Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ευρωπαίοι, μην ξεχνάτε την τρίτη ηλικία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ευρωπαίοι, μην ξεχνάτε την τρίτη ηλικία

  • A-
  • A+
Ημερίδα για τα ψυχικά και διανοητικά προβλήματα των ηλικιωμένων συνανθρώπων μας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Arpa στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» ● Οι κοινωνίες αλλά και οι υπηρεσίες είναι απογοητευτικά ανέτοιμες να διαχειριστούν σωστά τις προκλήσεις του γήρατος, την ώρα που ο πληθυσμός των ηλικιωμένων στην Ευρώπη αυξάνεται γεωμετρικά.

Η Αλιες Ρόουζ, ιστορικός τέχνης, εργαζόταν στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης. Η μητέρα της έπασχε από Αλτσχάιμερ και είχε φτάσει να χρησιμοποιεί μόλις 10-20 λέξεις στην καθημερινή της επικοινωνία. Μια μέρα που είχε να ξεναγήσει ένα σχολείο με μικρά παιδιά σκέφτηκε να πάει μαζί με τη μητέρα της για να κάνει και αυτή μια βόλτα.

«Και, ω του θαύματος, μέσα από την εμπειρία αυτή επανήλθε το λεξιλόγιό της. Μπορούσε πια να μιλάει, να σχολιάζει τους πίνακες, όπως έκαναν και τα μικρά παιδιά. Η τέχνη την ξεκλείδωσε, ήταν τόσο έντονα τα ερεθίσματα».

Αυτό το παράδειγμα χρησιμοποίησε η επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αννα Παγοροπούλου για να μιλήσει για τις «μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις σε άτομα τρίτης ηλικίας» και τη δουλειά που πραγματοποιούν σε Κέντρα Ημέρας για ηλικιωμένους, πολλοί εκ των οποίων αντιμετωπίζουν νευροεκφυλιστικές, πνευματικές ή ψυχικές ασθένειες.

Μίλησε ακόμη για ασκήσεις διανοητικής ενδυνάμωσης που θα μπορούσαν να αφορούν μόνο τα πρώιμα στάδια της άνοιας αλλά και τη θεραπευτική χρήση της μουσικής που βοηθάει ανθρώπους που έχουν ξεχάσει να μιλούν και τους δίνει τη δυνατότητα να τραγουδήσουν έναν στίχο ακόμη και μια-δυο στροφές από αγαπημένα τους τραγούδια, καταφέρνοντας να θυμηθούν τα λόγια.

Η επίκουρη καθηγήτρια τοποθέτησε την τέχνη σε ρόλο κεντρικού συμμάχου για τις ασθένειες του γήρατος όπως είναι η άνοια, η κατάθλιψη και το συγχυτικό σύνδρομο, δίνοντας ακόμη το εύρος των ψυχικών ασθενειών υπό το πρίσμα των επιστημόνων που τις παρακολουθούν λέγοντας ότι από τον 20ό αιώνα, που είχε χαρακτηριστεί «αιώνας του άγχους», τη σκυτάλη πήρε η κατάθλιψη τον 21ο αιώνα.

Στην ημερίδα «Βελτιώνοντας τα δίκτυα επαγγελματιών ψυχικής υγείας για τους ηλικιωμένους στην Ευρώπη», που πραγματοποιήθηκε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Αrpa, ειπώθηκαν και άλλα σημαντικά για το πόσο ανέτοιμες είναι οι κοινωνίες αλλά και οι υπηρεσίες να διαχειριστούν την πρόκληση που συνιστά η γήρανση του πληθυσμού, που γιγαντώνεται με γεωμετρική πρόοδο.

Τα στοιχεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η υπεύθυνη του προγράμματος από το Ινστιτούτο Υγείας του Λουξεμβούργου, δρ Ιζαμπέλ Ερνενς:

● Το 2050, το 1/3 των Ευρωπαίων θα είναι άνω των 65 ετών, ενώ ένας Ευρωπαίος στους 10 θα είναι πάνω από τα 85.

● Παγκοσμίως, στο διάστημα 2015-2050, σχεδόν θα διπλασιαστεί το ποσοστό των άνω των 60 ετών από 12% σε 22%, αγγίζοντας τα δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους από 900 εκατομμύρια που ήταν πριν από τέσσερα χρόνια.

