Πώς και γιατί κολλάει στα σκαριά το μοντέλο Νεώριου

Aντίστροφα κυλάει ο χρόνος για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και τους 600 εργαζομένους τους καθώς αυτή τη στιγμή χρηματοδοτούνται μόνο μέσω του προγράμματος για την κατασκευή δύο πυραυλάκατων του Πολεμικού Ναυτικού που λήγει στο τέλος του μήνα, με το τοπίο για την έλευση επενδυτή να παραμένει θολό.

Στις 14 και τις 22 Μαΐου οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν κινητοποιήσεις, ζητώντας από την κυβέρνηση να βρεθεί άμεσα λύση για την υπερχρεωμένη επιχείρηση, ώστε να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας και να λάβουν τα δεδουλευμένα τους, πετυχαίνοντας την τρίμηνη παράταση της σύμβασης με το Πολεμικό Ναυτικό (Π.Ν.).

Η εξαγορά από τον αμερικανικό όμιλο Onex που έχει αναλάβει και τα Ναυπηγεία της Σύρου βρίσκεται στα σκαριά από πέρυσι το καλοκαίρι, αλλά οι εξελίξεις δείχνουν να έχουν παγώσει εξαιτίας μιας σειράς παραγόντων που εκτείνονται από τις παλινωδίες της διοίκησης του Νίκου Ταβουλάρη ώς τις καθυστερήσεις από πλευράς των Αμερικανών και το υπουργείο Ανάπτυξης.

Η εμπλοκή του υπουργείου Ανάπτυξης με τα Ναυπηγεία της Ελευσίνας έχει ξεκινήσει από την εποχή της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με σκοπό την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή. Το μοντέλο που προκρίνεται για την Ελευσίνα είναι ανάλογο με των Ναυπηγείων της Σύρου τα οποία μεταβιβάστηκαν στην αμερικανική Onex υπό τον Πάνο Ξενοκώστα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν επιλυθεί πλήρως όλες οι εκκρεμότητες.

Οι εργαζόμενοι των ναυπηγείων Ελευσίνας λαμβάνουν το 70% του μισθού τους για το έργο των δύο πυραυλάκατων, με το υπόλοιπο 30% που βαρύνει την εργοδοσία να μην έχει καταβληθεί από τον Μάιο του 2018.

Μετά τις κινητοποιήσεις των εργαζόμενων πέρασε η τροπολογία που δίνει τρίμηνη παράταση στη σύμβαση με το Π.Ν. κι έτσι θα εξοφληθούν οι μισθοί των τελευταίων δύο μηνών. Σύμφωνα όμως με τον υπουργό Ανάπτυξης, Αδωνι Γεωργιάδη, αυτή η παράταση πρέπει να είναι και η τελευταία.

Ετσι, παρατείνεται η «ομηρία» 600 ανθρώπων που αγωνιούν και παράλληλα τους οφείλονται δεδουλευμένα προηγούμενων ετών ύψους 20 εκατ. ευρώ, με δικαστικές αποφάσεις υπέρ τους και ορισμένους εργαζόμενους να διεκδικούν ποσά άνω των 100.000 ευρώ.

Το παρασκήνιο

Κλειδί για την εξυγίανση της επιχείρησης και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας παραμένει η επένδυση των 400 εκατ. ευρώ, τα οποία φέρεται να είναι έτοιμη να υλοποιήσει η Onex Elefsis shipyards που έχει πάρει υπό τον έλεγχό της τα Ναυπηγεία της Σύρου και αναμένεται να ακολουθήσει παρόμοια διαδικασία με το Νεώριο της Σύρου, όπου έγινε χρήση του άρθρου 106 του πτωχευτικού κώδικα.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση και άλλες πηγές, οι οφειλές των Ναυπηγείων Ελευσίνας ξεπερνούν τα 300 εκατομμύρια ευρώ προς τράπεζες, ΔΕΚΟ, Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και το Π.Ν. Ενα άλλο αγκάθι που θα πρέπει να αντιμετωπίσει ο υποψήφιος επενδυτής είναι η ανάγκη ανασυγκρότησης της υλικοτεχνικής υποδομής των ναυπηγείων (π.χ. δεξαμενές, γερανοί) που απαιτεί εργασίες συντήρησης ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ εξαιτίας της αδράνειας χρόνων.

Η επένδυση φέρεται να προσελκύει το ενδιαφέρον της κυβέρνησης των ΗΠΑ μέσω του αμερικανικού κυβερνητικού οργανισμού αναπτυξιακής χρηματοδότησης (DFC), ενώ ο πρέσβης Τζέφρι Πάιατ τη χαρακτηρίζει στρατηγική και ανάλογης σημασίας με εκείνη στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.

