η συμπολίτευση θα παίρνει 24 έδρες και η αντιπολίτευση 16 (άθροισμα 40!).
Στα συμβούλια των 43 ατόμων, επίσης, λέει ότι η πλειοψηφία θα παίρνει 26 έδρες και η αντιπολίτευση 18, δηλαδή συνολικά 44. Λάθος, όμως, υπάρχει και στην κατανομή των συμβουλίων με τα 29 μέλη όπου δίνει 18 έδρες στην πλειοψηφία και 11 στη μειοψηφία (αντί της ορθής αναλογίας 17-12).