● Σήμερα υπάρχουν 125 εκατομμύρια άνθρωποι άνω των 80 ετών. Το 2050 σε αυτήν την ηλικιακή βαθμίδα θα υπάρχουν πάνω από 434 εκατομμύρια άνθρωποι, με το 80% εξ αυτών να ζει σε φτωχές και μεσαίων εισοδημάτων χώρες.

● Στην Ευρώπη, η κάμψη των γεννήσεων θα έχει αποτέλεσμα τη σταδιακή ανατροπή της πυραμίδας που έχει στη βάση της τους νέους και στην κορυφή της τους ηλικιωμένους, καθώς η πορεία προς την κορυφή θα επεκτείνεται σε βάρος της βάσης που θα συρρικνώνεται.

«Η μεγάλη πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα υγείας είναι έτοιμα για αυτή τη δημογραφική αλλαγή, αλλά και για τις ψυχικές, πνευματικές και νευρολογικές διαταραχές, που αποτελούν σήμερα το 6,6% των δυσλειτουργιών στα άτομα άνω των 65 ετών, εκ των οποίων το 15% υποφέρει από πνευματικές διαταραχές. Στόχος του προγράμματος είναι, μέσα από τη συνεργασία, να αναπτύξουμε μια στρατηγική για την αντιμετώπιση των αναγκών αυτού του ευάλωτου πληθυσμού, να βελτιώσουμε τις πρακτικές και να σταθούμε με επάρκεια απέναντι στα προβλήματα αυτών των ανθρώπων που συχνά χρειάζονται χρόνια φροντίδα από γιατρούς, νοσοκόμους, ψυχιάτρους, εργοθεραπευτές και πολλούς επαγγελματίες αλλά και στήριξη για τη φροντίδα στο σπίτι...» παρατήρησε η κ. Ερνενς.

Σοβαρά κενά

Στην ημερίδα έγιναν παρεμβάσεις από πανεπιστημιακούς και επαγγελματίες ψυχικής υγείας από τις χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και αναδείχτηκαν η ελλιπής μελέτη του θέματος, τα κενά στις πολιτικές υγείας αλλά και στην πλαισίωση των φροντιστών των ασθενών, που στη χώρα μας αποτελούνται κυρίως από συζύγους και παιδιά ασθενών οι οποίοι επωμίζονται δυσβάσταχτο οικονομικό, προσωπικό και ψυχολογικό βάρος.

Παράλληλα αναφέρθηκε το έργο των Κέντρων Ημέρας και παρουσιάστηκαν παραδείγματα για να γεφυρώσουν την έλλειψη κατανόησης μεταξύ των πασχόντων -που σταδιακά εκπίπτουν διανοητικά, εκδηλώνοντας συχνά και προβλήματα συμπεριφοράς- και αυτών που τους συντρέχουν.

Ακόμη, διατυπώθηκαν προτάσεις για την εκπαίδευση των γιατρών προκειμένου να μπορούν να εντοπίζουν την κατάθλιψη και την πνευματική απώλεια σε πρώιμα στάδια, για έγκαιρη παροχή βοήθειας, για την πρόσβαση σε ένα διεπιστημονικό σύστημα φροντίδας και υποστήριξης, εξατομικευμένο και με τοπικό χαρακτήρα.

Ου γαρ έρχεται μόνον...

Σύμφωνα με τον διευθυντή και πρόεδρο στο Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παγκράτι, του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», Γεώργιο Παπαγεωργίου, σχεδόν το σύνολο των ηλικιωμένων υποφέρουν από κατάθλιψη, η οποία όμως μένει αδιάγνωστη για τη συντριπτική πλειονότητα για διάφορους λόγους: επειδή δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση των ηλικιωμένων στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, επειδή δεν συνηθίζουν να ζητούν βοήθεια ή επειδή νομίζουν ότι είναι μια κανονική κατάσταση. Μελαγχολία, που είναι όμως επικίνδυνη, καθώς οι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας έχουν σε μεγάλο βαθμό «επιτυχημένες απόπειρες αυτοκτονίας».

Στις ΗΠΑ, οι άνω των 65 ετών αντιστοιχούν στο 13% του πληθυσμού, ωστόσο οι αυτοκτονίες σε αυτή την ηλικιακή ομάδα αντιστοιχούν στο 18%.

