Η Γκρέτα φτιάχνει… κλίμα

Την περασμένη Τετάρτη η Γκρέτα Τούνμπεργκ έφτασε με ιστιοφόρο μηδενικών εκπομπών άνθρακα στη Νέα Υόρκη, έχοντας πριν από λίγο καιρό λάβει τις ευλογίες του ίδιου του Πάπα, για να συνεχίσει την ακτιβιστική της δράση για το κλίμα. Σκοπός της κατά το ταξίδι στις ΗΠΑ, να κάνει τον αρνητή της κλιματικής αλλαγής «πλανητάρχη» Τραμπ να ακούσει τους επιστήμονες.

Η Γκρέτα είναι μόλις 16 ετών και το άκουσμα του ονόματός της πλέον διχάζει. Εχει βάλει στόχο της ζωής της να αφυπνίσει την οικολογική συνείδηση όλων για να καταπολεμήσει την υπερθέρμανση του πλανήτη και την κλιματική αλλαγή.

Οι απόψεις όμως για τη Σουηδή ακτιβίστρια διίστανται: πολλοί τη λατρεύουν, αποδίδοντάς της ακόμα και μεσσιανικά χαρακτηριστικά, και άλλοι έχουν γίνει σφοδροί πολέμιοί της και τη χαρακτηρίζουν ακόμη ένα μιντιακό κατασκεύασμα με εναλλακτικούς και αρκετούς συστημικούς υποστηρικτές.

Θεωρούν ότι πρόκειται για μια «ανίδεη» και μονομανή έφηβη πίσω από την οποία κρύβονται οικονομικές σκοπιμότητες, καταξιωμένοι επικοινωνιολόγοι, χορηγοί με «πράσινο» μανδύα και η προώθηση ενός εναλλακτικού «οικολογικού» τρόπου ζωής που συνήθως μπορούν να υποστηρίξουν όσοι έχουν γεμάτες τσέπες. Ακόμη, αμφισβητούν εάν το μαθητικό κίνημα που δημιούργησε θα δυναμώσει ή θα ατονήσει όταν σταματήσουν τα likes και περάσει η εφηβική ορμή.

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ κατάγεται από μια εύπορη οικογένεια, με τους γονείς και τον παππού της να ανήκουν στον καλλιτεχνικό χώρο. Οπως είπε μιλώντας στο TEDX της Στοκχόλμης, σε ηλικία μόλις 8 ετών άκουσε για την κλιματική αλλαγή – τότε της γεννήθηκε η απορία γιατί οι «μεγάλοι» κάνουν τόσο λίγα γι’ αυτήν!

Μετά από 3 χρόνια έπεσε σε κατάθλιψη και διαγνώστηκε με το σύνδρομο Ασπεργκερ, που ανήκει στο φάσμα του αυτισμού, με ψυχαναγκαστική διαταραχή, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής, ακόμα και επιλεκτική αλαλία.

Αποφάσισε να ξαναμιλήσει για να διαμαρτυρηθεί και χωρίς να χάσει ευκαιρία δίνει συνεντεύξεις και ομιλίες σε διεθνείς θεσμούς και fora.

Αρχικά, σταμάτησε να πηγαίνει σχολείο μέχρι τις σουηδικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2018. Τις σχολικές ώρες καθόταν έξω από το κοινοβούλιο της Σουηδίας με μια πινακίδα που έγραφε «Σχολική απεργία για το κλίμα».

Ο Σουηδός επικοινωνιολόγος Ιγκμάρ Ρεντζόχ τη συνάντησε να διαμαρτύρεται μόνη της και προέβη σε μια ανάρτηση στο facebook που γρήγορα έκανε τον γύρο του διαδικτύου.

Κατά διαβολική σύμπτωση, 4 μέρες αργότερα κυκλοφόρησε η οικογενειακή αυτοβιογραφία των Τούνμπεργκ που μιλά για τα προβλήματα της Γκρέτα και εμπλέκει το θέμα της κλιματικής αλλαγής.

Μετά τις σουηδικές εκλογές καθιερώθηκε η Παρασκευή ως μέρα απεργίας #FridaysForFuture. Η Τούνμπεργκ αποτέλεσε έμπνευση για περισσότερους από 20.000 μαθητές που πραγματοποίησαν κινητοποιήσεις σε περισσότερες από 270 πόλεις.

Η μικρή Σουηδέζα αποκτά δημοσιότητα με αστραπιαίους ρυθμούς, γίνεται εξώφυλλο στο περιοδικό TIME με τίτλο «Οι ηγέτες των επόμενων γενιών», αλλά και στο βρετανικό GQ, που τη χαρακτήρισε Game Changer της χρονιάς, ενώ έχει προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης.

«Οχι» στα αεροπλάνα

Μιλώντας στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έκανε έκκληση στους ηγέτες της Ε.Ε. να κάνουν κάτι πριν να είναι αργά. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Deutsche Welle, έβαλε το θέμα της κλιματικής αλλαγής στην ατζέντα των πρόσφατων ευρωεκλογών, ξεπερνώντας ζητήματα όπως το Brexit και το ιταλικό χρέος.

Στις 23 Σεπτεμβρίου θα συμμετάσχει στη σύνοδο του ΟΗΕ για τη Δράση για το Κλίμα. Το ταξίδι της στις ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε με ιστιοφόρο, άσχετα αν δημοσιεύματα θέλουν μέλη του πληρώματος να μεταβαίνουν από και προς τις ΗΠΑ με αεροπλάνο, παράγοντας τελικά περισσότερους ρύπους.

Η Γκρέτα είναι βίγκαν, δεν ταξιδεύει με αεροπλάνο, αλλά μόνο με τρένο ή ηλεκτρικό αυτοκίνητο και δεν αγοράζει καινούργια ρούχα: «Μη χρησιμοποιείτε πλαστικά», «Μην ταξιδεύετε με αεροπλάνα», «Μην τρώτε κρέας».

Διάφορες απαγορεύσεις όπως και το μήνυμα «Πανικοβληθείτε» που κομίζει δίνουν λαβές στους επικριτές της από τα ακροδεξιά, όπως το AfD και οι απανταχού αρνητές της κλιματικής αλλαγής, αλλά και από τα αριστερά και τον οικολογικό χώρο, που μιλούν για ηθικολογία η οποία δεν θίγει τα πραγματικά πολιτικά αίτια του φαινομένου.

«Είμαι πραγματικά ιδιαίτερα θορυβημένη για το γεγονός ότι αυτές οι καμπάνιες μίσους και θεωριών συνωμοσίας συνεχίζονται επειδή εμείς τα παιδιά επικοινωνούμε και δρούμε με βάση την επιστήμη. Πού είναι οι ενήλικες;» σχολίασε στο twitter για τις επιθέσεις που δέχεται.

Το κίνημα «Παρασκευές για το κλίμα» έχει περιορισμένη παρουσία και στην Ελλάδα, με συμμετοχή ορισμένων σχολείων στην παγκόσμια κινητοποίηση στις 16 Μαρτίου, όπως και την Παρασκευή πριν από τις ευρωεκλογές (24 Μαΐου).

Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης του ΣΥΡΙΖΑ, η Νεολαία του κόμματος ήθελε να την καλέσει στην Ελλάδα για το Φεστιβάλ Σπούτνικ το τριήμερο 27-29 Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο, η νεαρή ακτιβίστρια απάντησε αρνητικά στην πρόσκληση, επικαλούμενη ότι δεν θα προλάβει, καθώς δεν ταξιδεύει με αεροπλάνο, προκειμένου να έχει μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.