Πρόταση για εγγραφή στην Α΄ Δημοτικού μετά τα έξι

Είναι φανερό ότι τα τελευταία χρόνια φαίνεται να «ανασυγκροτείται» ένας πρώιμος αναλφαβητισμός, μέσα σε μια γενιά που σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας «κολυμπάει» στα ψηφιακά εργαλεία, στο διαδραστικό, ψηφιακό περιβάλλον, στην τηλεκπαίδευση και στις δυνατότητες και τις ευκαιρίες των «υπερλεωφόρων» της πληροφορίας. Υπάρχουν μαθησιακά προβλήματα στο ελληνικό σχολείο; Εχουμε μαθητές που δυσκολεύονται να συντάξουν μια πρόταση; Ναι, είναι αλήθεια, έχουμε. Και ποιοι είναι οι λόγοι; Ποιος «στρατηγός» μπορεί να απαντήσει;

Αυτές τις μέρες είχαμε τη διαπίστωση-απάντηση και πρόταση «θεραπευτικής αγωγής» από τον πρόεδρο της επιστημονικής επιτροπής των εξετάσεων της λεγόμενης ελληνικής PISA, Ηλία Ματσαγγούρα (πρόεδρο της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση). Τι «ανακάλυψε», λοιπόν, ο κ. καθηγητής; Τι «διαπίστωσε» και κυρίως τι πρότεινε στο υπουργείο Παιδείας; Σύμφωνα με την έκθεση της επιστημονικής επιτροπής, ένα στα πέντε παιδιά κινδυνεύει να αποφοιτήσει από το Γυμνάσιο λειτουργικά αναλφάβητο!

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με αναφορά του κ. Ματσαγγούρα, «υπάρχει ένα ποσοστό μαθητών Δημοτικού και Γυμνασίου που αδυνατεί να ανταποκριθεί σε ερωτήσεις πρώτου επιπέδου δυσκολίας και πολύ περισσότερο να ανταποκριθεί σε ερωτήσεις δευτέρου και τρίτου βαθμού δυσκολίας.

Η κατηγορία των εν λόγω μαθητών πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης εκπαιδευτικής προσέγγισης και να ληφθούν εγκαίρως τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης, καθότι σε αντίθετη περίπτωση ένα ποσοστό μαθητών που αγγίζει το 20% του μαθητικού πληθυσμού κινδυνεύουν να αποφοιτήσουν από το γυμνάσιο, όπου ολοκληρώνεται η υποχρεωτική εκπαίδευση, ως λειτουργικά αναλφάβητοι σε σημαντικούς τομείς της Γλώσσας και των Μαθηματικών».

Ενα από τα βασικά μέτρα «για την πρόληψη του φάσματος του λειτουργικού αναλφαβητισμού», σύμφωνα με τον πρόεδρο της επιτροπής των εξετάσεων, είναι να επανεξετασθεί το ηλικιακό όριο εγγραφής στην Α΄ Δημοτικού στη χώρα. Συγκεκριμένα, ο κ. Ματσαγγούρας αναφέρει ότι, μεταξύ άλλων, «το εκπαιδευτικό μας σύστημα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι εγγραφόμενοι μαθητές στην Α΄ Δημοτικού έχουν ήδη κατακτήσει τον αναγκαίο βαθμό μαθησιακής, γλωσσικής, γνωστικής (ή νοητικής) και κοινωνικοσυναισθηματικής ετοιμότητας προκειμένου να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της πρώτης γραφής και ανάγνωσης, καθώς και του δεκαδικού συστήματος αρίθμησης και της εκτέλεσης μαθηματικών πράξεων.

Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν ήδη γίνει σχετικές εισηγήσεις προς το ΥΠΑΙΘΑ, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η πρόταση για εγγραφή μαθητών στην Α΄ Δημοτικού μετά τη συμπλήρωση της ηλικίας των έξι ετών… Πρέπει λοιπόν να επανεξετασθεί το ηλικιακό όριο εγγραφής στην Α΄ Δημοτικού στη χώρα».

Αθέατοι στόχοι

Οπως γίνεται κατανοητό, η συζήτηση οργανώνεται από τους «ευαγγελιστές» της κυρίαρχης πολιτικής οι οποίοι, γνωρίζοντας καλά τα οχυρά των νοημάτων, έρχονται να προετοιμάσουν το ξαναμοίρασμα της «τράπουλας». Με τη γνωστή «μαγειρική του λόγου», απομονώνεται το σχολείο από τον οικονομικό και κοινωνικό του περίγυρο και με ταχυδακτυλουργική επιδεξιότητα μεταμφιέζονται πολιτικά και κοινωνικά πρόβλημα σε αμιγή σχολικά ζητήματα. Από τη στιγμή που καταφέρνουν να μεταμφιέσουν το πρόβλημα ώστε να φαίνεται σχολικό, αρχίζει το «κυνήγι των μαγισσών».

Εχουμε επισημάνει ότι οι εξετάσεις διαγωνιστικού χαρακτήρα (ελληνική PISA), που έγιναν φέτος για τρίτη χρονιά στη χώρα μας, αποτελούν ένα βασικό εργαλείο της πολιτικής των εκπαιδευτικών αλλαγών που σχεδιάζονται από την κυρίαρχη εκπαιδευτική πολιτική.

Ουσιαστικά οι εξετάσεις αυτές και τα αποτελέσματά τους στην εξέλιξή τους θα αξιοποιηθούν κάποια στιγμή αφενός για το στένεμα της εισόδου στην επόμενη βαθμίδα (παίζοντας τον ρόλο των εξετάσεων της Στ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου των δεκαετιών του 1970 και του 1980) και αφετέρου για την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών.

Να αποκαλύψουμε τη συνέχεια; Το υπουργείο Παιδείας θα αλλάξει τους όρους προαγωγής, που τους θεωρεί εξαιρετικά ευνοϊκούς για τους μαθητές. Ηδη ο Ηλίας Ματσαγγούρας σημειώνει ότι πρέπει να αναθεωρηθεί ο τρόπος βαθμολόγησης των μαθητών που έχει καθιερωθεί στη χώρα μας.

Είναι φανερό ότι σε πρώτη φάση, με αφορμή τα αποτελέσματα, θα παρθούν μέτρα για τον μαθητικό πληθυσμό, σε δεύτερη φάση οι εκπαιδευτικοί «θα χρεωθούν» την επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών τους και σε τρίτη φάση το ίδιο το σχολείο «θα χρεωθεί» με τη σειρά του την επιτυχία και την αποτυχία όλων. Οπότε, οι λύσεις αναγκαστικά πρέπει να είναι «εντάσεως εργασίας», δηλαδή αυστηρές εξετάσεις και αξιολόγηση, πρακτικές που παραπέμπουν σε ένα εκπαιδευτικό Πανοπτικό (Φουκό).