Μιλώντας για την «κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία» αναφέρθηκε στα συμπτώματα (αϋπνία, πεσμένη διάθεση, μείωση ενδιαφέροντος, αλλαγή στην όρεξη) και τόνισε τη σημασία που έχει να έχουν μια καλύτερη ζωή οι ηλικιωμένοι, αφού αυτή η διαταραχή δυσχεραίνει τη συχνά ήδη βεβαρημένη υγεία τους, ενώ χαρακτήρισε δύσκολο έργο τον εντοπισμό της ασθένειας, αφού συχνά έχει αλληλοκαλυπτόμενα συμπτώματα με την άνοια, με συνέπεια η ελλιπής ιατρική διάγνωση και η ακατάλληλη φαρμακευτική αγωγή να οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη απώλεια ευχαρίστησης για τη ζωή.

«Η κατάθλιψη δεν αποτελεί μέρος της φυσιολογικής γήρανσης» τόνισε.

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ARPA-AGEING δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Εrasmus+ με εταίρους από πέντε ευρωπαϊκές χώρες -Βέλγιο, Γαλλία, Ελλάδα, Λουξεμβούργο, Ρουμανία- και από ποικίλα επαγγελματικά πλαίσια, με στόχο τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου επαγγελματιών ψυχικής υγείας για άτομα τρίτης ηλικίας. Η ημερίδα διοργανώθηκε στο πλαίσιο της διάχυσης του προγράμματος από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Κέντρο Ψυχικής και Παιδαγωγικής Υποστήριξης (ΚεΨυΠΥ).

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καύσωνας: Πώς να ντυθούμε, πώς να τραφούμε και τι πρέπει να προσέχουμε
Με τις θερμοκρασίες να σκαρφαλώνουν πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, όλοι οι πολίτες αλλά και οι ευπαθείς ομάδες απαιτείται να λάβουν κάποια μέτρα προστασίας και πρόληψης ώστε να μη θέσουν σε κίνδυνο την...
Καύσωνας: Πώς να ντυθούμε, πώς να τραφούμε και τι πρέπει να προσέχουμε
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Εκστρατεία της Praksis για προσιτά φάρμακα
Ο δρ Σίλβιο Γκαρατίνι από το Ινστιτούτο φαρμακολογικών ερευνών Μάριο Νέγκρι στο Μιλάνο εξηγεί πώς μπορούν να λάβουν έγκριση λιγότερο αποτελεσματικά φάρμακα από τα ήδη διαθέσιμα επειδή η προστιθέμενη...
Εκστρατεία της Praksis για προσιτά φάρμακα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αλληλεγγύη στον ιχθυολόγο
Εντεκα αντιρατσιστικές οργανώσεις υπογράφουν ψήφισμα συμπαράστασης στον Λοβέρδο Χρήστο Στελακάτο που απολύθηκε από επιχείρηση ιχθυοκαλλιέργειας και την κατήγγειλε για περιβαλλοντικά επιζήμιες πρακτικές. Η...
Αλληλεγγύη στον ιχθυολόγο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γλέζος, Ικαρία, μακροζωία
​Ζει και για τους συντρόφους του που χάθηκαν: «Πώς μπορώ εγώ να ξεχάσω όλους αυτούς τους ανθρώπους που χάθηκαν ενώ εγώ ζω [...]. Οι φίλοι μου έλεγαν “Μανώλη, τον παφλασμό των κυμάτων θα τον ακούς και για μένα,...
Γλέζος, Ικαρία, μακροζωία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Δίνουμε κάνναβη στα παιδιά μας γιατί έχει αποτέλεσμα»
«Μας κοιτάει πλέον στα μάτια, έχουμε τέλεια βλεμματική επαφή», «δέχεται χάδια, είναι πιο ήρεμος», «έχει καταλαγιάσει», «ασχολείται με τα παιχνίδια του»: είναι η μαρτυρία της Δήμητρας, μιας μητέρας που για...
«Δίνουμε κάνναβη στα παιδιά μας γιατί έχει αποτέλεσμα»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ακόμη να πάρει...«μυρωδιά» το κράτος
Επιστολή απέστειλαν στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα έξι οργανώσεις-μέλη της Ελληνικής Πλατφόρμας ΜΚΟ για τις Ψυχοδραστικές Ουσίες με αφορμή το κάλεσμα που του απηύθυνε ο ΟΗΕ να συμμετάσχει στις εργασίες της 60ής...
Ακόμη να πάρει...«μυρωδιά» το κράτος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας