• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 20.2°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.1°C / 20.5°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 21.0°C
    1 BF
    45%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    0 BF
    48%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 19.1°C
    3 BF
    48%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.0°C / 18.2°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.4°C / 15.4°C
    1 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    2 BF
    43%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.2°C / 20.8°C
    5 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.9°C
    4 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 21.8°C
    5 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    0 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    3 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 16.2°C
    2 BF
    44%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.5°C / 19.4°C
    1 BF
    60%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.8°C / 22.7°C
    1 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 20.4°C
    2 BF
    50%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.3°C / 20.5°C
    0 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.5°C / 18.9°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    46%
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εξόφθαλμη ανοχή της έδρας στους εκφοβισμούς του Αλ. Κούγια

  • A-
  • A+
Δέκα χρόνια μετά την ευρωπαϊκή οδηγία και πέντε χρόνια μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό δίκαιο, η νομοθεσία παραμένει ανεφάρμοστη. ● Ανυπεράσπιστα τα θύματα ρατσιστικών και σεξουαλικών εγκλημάτων από επαναλαμβανόμενη θυματοποίηση, εκφοβισμό και αντεκδίκηση.

Ο τρόπος που διεξάγεται μέχρι στιγμής η δίκη του πρώην καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, Δημήτρη Λιγνάδη, στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας, η πρώτη εμβληματική υπόθεση του ελληνικού κινήματος #metoo που φτάνει στις δικαστικές αίθουσες, αναδεικνύει σοβαρά κενά στην εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία θυμάτων.

Γεννά επίσης ερωτήματα για τη διαφαινόμενη ανοχή της έδρας απέναντι στην προσπάθεια του συνηγόρου υπεράσπισης Αλέξη Κούγια να στραφεί με κάθε μέσο κατά του πρώτου μάρτυρα κατηγορίας, του 27χρονου σήμερα Αιγύπτιου Αλί, που έχει μηνύσει τον Δ. Λιγνάδη για βιασμό όταν ο μάρτυρας ήταν 16 ετών.

Ο κ. Κούγιας ζητούσε επίμονα από τον μάρτυρα να πει στο δικαστήριο τη διεύθυνσή του στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σχολίαζε τη σημερινή επαγγελματική του πορεία και το βιογραφικό του, επανέφερε ξανά και ξανά τη λέξη «βιασμός» και τα παράγωγά της, αναγκάζοντάς τον να ξαναζήσει στιγμή προς στιγμή τη σκηνή του καταγγελλόμενου βιασμού, προσβάλλοντάς τον για την αδυναμία του να θυμηθεί λεπτομέρειες του τραυματικού γεγονότος πριν από έντεκα χρόνια και ανακαλύπτοντας αντιφάσεις και ανακρίβειες σχετικά με το αν διατηρούσε τις αισθήσεις του τρία δευτερόλεπτα ή πέντε λεπτά πριν βυθιστεί σε νάρκωση μετά το ποτό που του έβαλε ο κατηγορούμενος και αν κατά τη διάρκεια που βυθιζόταν σε νάρκωση ήταν ή δεν ήταν δυνατό να βιαστεί από το στόμα, αποφαινόμενος ότι στην πεολειχία «το στόμα πρέπει να κάνει κινήσεις».

Επέμεινε μάλιστα, υπό την ανοχή της έδρας, να δείξει ο μάρτυρας, σηκώνοντας πάνω από το παντελόνι τα γεννητικά του όργανα, ακριβώς το σημείο στο περίνεο, την περιοχή μεταξύ πρωκτού και γεννητικών οργάνων, όπου εντόπισε κολλώδες υγρό όταν ξύπνησε την επομένη. Και δεν δίστασε να στιγματίσει σε ένα κρεσέντο ομοφοβίας τον σεξουαλικό προσανατολισμό και σεξουαλικές πρακτικές, λέγοντας το αδιανόητο, ότι «σημασία δεν έχει αν είναι παιδόφιλος ο κατηγορούμενος, σημασία έχει αν είναι ενεργητικός ή παθητικός», προκαλώντας την έντονη αντίδραση του συνηγόρου πολιτικής αγωγής τον οποίο όμως επέπληξε η έδρα για διακοπή.

