Ο υπόγειος πόλεμος πίσω από τις εκλογές στον Ερυθρό Σταυρό

Οι πιο κρίσιμες εκλογές στη σύγχρονη ιστορία του μεγαλύτερου ανθρωπιστικού σωματείου, του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, διεξάγονται αυτήν την Κυριακή σε 85 περιφερειακά τμήματα σε ολόκληρη τη χώρα. Την ώρα που ο ιστορικός οργανισμός, με έτος ίδρυσης το 1877, ταλαιπωρημένος από τα διοικητικά σκάνδαλα των τελευταίων χρόνων, προσπαθεί να γίνει πιο δημοκρατικός, με άνοιγμα σε νέα μέλη που δεν ανήκουν στις πολιτικές και οικονομικές ελίτ, ένας υπόγειος πόλεμος με «γαλάζιο» άρωμα διεξάγεται για τον έλεγχο της διοίκησης του Ερυθρού Σταυρού (ΕΕΣ).

Η «Εφ.Συν.», η οποία αποκάλυψε πριν από δύο χρόνια την αναστολή λειτουργίας που επέβαλε η Διεθνής Ομοσπονδία στο ελληνικό τμήμα («Τελεσίγραφο στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό», 2.6.2017), παρουσιάζει σήμερα τον χάρτη των βασικών υποψηφιοτήτων, το παρασκήνιο των τελευταίων μηνών, αλλά και τους λόγους για τους οποίους η επόμενη μέρα των εκλογών μπορεί να είναι ακόμα πιο δραματική. Ας πάρουμε την υπόθεση από την αρχή.

Στη σύγχρονη ιστορία του Ερυθρού Σταυρού υπάρχει ένα πρόσωπο-κλειδί, ο Ανδρέας Μαρτίνης. Παντοδύναμος και δημοφιλής, διατέλεσε πρόεδρος επί 28 συνεχόμενα χρόνια. Ο Α. Μαρτίνης, παρότι ήταν επί χρόνια κοντά στον χώρο της Δεξιάς, καθαιρέθηκε με συνοπτικές διαδικασίες από την κυβέρνηση Σαμαρά λόγω της σκανδαλώδους πώλησης του Νοσοκομείου «Ερρίκος Ντυνάν» στην Τράπεζα Πειραιώς το 2014.

Στη μετά Μαρτίνη εποχή κυριάρχησε ο εκλεκτός του Αδωνη Γεωργιάδη, φαρμακοποιός Αντώνης Αυγερινός. Δοτός πρόεδρος επί τέσσερα χρόνια (2014-2018), δεν προκήρυξε εκλογικές διαδικασίες (εκτός μιας απόπειρας τον Νοέμβριο του 2015), προκαλώντας όχι απλά τεράστια εσωτερικά προβλήματα αλλά και την οργή της Διεθνούς Ομοσπονδίας, που είχε ως συνέπεια το τελεσίγραφο από τη Γενεύη για αποβολή του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Διοικητικές παρατυπίες

Τον Φεβρουάριο του 2018 με την απόφαση 440/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών παύει η διοίκηση Αυγερινού. Αποκαλύπτονται τότε όλες οι παρατυπίες στον τρόπο διοίκησης, με δεκάδες παραβάσεις του καταστατικού και του νόμου, καθώς διαπιστώθηκε πως η διοίκηση προέβη στη διαγραφή περίπου 1.000 μελών και στην εγγραφή 8.000-10.000 νέων μελών.

Μετά τον ορισμό διοίκησης από το Πρωτοδικείο (με πρόεδρο τον πρέσβη επί τιμή Αλέξη Αλεξανδρή) και με την καθοριστική συμβολή του εποπτεύοντος υπουργείου Υγείας, ο Ερυθρός Σταυρός πετυχαίνει να πάρει λίγους μήνες παράταση από τη Διεθνή Ομοσπονδία, αποφεύγοντας προσωρινά την οριστική αναστολή λειτουργίας. Τ

ον Ιούνιο του 2018 διεξάγονται οι πρώτες εκλογές μετά το 2012 με ένα καταστατικό του 1965, στο οποίο αναφέρεται ακόμα το όνομα του… βασιλιά. Από τα 3.200 μέλη ψηφίζουν μόλις 677. Νικητής και νέος πρόεδρος αναδεικνύεται ακόμα ένας νεοδημοκράτης, ο Πατρινός Νικόλαος Οικονομόπουλος. Πρώην βουλευτής της Πολιτικής Ανοιξης, μαιευτήρας-γυναικολόγος, διατηρούσε (τότε) ακόμα καλές σχέσεις με τον Ανδρέα Μαρτίνη. Η θητεία του όμως δεν θα κρατούσε πολύ.

