Στον Αρειο Πάγο φαίνεται ότι θα κριθεί, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, το πολυσυζητημένο «σκάνδαλο» των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Ερευνας, με αφορμή βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης που παραπέμπει σε δίκη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων τρεις πρώην πρυτάνεις του ΑΠΘ και άλλα οκτώ άτομα -επίσης πανεπιστημιακούς- οι οποίοι συμμετείχαν στις διοικήσεις της Επιτροπής Ερευνών κατά την περίοδο 1999-2014.
Η ζημιά από το «σκάνδαλο» του ΕΛΚΕ στο ΑΠΘ αποτιμάται σε 37 εκατομμύρια ευρώ για τη συγκεκριμένη 15ετία. Μετά την έκδοση του βουλεύματος, πάντως, οι διωκόμενοι κατέθεσαν αίτηση αναίρεσης στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά τη μη καταβολή ποσοστών από ακαθάριστα έσοδα καθηγητών Πανεπιστημίων που ασκούσαν παράλληλα και ιδιωτικό έργο.
Σύμφωνα με τον νόμο, οι καθηγητές ΑΕΙ και ΤΕΙ με παράλληλη ιδιωτική απασχόληση έχουν την υποχρέωση να καταβάλλουν στον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Ερευνας του ιδρύματος το 15% των ακαθάριστων εσόδων από την ιδιωτική τους εργασία, πράγμα που όμως συστηματικά δεν έκαναν.
Τα χρήματα αυτά στα περισσότερα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας ουδέποτε παρακρατήθηκαν και όταν ασκήθηκαν οι πρώτες ποινικές διώξεις, με νόμο (Λοβέρδου), οι υπόχρεοι καθηγητές απηλλάγησαν από την ποινική ευθύνη, όμως διατηρήθηκε η υποχρέωση καταβολής.
Εν τω μεταξύ, ο εισαγγελέας Διαφθοράς άσκησε ποινικές διώξεις εις βάρος πρυτάνεων και προέδρων των ΕΛΚΕ οι οποίοι είχαν νομική υποχρέωση να διεκδικούν τα χρήματα αυτά από τους καθηγητές, αλλά δεν το έκαναν. Ομως, με νόμο του 2016 (Γαβρόγλου) απηλλάγησαν και αυτοί των ποινικών ευθυνών.
Το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης, ωστόσο, αποδεχόμενο την πρόταση της εισαγγελέως εφετών Ειρήνης Χρυσογιάννη που χειρίστηκε την υπόθεση του ΑΠΘ, με το σχετικό παραπεμπτικό βούλευμά του έρχεται να κρίνει αντισυνταγματικό τον συγκεκριμένο νόμο με το σκεπτικό ότι «υποκρύπτει αμνήστευση των πράξεων των κατηγορουμένων».
Οπως αναλύεται στο σκεπτικό, «η αμνήστευση δεν μπορεί να αφορά αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου» αφού, κατά την παράγραφο 4 του άρθρου 26 του Συντάγματος, «αμνηστία για κοινά εγκλήματα δεν παρέχεται ούτε με νόμο».
Οι διωκόμενοι, μετά την εξέλιξη αυτή, προσέφυγαν ήδη στον Αρειο Πάγο με αίτηση αναίρεσης κατά του παραπεμπτικού βουλεύματος.
Η αποκάλυψη
Το οικονομικό σκάνδαλο στο ΑΠΘ αποκαλύφθηκε όταν την ηγεσία του ιδρύματος ανέλαβε ο καθηγητής Γιάννης Μυλόπουλος που τελικά βρίσκεται μεταξύ των κατηγορουμένων γι’ αυτό, ενώ οι φυσικοί αυτουργοί που δεν κατέβαλλαν τις οικονομικές εισφορές ως όφειλαν έχουν αμνηστευθεί με τον νόμο Λοβέρδου.
Η διαχείριση των χρημάτων του ΕΛΚΕ είχε συζητηθεί σε μια ειδική σύγκλητο, κατά τη θητεία του κ. Μυλόπουλου, αλλά οι διωκτικές αρχές επενέβησαν ύστερα από έλεγχο του ΣΔΟΕ και των οικονομικών επιθεωρητών.
Η εκτίμηση των διωκτικών αρχών για το μέγεθος του σκανδάλου στο ΑΠΘ είναι ότι αφορά πάνω από 1.200 καθηγητές με ιδιωτικές δουλειές πέρα από το Πανεπιστήμιο, ωστόσο στο πλαίσιο της εισαγγελικής έρευνας κλήθηκαν να καταθέσουν περίπου 100 από αυτούς οι οποίοι όφειλαν χρηματικά ποσά πάνω από 150 χιλιάδες ευρώ…
Ας σημειωθεί ότι πλέον η είσπραξη των κονδυλίων αυτών από τα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας έχει διευθετηθεί νομοθετικά από τον Αύγουστο του 2016.
Εως τότε, όμως, οι διοικήσεις των ιδρυμάτων, όπως επισημαίνουν πρώην πρυτάνεις και πρόεδροι ΤΕΙ, δεν είχαν τη δυνατότητα ούτε τον μηχανισμό να ελέγχουν ποιοι καθηγητές ασκούσαν και ιδιωτικό επάγγελμα ώστε να είναι υπόχρεοι ούτε είχαν πρόσβαση στις φορολογικές τους δηλώσεις ούτε μπορούσαν να διασταυρώσουν στοιχεία από το υπουργείο Οικονομικών, λόγω του νόμου περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Υπενθυμίζεται ότι για το σκάνδαλο των ΕΛΚΕ στη Θεσσαλονίκη ο εισαγγελέας Διαφθοράς έχει ασκήσει ανάλογες ποινικές διώξεις και σε βάρος πρώην διοικήσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ για το χρονικό διάστημα από το 1999 έως το 2014.
Στην πραγματικότητα, η κρίση του Αρείου Πάγου αφορά τις διοικήσεις σχεδόν όλων των ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας της ίδιας περιόδου που ενεπλάκησαν με τη Δικαιοσύνη για την υπόθεση των ΕΛΚΕ.