Η ανοχή της έδρας στη χωρίς όριο προσπάθεια ευτελισμού και εκφοβισμού των μαρτύρων κατηγορίας είναι εμφανές ότι αντιβαίνει στο πνεύμα, αν όχι στο γράμμα, της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την προστασία των θυμάτων, πόσο μάλλον όταν οι διατάξεις προστασίας των μαρτύρων παραμένουν ανεφάρμοστες. Ο νόμος 4478 ψηφίστηκε το 2017, μεταφέροντας στο ελληνικό δίκαιο ύστερα από πέντε χρόνια την οδηγία της Ε.Ε. από το 2012 «για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων σχετικά με τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία των θυμάτων της εγκληματικότητας». Η οδηγία και ο νόμος αντικατοπτρίζουν τις σύγχρονες εξελίξεις του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού σε μια κατεύθυνση που βάζει στο επίκεντρο της ποινικής διαδικασίας το θύμα και αναγνωρίζει την υποχρέωση των εμπλεκόμενων κρατικών αρχών να του παρέχουν ένα σύστημα ασφάλειας και προστασίας σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, από την αρχική καταγγελία μέχρι τη δίκη.

Ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες ενέργειες των αστυνομικών, εισαγγελικών και δικαστικών αρχών που εξασφαλίζουν το ελάχιστο της φροντίδας και προστασίας των θυμάτων, ιδίως μάλιστα σε περιπτώσεις ιδιαιτέρως ειδεχθών εγκλημάτων, αυτών δηλαδή που στοχοποιούν τα θύματα λόγω χαρακτηριστικών τους, εξαιτίας των οποίων γίνονται ιδιαιτέρως ευάλωτα και έχουν ιδιαίτερες ανάγκες προστασίας. Ο νόμος κάνει λόγο συγκεκριμένα για τα θύματα «ρατσιστικής βίας, σεξουαλικής βίας, βίας λόγω ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου και βίας στο πλαίσιο στενών διαπροσωπικών σχέσεων» και ορίζει πώς πρέπει να προστατεύονται τα θύματα αυτά σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, ιδίως για «την αποτροπή δευτερογενούς και επαναλαμβανόμενης θυματοποίησης, εκφοβισμού και αντεκδίκησης».

Δέκα χρόνια μετά την ευρωπαϊκή οδηγία και πέντε χρόνια μετά την ενσωμάτωσή της στο ελληνικό δίκαιο, παρά τις μεμονωμένες θετικές εξελίξεις όπως στην περίπτωση της αναγνώρισης του ρατσιστικού κινήτρου ή της παραπομπής θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας σε ξενώνες, δεν έχει δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο και στοιχειωδώς επαρκές σύστημα διασύνδεσης των αρμόδιων υπηρεσιών με την ανάλογη εκπαίδευση και αντίληψη, ώστε να αξιολογεί τις ανάγκες των θυμάτων, να τις καταγράφει και να φροντίζει για την κάλυψή τους.

Η μέχρι στιγμής ποινική διαδικασία στην υπόθεση Λιγνάδη αναδεικνύει με τον χειρότερο τρόπο το κενό αυτό, καθώς όχι μόνο δεν αποτρέπει, αλλά επιτρέπει την έκθεση των θυμάτων στον εκφοβισμό και την επαναλαμβανόμενη θυματοποίηση, αν δεν την ενθαρρύνει κιόλας στην ίδια τη δικαστική αίθουσα.