Ο Οικονομόπουλος τους πρώτους μήνες φαίνεται να ασχολείται περισσότερο με την προσωπική του εδραίωση και δεν τηρεί τα συμφωνηθέντα με τη Διεθνή Ομοσπονδία.

Σε δηλώσεις του στη ΔΕΘ, ο Οικονομόπουλος επιτίθεται κατά του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα λέγοντας πως «αν πάρει το Δημόσιο το Νοσοκομείο “Ντυνάν”, εμείς θα το διεκδικήσουμε δικαστικά».

Τον Οκτώβριο του 2018, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός τίθεται σε αναστολή λειτουργίας από τη Διεθνή Ομοσπονδία και έναν μήνα μετά ο Ν. Οικονομόπουλος καθαιρείται από το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο έπειτα από μια θυελλώδη συνεδρίαση. Η επιμονή του Οικονομόπουλου να μην περάσει στο Δημόσιο η περιουσία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σε περίπτωση διάλυσης του Οργανισμού αποτέλεσε τον προπομπό των γεγονότων.

Νέος προσωρινός πρόεδρος εκλέχθηκε ο Ανδρέας Μαμαντόπουλος, συνταξιούχος χειρουργός και ψυχή του Ερυθρού Σταυρού στην Κρήτη. Πρόσωπο αναγνωρισμένης δράσης και προσφοράς στην Ιεράπετρα, με ταπεινό προφίλ, δημιουργός του Κοινωνικού Ιατρείου και Φαρμακείου της πόλης, ήταν από τους πρώτους ανθρώπους που συναντούσαν οι απελπισμένοι πρόσφυγες όταν έφταναν στα παράλια της Κρήτης.

«Γαλάζια» πυρά

Από εκείνη την ημέρα η προσωρινή διοίκηση Μαμαντόπουλου δέχεται συστηματικά τα πυρά των δύο γαλάζιων πρώην προέδρων, Αυγερινού και Οικονομόπουλου, οι οποίοι μάλιστα ανταλλάσσουν και μεταξύ τους εμπρηστικές επιστολές και αλληλοκατηγορίες, με το βλέμμα βέβαια στις επικείμενες εκλογές. Τόσο ο Αντ. Αυγερινός όσο και ο Ν. Οικονομόπουλος έχουν καταθέσει υποψηφιότητα στις εκλογές της Κυριακής.

Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες ο Αντώνης Αυγερινός εμφανιζόταν ως το απόλυτο φαβορί. Ο ίδιος ήταν επί κυβέρνησης Σαμαρά δοτός πρόεδρος στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, μέλος του Δ.Σ. του ΕΟΦ, μέλος της Επιτροπής Τιμολόγησης Φαρμάκων, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Δημόσιας Υγείας και ταυτόχρονα μέλος του Δ.Σ. του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου. Είναι όμως και ένα από τα βασικά πρόσωπα τα οποία κατονόμασε στις δικαστικές αρχές για εμπλοκή του στο σκάνδαλο της Novartis ο Νίκος Μανιαδάκης.

Η εμπλοκή του στην υπόθεση Novartis (για την οποία πάντως δεν έχει κληθεί να καταθέσει) φαίνεται ότι εξασθένισε τη δύναμή του και πλέον το άτυπο χρίσμα της Νέας Δημοκρατίας έχει λάβει η Τρικαλινή επιχειρηματίας Τζένη Λιάγκα, μέλος του σημερινού Διοικητικού Συμβουλίου και πρόεδρος επί μία δεκαετία του τοπικού παραρτήματος του ΕΕΣ, η οποία διατηρεί οικογενειακή επιχείρηση ταξιδιωτικού γραφείου.