Οι εργαζόμενοι βάζουν ως προϋπόθεση για να προχωρήσει η μεταβίβαση να διασφαλιστούν οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, να υπάρξει αποπληρωμή των δεδουλευμένων που αγγίζουν τα 20 εκατ. ευρώ και να διατηρηθούν οι υπάρχουσες θέσεις εργασίας. Οπως είπε στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων Ναυπηγείων Ελευσίνας (ΣΕΝΕ), Αριστοτέλης Κυριαζόπουλος, πρόκειται για αιτήματα που έχουν τεθεί σε όλες τις τελευταίες κυβερνήσεις: «Η παρούσα κυβέρνηση μιλά για επενδύσεις εδώ κι ένα χρόνο, αλλά είμαστε στα ίδια. Με το πρόγραμμα του Π.Ν. αμειβόμαστε με 850 ευρώ και οι συνάδελφοι δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και να ζήσουν τις οικογένειές τους. Η εργοδοσία και οι μέτοχοι τα τελευταία χρόνια ήταν άφαντοι και τώρα ανταλλάσσουν επιστολές και δεν βάζουν το χέρι στην τσέπη».

Τη Δευτέρα το Π.Ν. «παρέλαβε» ανεπίσημα την πυραυλάκατο Νο 6 τύπου Super Vita (θα ονομαστεί «Καραθανάσης» προς τιμήν του πεσόντος το 1996 στα Ιμια υποπλοιάρχου) με τελετή ανύψωσης σημαίας. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι δεν κλήθηκαν στη σύντομη τελετή, κάτι που προκάλεσε τη δυσαρέσκειά τους: «Παρά τα όσα γράφτηκαν για τις κινητοποιήσεις μας, έχουμε δουλέψει απλήρωτοι για να παραδοθεί το σκάφος και βάζουμε πάνω απ’ όλα την εθνική ασφάλεια. Επρεπε να είμαστε παρόντες» τονίζει ο κ. Κυριαζόπουλος. Σύμφωνα με πηγές του Π.Ν., η επίσημη παραλαβή θα γίνει στα τέλη Ιουνίου.

Οι «όμηροι»

Τα χρωστούμενα δεδουλευμένα ξεκινούν κατά κεφαλήν από 20 χιλιάδες και φτάνουν τις 120 χιλιάδες ευρώ για ορισμένους εργαζόμενους, ανάλογα με την ειδικότητα. Περισσότεροι από 50 έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης αλλά δεν προχωρούν στην αίτηση υπό τον φόβο να χάσουν τα δεδουλευμένα τους.

«Είμαστε σε αδιέξοδο. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα, για ορισμένους αυτή τη στιγμή δεν υφίσταται ουσιαστικά αντικείμενο εργασίας. Είχαμε που είχαμε περικοπές τα χρόνια των μνημονίων, δεν γίνεται να χάσουμε και τα δεδουλευμένα μας τουλάχιστον από το 2015 και μετά. Βλέπουμε μια απόπειρα καθησυχασμού από κάποιους ότι έρχεται η επένδυση, από την άλλη βλέπουμε να κολλάει. Θα είναι τραγικό να πάμε σε εκκαθάριση, να μπει λουκέτο και να μείνουν τόσοι πολλοί στον δρόμο», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» εργαζόμενος για περισσότερα από 20 χρόνια στα ναυπηγεία.

Από κυβερνητικής πλευράς έχει δοθεί προθεσμία προς τους επενδυτές μέχρι τις αρχές Ιουλίου να ολοκληρώσουν τη μεταβίβαση. Ειδάλλως εξετάζεται το ενδεχόμενο η κυβέρνηση να στραφεί σε άλλους επενδυτές ή ακόμα και σε σχέδιο Β με κεφαλαιοποίηση και μετοχοποίηση των χρεών της διοίκησης Ταβουλάρη, διορισμό διοίκησης από το Δημόσιο και τις τράπεζες και εξυγίανση ώστε να βρεθεί νέος επενδυτής.

Αρκετοί εργαζόμενοι κατηγορούν την παρούσα διοίκηση της «Νεώριον Α.Ε.» του Νίκου Ταβουλάρη ότι καθυστερεί με διάφορες προφάσεις τη μεταβίβαση των μετοχών. Μάλιστα στις 14 Μαΐου προχώρησαν σε κινητοποίηση έξω από το σπίτι του, καλώντας τον να εγκαταλείψει την παρελκυστική τακτική που ακολουθεί και να συναινέσει στο σχέδιο εξυγίανσης υπό την αμερικανική Onex.

Ωστόσο, η οικογένεια Ταβουλάρη δεν αποτελεί τον μόνο παράγοντα καθυστέρησης. Αλλες πλευρές επιρρίπτουν ευθύνες στην κυβέρνηση και την πλευρά των επίδοξων επενδυτών που δείχνουν να προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο. Από την πλευρά τους, οι εργαζόμενοι δηλώνουν έτοιμοι να συνεχίσουν να εργάζονται μέχρι την παράδοση και της δεύτερης πυραυλάκατου (Νο 7), ενώ προετοιμάζονται και για νέες κινητοποιήσεις προκειμένου να διασφαλίσουν τα δεδουλευμένα τους και τις θέσεις εργασίας.