Ο ελληνικός σιδηρόδρομος κλείνει ενάμιση αιώνα ζωής

Τα 150 χρόνια του (1869-2019) συμπληρώνει φέτος ο σιδηρόδρομος στην Ελλάδα και ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδας (ΟΣΕ) τα τιμά με μια σειρά από εκδηλώσεις και δράσεις.

Η αρχή έγινε την Παρασκευή το βράδυ με τη γιορτή στο Μέγαρο Μουσικής, που είχε νοσταλγία, τρυφερότητα και ελπίδα, αφού ήταν αφιερωμένη στους ανθρώπους του σιδηρόδρομου αλλά και σε όσους αγαπούν το πιο φιλικό μέσο μεταφοράς.

Με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, της επιτρόπου Μεταφορών Βαϊολέτα Μπουλτς και της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών, τιμήθηκαν οι αφανείς ήρωες του «μουντζούρη», ενός μέσου που «δεν σε μεταφέρει, αλλά σε ταξιδεύει», όπως είπε χαρακτηριστικά ένας από τους βραβευθέντες.

Δεν έλειψαν και οι απρόσμενες βραβεύσεις, όπως αυτή του ποιητή Αθω Δημουλά και του 12χρονου Μιχάλη από τη Θεσσαλονίκη. Από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γενιάς των ποιητών, ο Αθως Δημουλάς (1921-1985) είχε σπουδάσει πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο και συνέχισε στο Παρίσι, όπου ειδικεύτηκε στη σιδηροδρομική.

Με αυτά τα εφόδια εργάστηκε στους ΣΕΚ, τον πρόγονο του σημερινού ΟΣΕ, και αναδείχθηκε σε διευθυντή. Η προσφορά του αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά με το βραβείο που παρέλαβε την Παρασκευή από τα χέρια του Προκόπη Παυλόπουλου η σύντροφος της ζωής του, η Κική Δημουλά. «Λυπάμαι που δεν ζει να το παραλάβει», ήταν τα μόνα λόγια που είπε η κορυφαία ποιήτρια.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, περιστοιχισμένη από παλαίμαχους σιδηροδρομικούς, τους εξομολογήθηκε την άγνωστη για το κοινό αγάπη του ποιητή για τα τρένα. «Οι γραμμές του τρένου μάς δένουν με τον στόχο που έχουμε μπροστά μας για την ανάπτυξη της χώρας μας», της είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, παραδίδοντάς της το βραβείο.

«Σας ευχαριστώ, κύριοι», ήταν τα μόνα λόγια που είπε με πολλή σοβαρότητα αλλά και αποφασιστικότητα ο Μιχάλης Μήττας, μαθητής από τη Θεσσαλονίκη.

Βραβεύτηκε για την επιστολή που είχε στείλει προς τη διοίκηση του ΟΣΕ, με την οποία εξέφρασε την αγωνία του για τη μοναδική στο είδος της ατμάμαξα ΚΓ 877, που έχει ξεμείνει χωρίς συντήρηση στον σταθμό της πατρίδας της μητέρας του, στη Δράμα.

Λιγομίλητος ήταν όταν τον πλησιάσαμε μετά την εκδήλωση. «Θέλω να σπουδάσω μηχανοδηγός στην Ακαδημία του ΟΣΕ», μας είπε έχοντας δίπλα του τον λίγο μεγαλύτερο αδελφό του.

Ξεχωριστό συμβολισμό είχε και η βράβευση της Ευαγγελίας Μαραγκουδάκη-Παπάζη, της πρώτης γυναίκας μηχανικού που είχε προσληφθεί στους σιδηρόδρομους πριν από 41 χρόνια.

«Δεν ήταν εύκολη υπόθεση», τόνισε και πρόσθεσε πως είχε κάνει τότε τα χαρτιά της για να διοριστεί, αλλά δεν έπαιρνε απάντηση και γι’ αυτό αποφάσισε να πάει η ίδια στα γραφεία για να ζητήσει εξηγήσεις. Κατάφερε να συναντηθεί με τον αρμόδιο και του είπε ότι οι γυναίκες σπουδάζουν όπως και οι άνδρες, επομένως πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες και στη δουλειά.

«Δεν τους έπεισα», θυμάται και τότε αποφάσισε να επιστρατεύσει τις πρώτες εργασιακές περγαμηνές της, αφού είχε δουλέψει για δυο χρόνια στο λεγόμενο «Τριεθνές», στο Ορμένιο, που θεωρούνταν η πιο δύσκολη περιοχή του σιδηροδρομικού δικτύου. Αποδείχθηκε το «κλειδί» που της άνοιξε την πόρτα για τη θέση, την οποία κατέκτησε με τα προσόντα της και κατοχύρωσε με τη μετέπειτα προσφορά της.

Αλλη μια σπουδαία αλλά άγνωστη πρωτοβουλία έρχεται από την Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, όπου χάρη στο Μουσείο «Χρήστου Καλεμκερή» λειτουργεί η πιο ολοκληρωμένη συλλογή φωτογραφίας για την ιστορία του σιδηρόδρομου στη χώρα μας. Τ

ο σπάνιο υλικό του, πραγματική εγκυκλοπαίδεια αποτελούμενη από τέσσερις τόμους, δικαίως έχει ήδη κερδίσει το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο κατάλογος των βραβευθέντων συμπληρώνεται με μερικούς από τους άγνωστους ήρωες του σιδηρόδρομου:

● Τον συνταξιούχο σταθμάρχη του θεσσαλικού δικτύου Τάσο Νίκα, που είχε προσληφθεί το 1942 και είχε απολυθεί από τη χούντα, για να επιστρέψει με τη Μεταπολίτευση.

● Τον γνώστη της τεχνολογίας του ατμού Δημήτρη Τσόγκα, που συνταξιοδοτήθηκε με τον βαθμό του εργοταξιάρχη.

● Τους Νίκο Ταγαρούλια και Σπύρο Ρίζο, από την ομάδα αποκατάστασης και συντήρησης των ατμαμαξών.

Δεν θα μπορούσαν να μη βραβευτούν οι Σύλλογοι Φίλων Σιδηροδρόμου Αθήνας και Θεσσαλονίκης, για τη μοναδική προσφορά τους στη συγκέντρωση και την ανάδειξη των πολύτιμων κειμηλίων της ιστορίας των τρένων.

«Το τρένο δεν είναι μόνον η δουλειά μας, είναι κομμάτι από τη ζωή μας», είπε ο Πάνος Παρασκευόπουλος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρομικών (ΠΟΣ), παραδίδοντας τα βραβεία στους συναδέλφους του.