Απαίτηση παραίτησης

Πριν από λίγες μέρες αποκαλύφθηκε πως η συγκεκριμένη επιχείρηση είχε συναλλαγές με τον Ερυθρό Σταυρό ύψους μερικών χιλιάδων ευρώ (έξοδα ταξιδιών). Ακολούθησε αναβρασμός ανάμεσα στους ερυθροσταυρίτες, με πολλούς να ζητούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την παραίτησή της, καθώς βάσει καταστατικού δεν επιτρέπεται οικονομική συναλλαγή μέλους του Συμβουλίου και του ΕΕΣ.

Στη συνέχεια η ίδια φαίνεται να χάρισε το οφειλόμενο ποσό στον Ερυθρό Σταυρό. Η Τζ. Λιάγκα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», υποστηρίζεται ένθερμα από τον Γεράσιμο Γιακουμάτο, του οποίου η κόρη επίσης είναι υποψήφια. Αξίζει να σημειωθεί πως στα Τρίκαλα γράφτηκαν συνολικά 1.056 μέλη και στη Λάρισα άλλα 1.045, ενώ σε ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη μόλις 735!

Εντύπωση προκάλεσαν στη Λάρισα στις αρχές του χρόνου παράδοξες εγγραφές νέων μελών, με μαζικές καταθέσεις χρημάτων από ένα συγκεκριμένο άτομο, όπως κατήγγειλε εθελόντρια του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Στις αρχές Ιανουαρίου, το συγκεκριμένο αυτό άτομο της έδωσε μια λίστα με δεκάδες αιτήσεις ανθρώπων που ήθελαν να γίνουν μέλη.

Οταν η ίδια ρώτησε πώς θα καταβληθούν τα χρήματα που απαιτούνται για να γίνει κάποιος μέλος (10 ευρώ για την εγγραφή και άλλα 10 για την ετήσια συνδρομή), η απάντηση ήταν «θα πάω να τα καταθέσω εγώ στην τράπεζα». Στην υπόθεση ενεπλάκη τότε και η Αστυνομία. Στη Λάρισα, μόνο την τελευταία ημέρα της προθεσμίας κατατέθηκαν 190 αιτήσεις στο ταμείο και 250 ηλεκτρονικά. Ομως τα ακραία… σωματειακά φαινόμενα δεν σταματούν εκεί.

Και στο περιφερειακό τμήμα του ΕΕΣ Περιστερίου παρατηρήθηκε μια άνευ προηγουμένου μαζική εγγραφή νέων μελών. Στάλθηκαν μάλιστα δεκάδες αιτήσεις με τον ίδιο γραφικό χαρακτήρα και με πληρωμένα παράβολα των 20 ευρώ στο κεντρικό ταμείο του ΕΕΣ. Ολες αυτές οι εγγραφές φέρεται να έγιναν σε κοινωνικές εκδηλώσεις, κοπές πίτας, ακόμα και σε διάφορα καφενεία.

Αυτό που εντυπωσίαζε τους τοπικούς υπευθύνους είναι ότι πολλά νέα μέλη δήλωναν διευθύνσεις που απέχουν λίγες εκατοντάδες μέτρα από το γραφείο του περιφερειακού τμήματος, αλλά προτίμησαν να κάνουν την εγγραφή τους και να πληρώσουν τη συνδρομή τους στα κεντρικά γραφεία του ΕΕΣ. Μέσα σε όλα, υπάρχει και ένα τμήμα στην Ελλάδα το οποίο έχει όλα κι όλα 11 μέλη και είναι όλοι υποψήφιοι στις εκλογές.

