Τα «σπιτάκια» της οργής

Εβδομάδα κρίσιμων εξελίξεων γύρω από την ανακύκλωση απορριμμάτων και τα συμφέροντα που προκαλούν εμφύλιο μέσα στην κυβέρνηση, ενώ 41 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσαν ερώτηση μιλώντας για «ανεξήγητες καθυστερήσεις και αθέμιτες πρακτικές».

Στην ερώτηση που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σωκράτη Φάμελλου, οι βουλευτές επικαλούνται το δημοσίευμα της «Εφ.Συν.» («Σπιτάκια ανακύκλωσης με… πρόβλημα στα θεμέλια», 29/12/20) που έκανε αναφορά στις περίεργες μεθοδεύσεις της κυβέρνησης σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος «Ανταποδοτική Ανακύκλωση».

Το σύστημα αυτό λειτουργεί με βασικό όχημα τα αποκαλούμενα «σπιτάκια», όπου θεωρητικά μπορεί κάποιος να πετά διαχωρισμένα υλικά συσκευασιών (πλαστικό, γυαλί, μέταλλο, χαρτί) και να λαμβάνει κάποιο κουπόνι εξαργύρωσης σε συνεργαζόμενο σουπερμάρκετ. Τα σπιτάκια λειτουργούν ανταγωνιστικά με το σύστημα των μπλε κάδων της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) και η διαμάχη ανάμεσά τους εξελίσσεται εδώ και μια δεκαετία σε έναν αδυσώπητο πόλεμο.

Η υπόθεση της ανακύκλωσης στην Ελλάδα έχει μείνει τραγικά πίσω καθώς πολύ μικρό ποσοστό χρήσιμων υλικών αξιοποιείται (θεωρητικά το 18%, στην πραγματικότητα πολύ μικρότερο) και το υπόλοιπο θάβεται, ενώ στην Ευρώπη έχουν ξεπεράσει το 50%. Για να προχωρήσει η ανακύκλωση χρειάζονται επενδύσεις και εκπαίδευση του κοινού, με βάση τις κοινοτικές οδηγίες και τους ελληνικούς νόμους.

Οι νόμοι αυτοί προβλέπουν το κάθε σύστημα να έχει επιχειρησιακό σχέδιο, εγκεκριμένο από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Οπως αποκάλυψε η «Εφ.Συν.» στο δημοσίευμα της 29ης/12, η αρμόδια υπηρεσία του ΕΟΑΝ έχει ετοιμάσει εισήγηση που απορρίπτει το επιχειρησιακό σχέδιο της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης», αλλά δεν συνεδρίασε το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού για να τη συζητήσει.

Ταυτόχρονα αναφέραμε την προσπάθεια μέρους της κυβέρνησης και ειδικώς του υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου να προωθήσει το σύστημα με τα «σπιτάκια», ανακοινώνοντας ότι θα τοποθετηθούν σε κάθε δήμο της Ελλάδας, εγκαινιάζοντας πολλά από αυτά μαζί με τον Αμερικανό πρέσβη Τζέφρι Πάιατ. Στο ίδιο διάστημα, η εταιρεία ΤΕΧΑΝ που κατασκευάζει τα «σπιτάκια» εμφανίζεται ως υποψήφια για προμήθειες δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ της Περιφέρειας Αττικής και των δήμων μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης».

Σε δεύτερο δημοσίευμά μας («Υπουργοί σφάζονται στην ποδιά της ανακύκλωσης», 2/1/21), αποκαλύπταμε ότι έχει προγραμματιστεί για αύριο Τρίτη 5 Ιανουαρίου συνεδρίαση του Δ.Σ. του ΕΟΑΝ επί του θέματος. Την ίδια στιγμή, όμως, ο εκπρόσωπος του υπουργού Εσωτερικών στο ίδιο Δ.Σ. ζητά επιμόνως την αποπομπή των υπαλλήλων που εισηγούνται την απόρριψη της «Ανταποδοτικής» και μιλά για αδιαφάνεια, σε συνέχεια δημοσιευμάτων με αντίστοιχο περιεχόμενο που επιτίθενται στον υπουργό Περιβάλλοντος Κωστή Χατζηδάκη.

Η αυριανή συνεδρίαση αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον καθώς το Δ.Σ. του ΕΟΑΝ είχε προσπαθήσει πριν από το καλοκαίρι του 2019 να αποφασίσει και πάλι απόρριψη του τότε επιχειρησιακού σχεδίου της «Ανταποδοτικής», αλλά δεν κατάφερε ποτέ να συγκληθεί έπειτα από αλλεπάλληλες δικαστικές προσφυγές, επεμβάσεις της Αστυνομίας – ακόμη και του μητροπολίτη Ιωαννίνων Μάξιμου.

Στην ερώτησή τους προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη, οι 41 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ θυμίζουν, μεταξύ άλλων, ότι:

■ Ενώ το επιχειρησιακό σχέδιο της ΕΕΑΑ έχει εγκριθεί με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΟΑΝ στις 13/5/2020, η απόδοση εξοπλισμού ανακύκλωσης και διαλογής στην πηγή προς τους δήμους καθυστερεί χαρακτηριστικά.

■ Η αξιολόγηση του επιχειρησιακού σχεδίου της Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης, η οποία είχε εισαχθεί ως θέμα ημερήσιας διάταξης στο Δ.Σ. του ΕΟΑΝ, πριν από τις εκλογές του 2019, παραμένει ακόμη σε εκκρεμότητα, μετά τις τότε επεισοδιακές διακοπές των συνεδριάσεων κατόπιν ανυπόστατων καταγγελιών.

■ Η κυβέρνηση Ν.Δ., και χωρίς να υπάρχει εγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο της Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης Α.Ε., προωθεί δράσεις και εξοπλισμό του συγκεκριμένου συστήματος σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία.

■ Οι εκκρεμότητες με την αξιολόγηση της Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης και την εφαρμογή του Ε.Σ. της ΕΕΑΑ έχουν παράλληλα αφήσει ανοιχτό το παράθυρο για παρατυπίες, όσον αφορά την προμήθεια εξοπλισμού για τη διαλογή στην πηγή από το ελληνικό Δημόσιο και την Αυτοδιοίκηση, «οι οποίες καταλήγουν σε σπατάλη δημόσιων χρηματοδοτήσεων για εξοπλισμό που θα έπρεπε να παρέχεται δωρεάν από τα συστήματα στους δήμους».

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ρωτούν, μεταξύ άλλων, τον υπουργό Περιβάλλοντος πότε παραλήφθηκε από τον πρόεδρο του ΕΟΑΝ η εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας για την Ανταποδοτική Ανακύκλωση και για ποιο λόγο δεν την εισήγαγε άμεσα για συζήτηση στο Δ.Σ.

Ρωτούν επίσης πώς προτίθενται να ενεργήσουν οι αρμόδιες αρχές (ΥΠΕΝ και ΕΟΑΝ) για να διορθωθεί αυτή η καθυστέρηση που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε μακροχρόνια δέσμευση και σπατάλη πόρων εις βάρος του περιβάλλοντος και του δημόσιου συμφέροντος και ποια συγκεκριμένα μέτρα έχουν ληφθεί για να υπάρξει ορθός συντονισμός και διαφάνεια αναφορικά με όλες τις προμήθειες εξοπλισμού διαλογής στην πηγή και τη λειτουργία των συστημάτων, σε απάντηση και όλων των ζητημάτων που έχουν αναδειχθεί μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου.