Η αλλαγή στον χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών «κλονίζει τη θρησκευτική χριστιανική συνείδηση» και δεν είναι ικανή να αναπτύξει, εμπεδώσει και ενισχύσει, όπως επιβάλλεται από τη διάταξη του άρθρου 16 του Συντάγματος, την ορθόδοξη χριστιανική συνείδηση των μαθητών, αποφάνθηκε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, κρίνοντας αντισυνταγματική την απόφαση του τέως υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη (7.9.2016).
Οι ανώτατοι δικαστές, συμπλέοντας με την Εκκλησία, δέχθηκαν ότι η επίμαχη απόφαση Φίλη, εκτός από αντισυνταγματική, είναι και αντίθετη στις διεθνείς συμβάσεις και την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία.
Η υπόθεση έφτασε στο ΣτΕ ύστερα από προσφυγές που είχαν καταθέσει η Ιερά Μητρόπολη Πειραιά, ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ Μεντζελόπουλος, η Εστία Πατερικών Μελετών, γονείς κ.λπ., ζητώντας να ακυρωθεί η εν λόγω υπουργική απόφαση, καθώς με αυτήν «πραγματοποιείται μια ριζική αλλαγή στον χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών», αλλοιώνοντας «τον από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα ορθόδοξο χαρακτήρα του».
Σημειώνεται ότι η ακύρωση από το ΣτΕ αφορά τις αλλαγές στη διδασκαλία των Θρησκευτικών που προβλέπονταν τόσο στο Δημοτικό όσο και στο Γυμνάσιο, αλλά δεν αφορά τη διδασκαλία των Θρησκευτικών στο Λύκειο, καθώς για το θέμα αυτό εκκρεμεί άλλη αίτηση ακύρωσης.
Στην απόφαση του ΣτΕ υπογραμμίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η υπουργική απόφαση αντιτίθεται:
Στο άρθρο 16 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους και μεταξύ των σκοπών της είναι η ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης, γιατί με το πρόγραμμα σπουδών που εισάγεται για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο «φαλκιδεύεται ο επιβαλλόμενος από τη συνταγματική αυτή διάταξη σκοπός της ανάπτυξης, δηλαδή της Ορθόδοξης Χριστιανικής συνείδησης των μαθητών στα ανήκοντα στην επικρατούσα θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού».
Στη διάταξη του άρθρου 13 του Συντάγματος που κατοχυρώνει ως απαραβίαστη την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, γιατί η προσβαλλόμενη απόφαση θα έπρεπε να απευθύνεται αποκλειστικά στους ορθόδοξους χριστιανούς μαθητές και να κατατείνει στην εμπέδωση και συνέχιση της ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης, καθώς η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση κλονίζει την ορθόδοξη χριστιανική συνείδηση που πριν από την έναρξη του σχολικού βίου διαμορφώνουν οι μαθητές το πλαίσιο του οικογενειακού τους περιβάλλοντος. Μάλιστα, η εισαγόμενη με την προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών είναι ικανή να παρέμβει στον ευαίσθητο ψυχικό κόσμο των μαθητών που δεν διαθέτουν την κριτική αντίληψη των ενηλίκων και να τους εκτρέψει από την ορθόδοξη χριστιανική συνείδηση, και
Προσβάλλει ευθέως το Πρώτο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ γιατί στερεί από τους μαθητές του Ορθόδοξου Χριστιανικού Δόγματος το δικαίωμα να διδάσκονται αποκλειστικά τα δόγματα, τις ηθικές αξίες και τις παραδόσεις της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού, ενώ η νομοθεσία προβλέπει για μαθητές ρωμαιοκαθολικούς, εβραίους και μουσουλμάνους να διδάσκονται αυτοτελώς το εν λόγω μάθημα.
Επίσης, κρίθηκε ότι το πρόγραμμα σπουδών παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, καθώς:
■ Δεν γίνεται αναφορά στην Αγία Ομοούσιο και Αδιαίρετο Τριάδα, την οποία επικαλούνται στην επικεφαλίδα τους όλα τα Ελληνικά Συντάγματα.
■ Στη Γ’ τάξη του Δημοτικού, ο Ιησούς Χριστός παρουσιάζεται ως ξένος, ως προσδοκώμενος Μεσσίας, ως δάσκαλος που όλοι θαυμάζουν, ως αγαπημένος φίλος, όχι όμως ως Σωτήρας του κόσμου.