Εντυπωσιακή είναι και η συμμετοχή στην Πάτρα, τόπο καταγωγής του Ν. Οικονομόπουλου, όπου έχουν εγγραφεί 1.866 μέλη, αριθμός που προσεγγίζει τα τελικά μέλη σε ολόκληρη την Αθήνα! Αλλά και στην πρωτεύουσα η κατάσταση μόνο διαφάνεια δεν θύμιζε. To τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν κλείσουν οι εγγραφές έμπαιναν σχεδόν ρακένδυτοι άνθρωποι στα κεντρικά γραφεία του Ερυθρού Σταυρού στην οδό Λυκαβηττού κρατώντας πενηντάευρα στα χέρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στο παιχνίδι των εκλογών φαίνεται ότι ενεπλάκησαν ακόμα και φαρμακευτικές εταιρείες, εργαζόμενοι των οποίων ξαφνικά σε μία μέρα ανακάλυπταν την αξία του εθελοντισμού.

Σχεδόν 3.000 «αγνοούμενοι»

Μέσα σε αυτό το κλίμα αποφασίστηκε η αναβολή της γενικής συνέλευσης, που είχε προγραμματιστεί με σκοπό τη διενέργεια αρχαιρεσιών βάσει του νέου καταστατικού, από τις 17 Φεβρουαρίου για τις 31 Μαρτίου. Η διαδικασία της ταυτοποίησης που ακολουθήθηκε είναι ενδεικτική του τι είχε συμβεί. Στο σύνολο της χώρας είχαν αρχικά εγγραφεί σχεδόν 20.000 μέλη, αλλά μπόρεσαν να ταυτοποιηθούν 17.061. Στην Αθήνα 769 άτομα δεν εμφανίστηκαν ποτέ με τις αστυνομικές τους ταυτότητες, στην Πάτρα «χάθηκαν» 440, στη Λάρισα 210 και στα Τρίκαλα άλλοι 279!

Τις τελευταίες μέρες η Νέα Δημοκρατία, εκτός από την Τζένη Λιάγκα, προωθεί ισχυρά και τον Χρήστο Τεντόμα ο οποίος, εκτός από υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στην Αθήνα με τον Κώστα Μπακογιάννη, ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του και για τον Ερυθρό Σταυρό, όπως φρόντισε να μας ενημερώσει και η εφημερίδα «Πρώτο Θέμα».

Πάνω από 100 άτομα είναι οι υποψήφιοι στις εκλογές της Κυριακής. Γιατί όμως ξαφνικά τόσοι σωτήρες για τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό; Η απάντηση ίσως να μην κρύβεται στον… εθελοντισμό των Ελλήνων.

Ενδεχομένως καθοριστικό ρόλο παίζει η διαχείριση εκτός των άλλων της τεράστιας ακίνητης περιουσίας του σωματείου, ειδικά στην περιοχή γύρω από το Νοσοκομείο Ασκληπιείο της Βούλας, η διαχείριση των σημαντικών οικονομικών κονδυλίων για το προσφυγικό και όχι μόνο, αλλά και το γεγονός πως η συμμετοχή στο Διοικητικό Συμβούλιο αποτελεί ένα εξαιρετικό χαρτί στο βιογραφικό όσων διατηρούν υψηλές πολιτικές φιλοδοξίες. Εξάλλου, από το 2008 μέχρι σήμερα η ετήσια επιχορήγηση υπέρ του ΕΕΣ ξεπερνά τα 12 εκατ. ευρώ.

Η επόμενη μέρα, όποιος και να επικρατήσει, θα βρει τον Ερυθρό Σταυρό να μετράει μόλις λίγους μήνες μέχρι την οριστική διαγραφή του από τη Διεθνή Ομοσπονδία. Ενας οργανισμός με αδιαμφισβήτητο κοινωφελές έργο, εκατοντάδες εθελοντές που δεν έχουν καμία σχέση με τις παλαιοκομματικές μεθοδεύσεις και τα ιδιοτελή κίνητρα, πασχίζει να ορθοποδήσει, χωρίς όμως σύγχρονο οργανόγραμμα με περιγραφή θέσεων εργασίας και αρμοδιοτήτων, με καινούργιο αλλά ημιτελές καταστατικό και χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ανάκαμψης.

3+1 ξεχωριστές υποψηφιότητες

Η «Εφ.Συν.» δίνει τον λόγο σε υποψηφίους που έχουν αποδείξει, ο καθένας έμπρακτα, τη σχέση τους με τον εθελοντισμό και την οργάνωση.