Τι λέει ο νόμος

Σύμφωνα με το άρθρο 62, οι υπηρεσίες υποστήριξης και φροντίδας παρέχουν τουλάχιστον πληροφορίες, συμβουλές και υποστήριξη στο θύμα για «την αποτροπή δευτερογενούς και επαναλαμβανόμενης θυματοποίησης, εκφοβισμού και αντεκδίκησης» και για να ασκήσει τα δικαιώματά του, μεταξύ των οποίων να αξιώσει αποζημίωση και να παραστεί μάρτυρας ή κατήγορος στην ποινική διαδικασία. Προβλέπεται επίσης η υποχρέωση των αρχών να παραπέμπουν σε κατάλληλους φορείς για την ασφαλή στέγαση των θυμάτων, όταν χρειάζεται, και τη «στοχευμένη και ολοκληρωμένη υποστήριξη [...] συμπεριλαμβανομένης της μετατραυματικής υποστήριξης και συμβουλευτικής», όπως και για τη «συναισθηματική και ψυχολογική υποστήριξη».

Κομβική είναι η διαδικασία ατομικής αξιολόγησης των θυμάτων για να προσδιοριστούν τυχόν ειδικές ανάγκες προστασίας τους. Το άρθρο 68 προβλέπει ότι οι διωκτικές, εισαγγελικές και δικαστικές αρχές ενημερώνουν το θύμα και, ύστερα από αίτησή του, το παραπέμπουν στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Δικαιοσύνης για την αξιολόγηση, στην οποία παίρνονται υπόψη «τα προσωπικά χαρακτηριστικά του θύματος, όπως η ηλικία, η φυλή, το χρώμα, η θρησκεία, η εθνικότητα ή εθνοτική καταγωγή, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η ταυτότητα ή τα χαρακτηριστικά φύλου ή η αναπηρία, [...] ο βαθμός της βλάβης που υπέστη, το είδος, η σοβαρότητα και η φύση του εγκλήματος, ιδίως τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, εμπορία ανθρώπων, βία λόγω φύλου, ρατσιστική βία, ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική βία ή εκμετάλλευση ή έγκλημα μίσους [...]». Σύμφωνα με τη διάταξη, «η ατομική αξιολόγηση επικαιροποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, αν ουσιωδώς μεταβάλλονται οι περιστάσεις που αποτέλεσαν τη βάση της».

Προβλέπονται επίσης ειδικές προϋποθέσεις διεξαγωγής της ποινικής διαδικασίας σε κάθε στάδιο, ώστε να προστατεύονται θύματα που βρίσκονται στο εξωτερικό ή δεν επιθυμούν να έρθουν σε επαφή με τον δράστη («το θύμα μπορεί να ζητήσει εγγράφως τη λήψη μέτρων για την αποφυγή της επαφής μεταξύ αυτού [...] και του δράστη στους χώρους διεξαγωγής της ποινικής διαδικασίας [...]», άρθρο 65-1).


«Ο κ. Κούγιας ζήτησε από τον μάρτυρα να πει στο δικαστήριο την ακριβή διεύθυνσή του στη Σουηδία σε περίπτωση που θελήσει να κοινοποιήσει αγωγή ή μήνυση, προκαλώντας την αντίδραση του δικηγόρου του μάρτυρα Γιάννη Βλάχου, ο οποίος επισήμανε ότι τα στοιχεία του είναι γνωστά στο δικαστήριο και ο τρόπος που διατυπώνονται οι ερωτήσεις είναι έμμεσα εκφοβιστικός. Αμέσως μετά, ζητήθηκε από την υπεράσπιση να δηλώσει την ακριβή διεύθυνση στο σπίτι που μένει στη Βούλα. Ο μάρτυρας είπε ότι δεν θέλει να πει τη διεύθυνση του σπιτιού που μένει γιατί φοβάται. “Σας παρακαλώ πολύ. Δεν θέλω να πω, νιώθω ανασφάλεια. Μέσα σε αυτό τον χρόνο έχω τις ανησυχίες μου. Δεν θέλω να πω, όσο είμαι στην Ελλάδα, πού μένω και πού κοιμάμαι τα βράδια”, ανέφερε, με την πρόεδρο της έδρας να σχολιάζει: “Εχετε δικαίωμα να μην απαντήσετε αλλά θα αξιολογηθεί από το δικαστήριο”» (δικαστικό ρεπορτάζ από τη δίκη Λιγνάδη στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας, 4 Μαρτίου 2021)

«Κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, οι αρμόδιες διωκτικές, εισαγγελικές και δικαστικές αρχές εφαρμόζουν κατάλληλα μέτρα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, λαμβάνοντας υπόψη τα προσωπικά χαρακτηριστικά του θύματος, που προκύπτουν από τη διαδικασία ατομικής αξιολόγησης, κατά το άρθρο 68 του παρόντος νόμου και της εικόνας των θυμάτων και των μελών της οικογένειάς τους και ιδίως, για να αποτραπεί η διάδοση κάθε πληροφορίας που μπορεί να διευκολύνει τον εντοπισμό των ανήλικων θυμάτων ή των θυμάτων που χρήζουν ειδικής προστασίας» (Νόμος 4478/2017).

Καταγγελία κατά Αλ. Κούγια στον ΔΣΑ από ORLANDO LGBT+ και δημοσιογράφους

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Eντονες αντιδράσεις προκαλεί η προσπάθεια στοχοποίησης, ευτελισμού και εκφοβισμού των μαρτύρων κατηγορίας στη δίκη Λιγνάδη, στην οποία επιδίδεται συστηματικά ο Αλέξης Κούγιας όχι μόνο στο δικαστήριο, αλλά και έξω απ’ αυτό. Αναφορά στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών σε βάρος του ποινικολόγου κατέθεσαν την Παρασκευή από κοινού μέσω της δικηγόρου Κλειώς Παπαπαντολέων το ORLANDO LGBT+, επιστημονικός φορέας για την ψυχική υγεία των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, και οκτώ δημοσιογράφοι από τέσσερα μέσα ενημέρωσης, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η «Εφ.Συν.».

«Είναι απαράδεκτο και επικίνδυνο να ακούγονται ομοφοβικά και τρανσφοβικά σχόλια από δικηγόρο, δημόσια, στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων του, κατά τις δηλώσεις του στα ΜΜΕ, και μάλιστα από τη θέση του συνηγόρου υπεράσπισης σε μια ιδιαίτερα σοβαρή δίκη που απασχολεί την κοινή γνώμη. Ελπίζουμε και πιστεύουμε σε μια δίκαιη διαδικασία πειθαρχικού ελέγχου και στην επιβολή δίκαιων κυρώσεων. Ελπίζουμε επίσης να τελεσφορήσουν και τυχόν άλλες αναφορές σε βάρος του ιδίου, για τους ίδιους λόγους, από άλλους φορείς/άτομα/πρωτοβουλίες», σημειώνουν. Υπογράφουν οι Ν. Παπαθανασίου και Ελ. Χρηστίδη (ORLANDO LGBT+) και οι δημοσιογράφοι Β. Θανόπουλος (Antivirus), Α. Γιάμαλη (Κontra Channel), Θ. Αντωνόπουλος, A. Διακοσσάβας, A. Μπρεκουλάκης, Ζ. Παρασίδη (LiFO), Ντ. Δασκαλοπούλου, Ν. Χατζηαντωνίου («Eφ.Συν.»).

Καταγγελία στον ΔΣΑ έχει προαναγγείλει μιλώντας στον Αlpha και το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών μέσω του νομικού παραστάτη του, Β. Σωτηρόπουλου.

Από την πλευρά του, ο κ. Κούγιας, κλιμακώνοντας την προσπάθεια μετατροπής των μαρτύρων κατηγορίας σε κατηγορούμενους και του κατηγορούμενου σε κατήγορο, προανήγγειλε αγωγές, μηνύσεις και καταγγελίες κατά συνηγόρων της πολιτικής αγωγής, κατά μάρτυρα κατηγορίας, κατά παρουσιαστών εκπομπών, όπως και κατά του Γρηγόρη Βαλλιανάτου για τηλεοπτικές δηλώσεις του.

