Κι όμως υπάρχουν αντισώματα: η ιδέα της εικαστικού Ελένης Πολυχρονάτου να μπολιάσει τον δημόσιο χώρο με τρυφερότητα ξεκίνησε όταν η κρίση έριχνε τη βαριά σκιά της στην καθημερινότητα και την ώθησε να δημιουργήσει έναν νέο τρόπο και χώρο συγκέντρωσης και ανταλλαγής ρούχων, αγαθών ή τροφίμων.
Το έργο δεν είναι τίποτε περισσότερο από τρεις ευθείες δεμένες στη μέση, μια απλή κατασκευή που θα μπορούσε ο καθένας να φτιάξει. Το ονόμασε «Το σύμβολο της αμοιβαιότητας ή κρεμάστρες του δημόσιου χώρου» και σε αυτό μας προτρέπει να αφήνουμε ό,τι δεν μας χρειάζεται -ρούχα, υποδήματα, παιχνίδια, τρόφιμα, βιβλία κ.ά.- προκειμένου να το χρησιμοποιήσει κάποιος που το έχει ανάγκη.
Το αρχικό σχέδιο πολλαπλασίασαν με τις ευφάνταστες εκδοχές τους πολλοί καλλιτέχνες και ήδη έχει μετατραπεί σε ένα κοινωνικό πρότζεκτ που στο κέντρο του έχει τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Στη διαρκή εξέλιξή του εμπλέκει όχι μόνο καλλιτέχνες αλλά και τον καθένα μας σε μια διαδικασία προσφοράς στον συνάνθρωπο, καλλιεργώντας το πνεύμα της αλληλεγγύης, της προσφοράς και της συλλογικής δράσης.
Συνάμα το «Σύμβολο της αμοιβαιότητας» αποτελεί και μια πρόταση ανταλλαγής και επαναχρησιμοποίησης, αμφισβητώντας έμπρακτα τον καταναλωτισμό που θέλει τα αγαθά να έχουν αποκλειστικά εμπορική αξία. Μια πολυσήμαντη λειτουργία στον δημόσιο χώρο που γίνεται μέσω ενός έργου τέχνης.
Το καλό νέο είναι ότι αυτή η ιδέα, που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια, επεκτείνεται: έτσι, μετά τους Δήμους Κορυδαλλού, Ψυχικού-Φιλοθέης, Χαλανδρίου και Αγίας Παρασκευής, τα Βριλήσσια γίνονται ο πέμπτος δήμος όπου θα εκτεθούν αρχικά και θα τοποθετηθούν στη συνέχεια σε 12 κεντρικά σημεία του -δημοτικά κτίρια, πλατείες, πάρκα- τα σύμβολα της αμοιβαιότητας ή κρεμάστρες του δημόσιου χώρου.
«Η παρουσία αυτών των απρόσμενων, “ξένων” προς την οικεία καθημερινότητα γλυπτών, σχεδιασμένων από εικαστικούς και αρχιτέκτονες, κεντρίζει το ενδιαφέρον των πολιτών και ενεργοποιεί τη διάθεση εμπλοκής μαζί τους. Η τοποθέτησή τους σε κεντρικούς δημόσιους χώρους απευθύνεται στη διάθεση πολλών να προσφέρουν αγαθά αναγκαία σε συμπολίτες μας. Οι πολλαπλές παιγνιώδεις εκδοχές των μεταλλικών αυτών “δέντρων” πληθαίνουν σταδιακά με τη μικρή αλλά όχι αμελητέα παρουσία τους, σε πλατείες και δρόμους της Αθήνας» λέει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών Ηλίας Κωνσταντόπουλος, που συμμετέχει στην πρωτοβουλία με μια δική του κατασκευή.
«Οπως το φως, έτσι και η τέχνη λάμπει παντού χωρίς διακρίσεις και μεταμορφώνει τον δημόσιο χώρο από κοσμικό σε ανθρωπιστικό. Βασίζεται σε τρεις άξονες: Τέχνη-Επαναχρησιμοποίηση της ύλης-Προσφορά στον συνάνθρωπο», μας λέει η καλλιτέχνις που το εμπνεύστηκε, δρ περιβαλλοντικής τέχνης Ελένη Πολυχρονάτου και μας εξηγεί: «Το έργο επιδιώκει να συμβάλλει στην αισθητική και πνευματική καλλιέργεια του ανθρώπου και να τον εξοικειώνει με πιο ποιητικές και ανθρωπιστικές όψεις της καθημερινής ζωής καθώς προκύπτει από τις ανάγκες της καθημερινότητας αποδίδοντας στον καλλιτέχνη έναν κοινωνικό και μορφωτικό ρόλο. Παράλληλα η επαναχρησιμοποίηση ενισχύει το πνεύμα της οικολογίας καθώς μετατρέπει τα προϊόντα από άχρηστα σε χρήσιμα, ενώ το στοιχείο της αλληλεπίδρασης, η πρόσκληση στο κοινό να συμμετέχει με τη δωρεά του στον συνάνθρωπο εμπνέεται από την αλληλεγγύη και τη συλλογική δράση. Κατά κάποιο τρόπο το πρότζεκτ παρουσιάζει το μήνυμα της ανάγκης για προσφορά και όχι της κατανάλωσης, δηλώνοντας ότι η ζωή δεν είναι μια εμπορεύσιμη εμπειρία».
■ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Η έκθεση με τα 12 έργα της δράσης κοινωνικής τέχνης «Το σύμβολο της αμοιβαιότητας ή κρεμάστρες του δημόσιο χώρου» εγκαινιάζεται την Κυριακή 21 Απριλίου στις 7.30 μ.μ. στον Δήμο Βριλησσίων, Αίθουσα Νίκος Εγγονόπουλος, Πάρκο Μίκης Θεοδωράκης (Υμηττού 57, Βριλήσσια, 152 35) και θα διαρκέσει ώς τις 6 Μαΐου με ελεύθερη είσοδο. Θα παραμείνει κλειστή από Μ. Παρασκευή μέχρι Τρίτη του Πάσχα. Μετά το τέλος της, τα έργα θα τοποθετηθούν σε ισάριθμα κεντρικά σημεία του δημόσιου χώρου στον δήμο.
● Σε αυτή τη δράση συμμετέχουν με έργα τους οι αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες: Ηλίας Κωσταντόπουλος, Βιβή Ντέμη, Θοδωρής Ραυτόπουλος, Αντωνία Θωμοπούλου, Δημήτρης Βάνας, Ελισάβετ Κεχαγιά, Κώστας Ιωακειμίδης, Μαρία Κουλοβασιλοπούλου, Αντώνης Κατσούλης, Αλκυόνη Δίβαρη, Νίκος Κωνσταντόπουλος, Ελένη Πολυχρονάτου.