Ο κ. Κούγιας, που κάνει συστηματικά δηλώσεις για την υπόθεση μπροστά σε τηλεοπτικές κάμερες, θέλησε να θυμίσει «σε όλους», εκτός ίσως από τον εαυτό του, ότι «η δικαιοσύνη στην Ελλάδα δεν απονέμεται στην τηλεόραση [...] αλλά μόνο στους ιερούς χώρους των δικαστηρίων». Μένει να φανεί αν, στην προσπάθεια να κερδίσει τις εντυπώσεις, θα κάνει καταγγελία και κατά του εαυτού του.

Στον κ. Κούγια απάντησε μέσω του Alpha ο κ. Βαλλιανάτος: «Τα παιδιά που βιάζονται χρειάζονται βοήθεια. Υπάρχει ένα οργανωμένο κίνημα στην Ελλάδα. Υπάρχουν ανθρώπινα δικαιώματα, υπάρχουν άνθρωποι με νηφαλιότητα και ψυχραιμία, που δεν εντυπωσιάζονται από ανθρώπους με κακοποιητικό λόγο σαν του κ. Κούγια».

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Α. Κούγιας κατά πάντων στην υπόθεση Λιγνάδη
Κλιμακώνει την προσπάθεια εκφοβισμού και απαξίωσης των βασικών μαρτύρων κατηγορίας στη δίκη Λιγνάδη ο Αλ. Κούγιας, προαναγγέλλοντας αγωγές και καταγγελίες κατά συνηγόρων της πολιτικής αγωγής, μάρτυρα...
Α. Κούγιας κατά πάντων στην υπόθεση Λιγνάδη
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
«Δεν είδε» η Ελένη Κούρκουλα, δεν πιστεύει ούτε τα ντοκουμέντα
Η κ. Κούρκουλα επέμεινε να χαρακτηρίζει μηνυτές και μάρτυρες κατηγορίας «περίεργες προσωπικότητες», καθώς κάποιοι από αυτούς είχαν όνειρο να ασχοληθούν με τον καλλιτεχνικό χώρο περιμένοντας γνωριμίες που τους...
«Δεν είδε» η Ελένη Κούρκουλα, δεν πιστεύει ούτε τα ντοκουμέντα
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Θέατρο και Τύπος αντιδρούν στις πρακτικές της υπεράσπισης στη δίκη Λιγνάδη
Ο θεατρικός και δημοσιογραφικός κόσμος επιθυμεί να δηλώσει ότι αποδοκιμάζει μεθόδους που όχι μόνον δεν οδηγούν σε κάθαρση του χώρου, αλλά αντιθέτως προκαλούν συσκότιση και οπισθοδρόμηση.
Θέατρο και Τύπος αντιδρούν στις πρακτικές της υπεράσπισης στη δίκη Λιγνάδη
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Σε σύγχυση η υπεράσπιση Λιγνάδη
Ο δικηγόρος του Δ. Λιγνάδη στράφηκε εναντίον της μάρτυρα που κατέθεσε ότι είχε ανά διαστήματα φιλικές και ερωτικές επαφές με τον Λιγνάδη από το 2000 ώς το 2016 και ότι υπέστη χειριστική και κακοποιητική...
Σε σύγχυση η υπεράσπιση Λιγνάδη
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Μάρτυρας επιβεβαιώνει τον βιασμό
Μηνυτές και μάρτυρες περιγράφουν λεπτομερώς το διαμέρισμα του κατηγορούμενου και δίνουν την εικόνα ενός ανθρώπου που είχε σεξουαλική εμμονή με άτομα νεαρής ηλικίας.
Μάρτυρας επιβεβαιώνει τον βιασμό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας